Αγορά εργασίας, αυξήσεις μισθών, τεχνητή νοημοσύνη είναι κάποια από τα θέματα που συζητήθηκαν στο περίπτερο του Newsbeast στην 90ή ΔΕΘ ανάμεσα στον υφυπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Κώστα Καραγκούνη, και τον δημοσιογράφο, Σάββα Γουλόπουλο.
Με δεδομένο το γεγονός ότι η μετάβαση στην τεχνητή νοημοσύνη αγγίζει σχεδόν το ένα τρίτο των θέσεων εργασίας, ο κ. Καραγκούνης ρωτήθηκε αρχικά αν το ζήτημα αυτό έχει μπει επαρκώς στην κυβερνητική ατζέντα. «Όχι μόνο έχουμε μπει, και η κυβέρνηση προφανώς το παρακολουθεί το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης, διότι αλλάζει το σύμπαν, αλλάζει τα πάντα, σε όλους τους χώρους.
Και εγώ μπορώ να σας μιλήσω για την αγορά εργασίας, όπου προφανώς θα αυξηθεί η παραγωγικότητα, αλλά από την άλλη θα δούμε ποια επαγγέλματα θα επηρεαστούν. Και αυτό το οποίο κάνουμε, σαν υπουργείο Εργασίας, είναι κάτι το οποίο είναι απαραίτητο στη νέα εποχή, στη νέα πραγματικότητα, και αυτό είναι οι δεξιότητες.
Θα μιλάμε περισσότερο για δεξιότητες από εδώ και πέρα, παρά για τις σπουδές. Πάνε μαζί, θα μου πείτε, αλλά οι δεξιότητες είναι το Α και το Ω.
Ήδη αυτή τη στιγμή, τρέχουμε το μεγαλύτερο πρόγραμμα αναβάθμισης δεξιοτήτων που έχει γίνει ποτέ στη χώρα, 700.000 ωφελούμενοι στις ψηφιακές και πράσινες δεξιότητες. Ακριβώς για να ετοιμάσουμε τα παιδιά για τη νέα πραγματικότητα.
Και προφανώς δεν μένουμε μόνο εκεί. Είναι πολλά ακόμα να γίνουν. Πρέπει να δούμε λοιπόν πώς επηρεάζει η τεχνητή νοημοσύνη την αγορά εργασίας.
Δεν σας κρύβω ότι εγώ προσωπικά έχω επισκεφθεί πάρα πολλά σχολεία ανά τη χώρα. Έχω μιλήσει σε πάνω από 14.000 μαθητές, ακριβώς λέγοντάς τους ποιες είναι οι προκλήσεις της επόμενης μέρας, ποια είναι τα επαγγέλματα του μέλλοντος.
Τους ενημερώνουμε σύμφωνα με τις τελευταίες μελέτες και τα τελευταία επίσημα στοιχεία του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) και της Cedefop (Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης), αλλά και του μηχανισμού διάγνωσης των αναγκών εργασίας, για το τι έρχεται τα επόμενα χρόνια, ποια είναι αυτά τα επαγγέλματα τα οποία θα έχουν μεγάλη άνθηση και ποια επαγγέλματα θα είναι σε υποχώρηση.
Αυτό σαν πληροφορία τα νέα παιδιά πρέπει να το γνωρίζουν. Γιατί τώρα, ειδικά από την 3η γυμνασίου και μετά, που υπό μία έννοια έχουν την κατεύθυνσή τους, αρχίζουν και ψάχνονται ποιον τομέα θα ακολουθήσουν, ποιες σπουδές θα κάνουν.
Είναι σημαντικό να υπάρχει για αυτούς αυτή η πληροφόρηση και το υπουργείο Εργασίας, σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας, κάνουμε αυτή τη διαδικασία και τη θεωρώ και μια καινοτόμα και πρωτοπόρα διαδικασία.
Προσέξτε τώρα, σε κανονιστικό πλαίσιο ήδη η Ευρωπαϊκή Ένωση συντάσσει τον κανονισμό για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει γενικά, αλλά και το εργασιακό περιβάλλον.
Αυτό το οποίο μένει να πούμε, και αυτό το οποίο πηγαίνει και το κανονιστικό πλαίσιο, είναι να υπάρχει πάντα στο τέλος της ημέρας ο ανθρώπινος παράγοντας. Διότι οι αλγόριθμοι, όπως ξέρετε πάρα πολύ καλά, θα αντικαταστήσουν πάρα πολλές από τις δραστηριότητες. Ακόμα και η πρόσληψη προσωπικού γίνεται πλέον με αλγοριθμική διαδικασία.
Αυτό το οποίο πάντα λέμε, και όλες οι χώρες κατά εκεί τείνουν, πρέπει να υπάρξει στο τέλος της ημέρας ο ανθρώπινος παράγοντας που πάντα θα επηρεάζει, διότι καλές οι μηχανές, καλή η τεχνητή νοημοσύνη, θέλει όμως και έναν περιορισμό ως προς τη χρήση».
Εργατικά ατυχήματα
Σε ερώτηση για τις κατηγορίες της αντιπολίτευσης για έναν εφιαλτικό απολογισμό όσον αφορά τα εργατικά ατυχήματα, ο υφυπουργός απάντησε: «Κοιτάξτε, για να λέμε τα πράγματα με τους πραγματικούς αριθμούς, διότι ακόμα και η αντιπολίτευση αρχίζει σιγά σιγά και, θα έλεγα, μπαίνει στην πραγματικότητα.
Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή, όσον αφορά τα εργατικά ατυχήματα, είναι η τέταρτη χώρα στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, με τα λιγότερα εργατικά ατυχήματα.
Αυτό όμως, όπως έχουμε πει με τον υπουργό, δεν μας εφησυχάζει ούτε μας καθησυχάζει, διότι έχουμε πει ότι ακόμα και ένα εργατικό θανατηφόρο να είχαμε, θα πρέπει να πάρουμε μέτρα.
Η Ελλάδα, μετά από 35 χρόνια παραμετρικών αλλαγών, και οι αλλαγές ξεκίνησαν ήδη από το 2021, δηλαδή με αυτή την κυβέρνηση, με τον 5239/2025, που είχα την επιμέλεια και εγώ μαζί με την υπουργό να φτιάξουμε αυτό το νομοθετικό πλαίσιο, αλλάξαμε πλήρως, αυστηροποιήσαμε το πλαίσιο για πρώτη φορά.
Θα σας πω μόνο ένα παράδειγμα. Ακούτε για τη θερμική καταπόνηση, που είναι μία από τις πολιτικές που εφαρμόζουμε. Στην Ευρώπη φέτος είχαμε περίπου 7.000 θύματα λόγω της θερμικής καταπόνησης και πολλούς στους εργασιακούς χώρους. Η Ελλάδα δεν είχε ούτε ένα θανατηφόρο τέτοιο συμβάν.
Γιατί; Γιατί, όπως είπε και ο Γάλλος υπουργός Εργασίας, η Ελλάδα παίρνει καινοτόμα μέτρα. Πέρσι κλείσαμε την αγορά εργασίας 13 φορές. Κάναμε παύση εργασιών για να προστατεύσουμε τους εργαζομένους που ήταν σε εξωτερικούς χώρους.
Παλιά δεν γινόταν αυτό. Δεν γινόταν ποτέ στην Ελλάδα. Τα τελευταία χρόνια, λοιπόν, έχουμε εφαρμόσει τέτοιες πολιτικές. Η Ευρώπη ακόμα δεν τις έχει εφαρμόσει. Πλήρωσε ακριβό τίμημα.
Οπότε, για να συνοψίσω, το ζήτημα της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων είναι πρώτιστο. Εμείς φέραμε νόμο που αλλάζει και αυστηροποιεί τις διαδικασίες, με συντονιστές ασφαλείας.
Οι τεχνικοί, επίσης, ασφαλείας και γιατροί εργασίας εγγράφως πλέον κάνουν τις υποδείξεις τους προς τους εργοδότες και ακριβώς αυτές τις έγγραφες υποδείξεις τις έχει και η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας, η οποία έχει τριπλασιάσει τους ελέγχους σε σχέση με το 2019 στα ζητήματα υγείας και ασφάλειας.
Θέλω να πω, παρότι είχαμε μια αύξηση του εργατικού δυναμικού κατά 580.000 εργαζομένους τα τελευταία χρόνια, εντούτοις τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα, όχι σε σχέση με την Ευρώπη, γιατί σε σχέση με την Ευρώπη είμαστε η 4η καλύτερη χώρα με τα λιγότερα εργατικά ατυχήματα, αλλά σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα, από το 2019 και πίσω, που δεν υπήρχε αυτή η δυνατότητα για τους εργαζομένους, υπάρχει μια αξιοσημείωτη στασιμότητα, σταθερότητα στη μείωση των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων. Και αυτό είναι κάτι σημαντικό.
Από εκεί και πέρα, για να κλείσω, επειδή είναι πάρα πολλές οι πολιτικές που φέρνουμε, φέραμε για τους καρκινογόνους παράγοντες, για πρώτη φορά. Ενσωματώσαμε κωδικοποιητικό προεδρικό διάταγμα. Έρχεται ο αμίαντος και ο μόλυβδος.
Και μιας και είμαστε τώρα στην εκπομπή σας, άμεσα τώρα δημοσιεύονται, παίρνουνε ΦΕΚ για το προεδρικό διάταγμα. Πολύ σημαντικές αλλαγές, δεν υπήρχαν αυτά στο παρελθόν. Και βεβαίως ένα πλήθος άλλων νομοθετημάτων και πολιτικών τα οποία εφαρμόζουμε.
Ο στόχος, λοιπόν, είναι εργασιακό περιβάλλον που θα έχει μεγαλύτερες απολαβές. Ήδη, όπως ξέρετε, φτάνουμε σε ένα επίπεδο, και το είπε και ο πρωθυπουργός, ο κατώτατος μισθός να ανέβει πάνω από τα 950 ευρώ, και την ίδια στιγμή ασφαλείς συνθήκες εργασίας, που μας ενδιαφέρει πάρα πάρα πολύ».
Ψηφιακή κάρτα εργασίας
«Η ψηφιακή κάρτα εργασίας, που καλύπτει περίπου δύο εκατομμύρια εργαζόμενους. Πότε πιστεύετε ότι θα επεκταθεί και σε άλλους κλάδους; Και υπάρχουν παραβάσεις που έχουν εντοπιστεί; Και ποιες είναι αυτές μέχρι σήμερα;», ρωτήθηκε ο υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης στη συνέχεια.
«Κοιτάξτε, θα προσπαθήσω να σας δώσω και επίσημα στοιχεία, τα οποία έχουμε για την ψηφιακή κάρτα εργασίας, που πράγματι, όπως είπατε, περιλαμβάνει πια 2.000.000 και υπάρχει συνεχής επέκταση», είπε αρχικά ο κ. Καραγκούνης, για να συνεχίσει:
«Θα πάμε σε όλη την οικονομία. Στις οικονομικές δραστηριότητες θα υπάρχει ψηφιακή κάρτα εργασίας, με κάποιες δραστηριότητες οι οποίες δεν μπορούν να μπουν, αλλά αυτές είναι λίγες.
Ο στόχος είναι, λοιπόν, μόνο από την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, όπου έχουμε καταγράψει πάνω από 8.000.000 δηλωθείσες υπερωρίες, που στο παρελθόν δεν τις καταγράφαμε.
Γενικά, και προφανώς χτυπιέται πολύ πιο εύκολα η αδήλωτη εργασία, βρήκαμε έσοδα 517.000.000 ευρώ. Έσοδα τα οποία προήλθαν από την ψηφιακή κάρτα εργασίας, αλλά βεβαίως και από την απασχόληση.
Με τα χρήματα αυτά τι κάναμε; Λύσαμε ένα χρόνιο πρόβλημα, που ήταν οι συντάξεις χηρείας. Δηλαδή βρήκαμε τα έσοδα, βρήκαμε τα ισοδύναμα ακριβώς για να δώσουμε τα χρήματα και να λύσουμε μια πολύ μεγάλη εκκρεμότητα.
Οι έλεγχοι της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας που συνδέονται με την ψηφιακή κάρτα εργασίας: το 2019 ξεκινήσαμε με 54.000 ελέγχους. Πέρσι -έχει αλλάξει βεβαίως ο έλεγχος, οι έλεγχοι πλέον γίνονται πολύ πιο συγκεκριμένοι, στοχευμένοι, με ανάλυση ρίσκου- φτάσαμε στους 82.233 και το πρώτο εξάμηνο του 2026 οι έλεγχοι είναι στους 41.486.
Φέτος, δηλαδή, θα σπάσουμε ρεκόρ σε σχέση με πέρσι και αυτό είναι πάρα πάρα πολύ σημαντικό.
Και για να σας δώσω και κάποια άλλα στοιχεία που πιθανότατα να ενδιαφέρουν τους φίλους που μας ακούν, μόνο από την αδήλωτη εργασία, ακριβώς διότι υπάρχει και ψηφιακή κάρτα και μπορεί ο έλεγχος πλέον να είναι πολύ πιο στοχευμένος, είχαμε πρόστιμα, εισπράχθηκαν πρόστιμα 15.760.500 στην αδήλωτη εργασία και στην ψηφιακή κάρτα εργασίας περίπου 12.614.750 ευρώ.
Τι θέλω να πω; Είναι πολύ πιο στοχευμένα πλέον τα πράγματα. Υπάρχει μια τελείως διαφορετική προσέγγιση.
Όλα αυτά, να ξέρετε, είναι προς όφελος των εργαζομένων, αλλά το σημαντικό είναι ότι προάγει και τον υγιή ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων. Γιατί, ας μη γελιόμαστε, οι περισσότερες επιχειρήσεις, η πλειοψηφία, είναι συνεπείς, αλλά ο αθέμιτος ανταγωνισμός γίνεται και έρχεται από μια επιχείρηση η οποία δεν ακολουθεί τους κανόνες.
Εκεί λοιπόν έρχεται η ανεξάρτητη αρχή, έρχονται οι έλεγχοι ακριβώς για να διασφαλίσει τον υγιή ανταγωνισμό».
Αύξηση κατώτατου μισθού
Για την αύξηση του κατώτατου μισθού και τις καταγγελίες πως υπάρχει μια αντιστοιχία με βάση τον πληθωρισμό, αλλά και την ακρίβεια, απάντησε: «Δεν είναι ακριβώς έτσι τα πράγματα. Λοιπόν, πάμε λίγο να τα δούμε ένα ένα.
Έχουμε σωρευτική αύξηση του πληθωρισμού 19,5% . Μάλιστα η αντιπολίτευση την τοποθετεί και στο 17%. Η πραγματικότητα λέει ότι είναι 19,5%.
Η σωρευτική αύξηση του μέσου και του κατώτατου μισθού φτάνει πάνω από 40%. Ξεκινήσαμε από τα 650 ευρώ.
Τώρα ο στόχος είναι το 2027 να φτάσουμε στα 950, όμως όπως είπε ο πρωθυπουργός θα είναι πιο πάνω από 950 ευρώ.
Την ίδια στιγμή ο μέσος μισθός είναι 1.767 ευρώ. Μικτά πάντα μιλάμε, γιατί έτσι και το 2019 μικτά ήταν, για να ξέρουμε τι λέμε.
Ο μέσος μισθός είναι στα χίλια εφτακόσια εξήντα επτά ευρώ, διότι η Ευρώπη μετράει με δώδεκα μισθούς, εμείς με δεκατέσσερις. Άμα κάνουμε λοιπόν αυτή την προσαρμογή, είμαστε στα χίλια εφτακόσια εξήντα επτά. Πιο πάνω πάντως από τα 1.500 ευρώ, ούτως ή άλλως, ο μέσος μισθός.
Με την αύξηση βέβαια του κατώτατου μισθού, προφανώς και ο μέσος μισθός θα αυξηθεί και η αύξηση του κατώτατου μισθού θα συμπαρασύρει και όλα τα κλιμάκια του δημοσίου.
Γιατί μας ακούνε και φίλοι δημόσιοι υπάλληλοι. Σε όλα τα κλιμάκια θα υπάρχει και ανάλογη αύξηση, το ξέρετε αυτό, έτσι έγινε και τις προηγούμενες φορές. Γι’ αυτό είναι πάρα πάρα πολύ σημαντικό.
Οπότε εδώ έχουμε μια πραγματική τόνωση του εισοδήματος. Εάν το ερώτημα είναι αν φτάνει αυτή η τόνωση, διότι αυτή είναι η μεγάλη μας πρόκληση για το ζήτημα της ακρίβειας.
Το καλό είναι ότι με τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης πέσαμε κάτω από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο στην ακρίβεια των τροφίμων. Αυτό είναι γιατί είναι στο 2,7%, ο μέσος όρος ο ευρωπαϊκός ήταν 2,9% τον προηγούμενο μήνα. Θετικό είναι.
Από εκεί και πέρα η μάχη προφανώς είναι συνεχής. Τι πρέπει να κάνουμε από εδώ και πέρα; Δύο σημαντικά πράγματα. Πρώτον, να περιορίσουμε όσο μπορούμε αυτό που λέμε ακρίβεια με τους ελέγχους, αλλά και με όλα τα ψηφιακά εργαλεία που ήδη εφαρμόζονται, και από την άλλη να αυξήσουμε το εισόδημα των πολιτών.
Και επειδή σήμερα είμαστε στη ΔΕΘ και επειδή σε λίγες ώρες ο πρωθυπουργός θα ανακοινώσει νέα τόνωση του εισοδήματος, αυτή είναι και η δική μας στόχευση στο υπουργείο Εργασίας.
Μεγαλύτεροι μισθοί, καλύτερες εργασιακές συνθήκες, όπως είπα και πριν, αλλά αύξηση και του κατώτατου και του μέσου μισθού.
Να πω μόνο ότι έχουν παίξει πολύ σημαντικό ρόλο οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Όσες συλλογικές συμβάσεις εργασίας έχουν υπογραφεί το τελευταίο διάστημα προβλέπουν μισθό κατώτατο πάνω από αυτόν ο οποίος έχει θεσμοθετηθεί.
Διότι τι είχαμε πει όταν θεσμοθετούσαμε αυτό το κατώφλι των εννιακοσίων πενήντα ευρώ πέρσι και είχαμε δεχθεί και την κριτική των κομμάτων; Ας νομοθετήσουμε ένα κατώφλι κατώτατου μισθού και, αν έρθουν συλλογικές συμβάσεις εργασίας που θα προβλέπουν κάτι περισσότερο, είναι καλοδεχούμενες.
Αυτό το οποίο έγινε από τη στιγμή που θεσμοθετήσαμε τον κατώτατο μισθό και το πλέγμα προστασίας για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς, όλες οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας από τότε έχουν προβλέψει μισθούς πάνω από τα 950 ευρώ.
Στον επισιτισμό, όπου όπως ξέρετε αφορά περίπου 400.000 εργαζομένους, το 15% των μισθωτών της χώρας, προβλέπεται κατώτατος μισθός από 930 έως 1.100 ευρώ, συν τα επιδόματα τα οποία ήδη προβλέπει η συλλογική σύμβαση εργασίας, μπορεί να φτάσει υπό υποθέσεις πάνω από τα 1.400 ευρώ κατώτατο μισθό.
Στον τραπεζικό κλάδο έχουν υπογραφεί συμβάσεις με κατώτατο μισθό 1.600 και 1.700 ευρώ.
Τι θέλω να πω, λοιπόν; Όλα εξαρτώνται από την πορεία της οικονομίας. Αν η οικονομία παράγει, αν έχεις ένα φιλοεπενδυτικό περιβάλλον, τόσο λοιπόν θα μειώνεται η ανεργία και όσο μειώνεται η ανεργία, τόσο θα αυξάνονται οι μισθοί.
Οι μισθοί παλιότερα δεν αυξάνονταν, γιατί η ανεργία ήταν στον Θεό. Παλιότερα ψάχναμε να βρούμε θέσεις εργασίας και τώρα ψάχνουμε να βρούμε εργαζομένους. Είναι τελείως διαφορετικά τα πράγματα. Είναι μια νέα πραγματικότητα.
Όχι ότι δεν είναι δύσκολα τα πράγματα, προφανώς, αλλά δεν είμαστε πλέον στο 2019. Έχει αλλάξει η οικονομική πραγματικότητα της χώρας. Υπάρχουν προβλήματα. Εγώ πρώτος είμαι που τα αναγνωρίζω. Και ο πρωθυπουργός λέει ότι η μάχη μας είναι με την ακρίβεια.
Όμως δεν είμαστε στην ίδια εκκίνηση και στην ίδια αφετηρία. Έχουμε μπροστά μας μεγάλες προκλήσεις ακόμα.
Παρά τα προβλήματα πήγε καλά ο τουρισμός. Το παραγωγικό μοντέλο στη χώρα έχει αλλάξει. Πλέον οι θέσεις εργασίας πηγαίνουν και σε πιο καινοτόμες παραγωγές, είτε αυτό αφορά τον χώρο του φαρμάκου, είτε αυτό αφορά τον χώρο της τεχνολογίας και της υψηλής τεχνολογίας, είτε αυτό αφορά logistics και άλλες τέτοιες υπηρεσίες.
Το βλέπουμε γιατί είναι καταγεγραμμένα και από το Εργάνη ότι υπάρχουν πολλές τέτοιες θέσεις εργασίας. Έχει αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο, έχουμε πολλή δουλειά ακόμα».
Η Νέα Δημοκρατία και το ενδεχόμενο μιας συγκυβέρνησης με το ΠΑΣΟΚ ή με άλλο κόμμα
«Αν η Νέα Δημοκρατία δεν πάρει αυτοδυναμία στην πρώτη εκλογή, εσείς είστε υπέρ μιας συγκυβέρνησης με το ΠΑΣΟΚ ή με ένα άλλο κόμμα;», ήταν η επόμενη ερώτηση που του απευθύνθηκε.
«Κοιτάξτε, επειδή πάντα αυτή τη συζήτηση την κάνουμε σε υποθετικό σενάριο, και προφανώς εγώ θα αναγκαστώ να απαντήσω υποθετικά.
Εξαρτάται το ποσοστό και να ξέρετε, επειδή περνάει ο καιρός και επειδή τώρα μετά τη ΔΕΘ σιγά σιγά θα μορφοποιούνται τα πράγματα πολιτικά, θα δούμε τις δυναμικές των κομμάτων.
Η Νέα Δημοκρατία φαίνεται αυτή τη στιγμή ότι είναι γύρω στο 30%. Εάν το ποσοστό της το επόμενο διάστημα, θα δούμε και τα μέτρα της ΔΕΘ, θα δούμε και τα υπόλοιπα κόμματα τι θα πουν, ανέβει και φτάσει στα επίπεδα του 2023, δηλαδή καταγράφονται 32%-33%, είναι υποθετικό, εγώ λέω τώρα με βάση τις δημοσκοπήσεις, μπορώ να σας πω κάτι άλλο, αυτό είναι το μόνο πραγματικό γεγονός που έχουμε, τότε είναι σίγουρο ότι ο κόσμος, και αυτό αποδεικνύεται στις εκλογές, θα έχει πει πολιτικά, θα έχει δώσει μια σαφή εντολή: θέλω τη Νέα Δημοκρατία να είναι η επόμενη κυβέρνηση.
Τώρα, εξαρτάται τον αριθμό που θα πάρει, θα δούμε εάν πιθανότατα δώσει το μήνυμα να υπάρχουν και κάποιες άλλες συνεργασίες. Αυτό όμως δεν το είπε η Νέα Δημοκρατία. Θα το πει ο κόσμος, ο κυρίαρχος λαός», απάντησε και συνέχισε:
«Προσέξτε, προσέξτε, προσέξτε. Όπως έχει πάντα ειπωθεί, δεν το λέω χάρη, τέλος πάντων, επανάληψης μιας, θα έλεγα, παραδοχής πολιτικής που γίνεται τα τελευταία πάρα πολλά χρόνια, στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα. Προφανώς και δεν υπάρχουν αδιέξοδα.
Όμως, εάν τα πράγματα συνεχίσουν όπως πάνε και η Νέα Δημοκρατία δημοσκοπικά είναι πάνω από 30%, όπως φαίνεται, και θα δούμε ποια θα είναι η επαύξηση, τότε δημιουργούνται, λέω εγώ, συνθήκες αυτοδυναμίας.
Γιατί στο τέλος της ημέρας ο κόσμος θα κρίνει και θα αποφασίσει τι θέλει για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Θέλει μια κυβέρνηση σταθερότητας, που παίρνονται γρήγορες αποφάσεις και δεν θα είμαστε σαν τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες που βρίσκονται σε μια ατέρμονη, θα έλεγα, αστάθεια πολιτική, ή θέλει συνεργατικά σχήματα; Πάλι αυτό θα το πει ο κόσμος.
Και σίγουρα δεν μπορούμε να το πούμε από τώρα. Όταν θα έρθει η ώρα των εκλογών, ίσως την ίδια νύχτα ή και την επόμενη μέρα, ανάλογα με τα ποσοστά, θα την ξανακάνουμε αυτή τη συζήτηση.
Επαναλαμβάνω ότι πάντα το στίγμα το δίνει ο λαός. Ό,τι και να λέμε εμείς, ό,τι αποφασίσει ο λαός εκείνο το βράδυ πάνω κάτω θα δώσει το μήνυμά του.
Για να σου το κάνω και πιο εξειδικευμένα: Αν η Νέα Δημοκρατία είναι κοντά στην αυτοδυναμία, δηλαδή δεν έχει πάρει το 35%-36%, έχει πάρει όμως το 33%-34%, που περίπου δείχνουν δημοσκοπήσεις τώρα, καταλαβαίνετε ότι οι πολιτικές εξελίξεις θα διαμορφωθούν σε σχέση με αυτό που θα έχει πει ο κόσμος τότε.
Αν δεν έχει πάρει αυτό το ποσοστό, πάλι, επαναλαμβάνω, οι πολιτικές εξελίξεις θα διαμορφωθούν αναλόγως.
Δεν θέλω να πω κάτι περισσότερο, γιατί κι εγώ μπορεί να σας απαντάω λίγο υποθετικά, αλλά και εσείς με ρωτάτε υποθετικά, οπότε μπαίνω λίγο στο πλαίσιο αυτό.
Όλα θα κριθούν τους επόμενους, θα έλεγα, μήνες, γιατί αυτή είναι η πραγματικότητα. Μετά τη ΔΕΘ θα αρχίσει να μετρά αντίστροφα το ρολόι και θα δούμε και πώς θα αξιολογήσει ο κόσμος γενικά όλη αυτή τη διαδικασία».
