Η Ουάσιγκτον δεν προσανατολίζεται, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, σε νέο γύρο στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν, επιλέγοντας να εντείνει την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη. Το μήνυμα αυτό έχει μεταφέρει τις τελευταίες ημέρες ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο σε ομολόγους του από αρκετές συμμαχικές χώρες, σύμφωνα με το Axios.
Πηγές με γνώση των συνομιλιών ανέφεραν ότι η κυβέρνηση Τραμπ σκοπεύει επί του παρόντος να αξιοποιήσει κυρίως οικονομικά και ναυτικά μέσα, με αιχμή το νέο πακέτο κυρώσεων του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών και τον αποκλεισμό που έχει περιορίσει δραστικά τις δυνατότητες του Ιράν να εξάγει πετρέλαιο.
Η στάση αυτή δεν σημαίνει, πάντως, ότι η στρατιωτική επιλογή έχει εγκαταλειφθεί. Ο Ρούμπιο φέρεται να ξεκαθάρισε στις επαφές του ότι δεν σχεδιάζεται επιστροφή σε επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας, χωρίς όμως να αποκλείσει αμερικανική στρατιωτική απάντηση εάν προηγηθεί επίθεση από το Ιράν.
Σύμφωνα μάλιστα με δεύτερο Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το μέσο, η συγκεκριμένη γραμμή αναμένεται να διατηρηθεί τουλάχιστον έως τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Μετά τις εκλογές, το ενδεχόμενο μιας νέας στρατιωτικής εκστρατείας θα μπορούσε να επανεξεταστεί.
Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι αποδυναμώνει το ισχυρό χαρτί της Τεχεράνης
Καθοριστική για τους αμερικανικούς σχεδιασμούς θεωρείται η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ. Η απομάκρυνση των ναρκών από το μεγαλύτερο μέρος του στρατηγικού περάσματος από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό χαρακτηρίζεται από αξιωματούχους ως σημείο καμπής, καθώς εκτιμούν ότι περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα της Τεχεράνης να χρησιμοποιεί τη διέλευση του πετρελαίου ως μέσο πίεσης.
Παράλληλα, ολοένα περισσότερα δεξαμενόπλοια χρησιμοποιούν τη νότια λωρίδα των Στενών, κοντά στο Ομάν, διοχετεύοντας μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου στις διεθνείς αγορές. Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε χαρακτηριστικά στο Axios ότι «Οι Ιρανοί έχουν χάσει τον έλεγχο των Στενών. Τώρα τα ελέγχουν οι ΗΠΑ».
Την ίδια ώρα, ο ναυτικός αποκλεισμός πλήττει μία από τις σημαντικότερες πηγές εσόδων της ιρανικής οικονομίας. Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες σχεδόν κανένα δεξαμενόπλοιο δεν έχει εμφανιστεί στο νησί Χαργκ, το βασικό κέντρο εξαγωγής ιρανικού πετρελαίου.
Η οικονομική πίεση ενισχύεται και μέσω των νέων αμερικανικών κυρώσεων. Το ιρανικό ριάλ υποχώρησε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, κοντά στα δύο εκατομμύρια ριάλ ανά δολάριο, ενώ η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι η Τεχεράνη αντιμετωπίζει αυξανόμενες δυσκολίες στην εξεύρεση εναλλακτικών διαδρομών για το εμπόριό της και στην εξασφάλιση βασικών εσόδων.
Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τόμι Πίγκοτ, δήλωσε στο Axios ότι «Η ιρανική οικονομία βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση και ο στρατός του καθεστώτος έχει αποδεκατιστεί», προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ επιχειρούν να αποκόψουν κάθε εναπομείνασα πηγή χρηματοδότησης της Τεχεράνης.
Το παρασκήνιο και ο ρόλος του Πακιστάν
Παρά τη μετατόπιση της αμερικανικής στρατηγικής προς την οικονομική πίεση, οι διπλωματικές διεργασίες δεν έχουν σταματήσει. Ο αρχηγός του στρατού του Πακιστάν, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, βρέθηκε την Κυριακή στην Τεχεράνη για συνομιλίες με την ιρανική ηγεσία. Το Πακιστάν έχει αναλάβει σημαντικό διαμεσολαβητικό ρόλο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν από την έναρξη του πολέμου.
Σύμφωνα με το Al Arabiya, ο Μουνίρ είχε επικοινωνήσει με τον Τραμπ πριν μεταβεί στην ιρανική πρωτεύουσα και φέρεται να του παρουσίασε μια νέα πρόταση που θα μπορούσε να μεταφερθεί στην Τεχεράνη. Ο Λευκός Οίκος δεν διέψευσε ότι πραγματοποιήθηκε επικοινωνία μεταξύ των δύο ανδρών, επιμένει όμως ότι αυτή τη στιγμή δεν διεξάγονται ούτε έχουν προγραμματιστεί διαπραγματεύσεις με το Ιράν.
Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι οι τελευταίες εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ έχουν αφαιρέσει από την Τεχεράνη ένα σημαντικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα. Εκτιμούν επίσης ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία Ιράν – Ομάν για τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή έχει πλέον μικρότερη σημασία για την Ουάσιγκτον.
«Αυτή τη στιγμή δεν διαπραγματευόμαστε με το Ιράν. Τους πιέζουμε. Η πίεση θα μπορούσε να οδηγήσει τους Ιρανούς πίσω στο τραπέζι», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στο Axios.
Οι επόμενες κινήσεις αναμένεται να αξιολογηθούν και σε στρατιωτικό επίπεδο. Οι απεσταλμένοι του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι έχουν πρωταγωνιστήσει στις επαφές με το Ιράν, αναμένεται την Τετάρτη να επισκεφθούν την Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM), προκειμένου να ενημερωθούν για την κατάσταση επί του πεδίου.
