Νέα κλιμάκωση σημειώνεται στην ένταση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να απειλεί ευθέως ότι θα πλήξει γέφυρες και εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής του Ιράν την επόμενη εβδομάδα, εάν η Τεχεράνη δεν επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου έγιναν σε συνέντευξή του στο Fox News και μεταδόθηκαν ενώ οι δύο χώρες αντάλλασσαν πυρά για τέταρτη συνεχόμενη ημέρα. Νωρίτερα, ο Τραμπ είχε ανακαλέσει την απειλή επιβολής τέλους 20% σε όλα τα εμπορικά φορτία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο επανέφερε τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.
«Την επόμενη εβδομάδα τα πράγματα θα γίνουν πραγματικά άσχημα γι’ αυτούς. Θα καταστρέψουμε όλα τα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής τους. Θα καταστρέψουμε όλες τις γέφυρές τους, εκτός αν καθίσουν στο τραπέζι και διαπραγματευτούν», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Οι απειλές για τις πολιτικές υποδομές και η αντίδραση του ΟΗΕ
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί με πλήγματα σε πολιτικές υποδομές του Ιράν. Τον Απρίλιο είχε προειδοποιήσει ότι θα βομβαρδίσει γέφυρες και εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής.
Τότε, ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, είχε αντιδράσει, επισημαίνοντας ότι σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, η εσκεμμένη επίθεση κατά αμάχων και πολιτικών υποδομών συνιστά έγκλημα πολέμου. Παράλληλα, οι Συμβάσεις της Γενεύης του 1949 απαγορεύουν επιθέσεις σε εγκαταστάσεις που θεωρούνται απαραίτητες για τον άμαχο πληθυσμό.
Σε νέα συνέντευξή του στην εκπομπή «Special Report with Bret Baier», που μεταδόθηκε το βράδυ της Τρίτης, ο Τραμπ ανέφερε ότι θα αφήσει «για το τέλος» τους ενεργειακούς στόχους, προσθέτοντας όμως ότι τελικά θα πληγούν και αυτοί.
Όπως είπε, Αμερικανοί διαπραγματευτές μετέφεραν στους Ιρανούς ομολόγους τους το βράδυ της Τρίτης το μήνυμα ότι «καλύτερα να καταλήξετε σε συμφωνία, διαφορετικά δεν θα σας απομείνει τίποτα».
Απόσυρση του τέλους 20% στα Στενά του Ορμούζ και επαναφορά του αποκλεισμού
Η όξυνση της ρητορικής ήρθε μετά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι το τέλος 20% που είχε απειλήσει να επιβάλει στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ θα αντικατασταθεί από «τεράστιες» εμπορικές και επενδυτικές συμφωνίες με τα κράτη του Κόλπου.
Η ανακοίνωση έγινε λίγες ώρες πριν από επτάωρο κύμα αμερικανικών επιδρομών κατά του Ιράν και την επανέναρξη του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι έπληξε «δεκάδες» ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους κοντά στα Στενά του Ορμούζ, με στόχο να περιορίσει περαιτέρω την ικανότητα του Ιράν να απειλεί την εμπορική ναυτιλία και τα πολιτικά πληρώματα.
Επιθέσεις του Ιράν σε αμερικανικούς στόχους και εμπορικά πλοία
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση του Ιράν IRIB, η Τεχεράνη εκτόξευσε πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον αμερικανικών στόχων στην Ιορδανία, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν.
Τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης, ο στρατός του Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι αναχαίτιζε ιρανικά επιθετικά drones, ενώ στο Μπαχρέιν ενεργοποιήθηκαν οι σειρήνες αεροπορικής επιδρομής. Ο στρατός του Κουβέιτ έκανε λόγο για αντιμετώπιση «εχθρικών επιθέσεων με drones» μετά την «κακόβουλη ιρανική επιθετικότητα», ενώ το υπουργείο Εσωτερικών του Μπαχρέιν κάλεσε τους πολίτες και τους κατοίκους να παραμείνουν ψύχραιμοι και να μεταβούν στο πλησιέστερο ασφαλές σημείο.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ κατηγόρησαν το Ιράν ότι «στόχευσε σκόπιμα αμάχους» στην περιοχή, επιτιθέμενο σε επτά εμπορικά πλοία, με αποτέλεσμα σχεδόν δώδεκα μέλη πληρωμάτων να σκοτωθούν, να αγνοούνται ή να τραυματιστούν, σύμφωνα με ανακοίνωση του διοικητή της CENTCOM.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είχαν ανακοινώσει από το βράδυ της Δευτέρας ότι δύο εθνικά δεξαμενόπλοια αποτέλεσαν στόχο ιρανικών πυραύλων cruise, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ένας Ινδός ναυτικός και να τραυματιστούν ακόμη οκτώ άτομα, εκ των οποίων τέσσερα σοβαρά.
Αργότερα, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης επιβεβαίωσαν μέσω ανακοίνωσης στο Telegram τα πλήγματα, υποστηρίζοντας ότι τα δύο δεξαμενόπλοια είχαν αγνοήσει προειδοποιήσεις, είχαν απενεργοποιήσει τα συστήματα πλοήγησης και επιχείρησαν να διέλθουν από ναρκοθετημένη διαδρομή. Δεν έγινε σαφές σε ποιες άλλες επιθέσεις αναφερόταν η ανακοίνωση της CENTCOM, ενώ οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης δεν σχολίασαν άμεσα το ζήτημα.
Η σημασία των Στενών του Ορμούζ και οι επιπτώσεις στην αγορά πετρελαίου
Οι νέες επιθέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν προκάλεσαν έντονη άνοδο στις τιμές του πετρελαίου, καθώς η κίνηση των δεξαμενόπλοιων μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει σχεδόν ακινητοποιηθεί.
Η εξέλιξη αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία του θαλάσσιου περάσματος, με το Ιράν να κατηγορεί τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι παρεμβαίνουν στη διαχείρισή του, ενώ ο έλεγχός του επιτρέπει στην Τεχεράνη να ασκεί πίεση στην παγκόσμια οικονομία.
Τη Δευτέρα ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πλέον ο «προστάτης» των Στενών του Ορμούζ. Παράλληλα, είχε προαναγγείλει την επαναφορά του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν, με στόχο να εντείνει την πίεση στην ήδη δοκιμαζόμενη οικονομία της χώρας.
Η αλλαγή στάσης του Τραμπ και η αντίδραση της Τεχεράνης
Σε νεότερη ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι αποφάσισε να αντικαταστήσει το τέλος 20% με εμπορικές και επενδυτικές συμφωνίες που, όπως υποστήριξε, θα πραγματοποιήσουν οι χώρες του Κόλπου στις Ηνωμένες Πολιτείες, σημειώνοντας ότι οι επενδύσεις αυτές θα είναι «τεράστιες» και ιδιαίτερα ωφέλιμες για το μέλλον τους. Δεν έδωσε, ωστόσο, περισσότερες λεπτομέρειες.
Πρόσθεσε ακόμη ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοικτά για όλη τη ναυσιπλοΐα, εκτός από το Ιράν, ενώ υποστήριξε ότι «το πετρέλαιο ρέει όσο ποτέ άλλοτε χάρη στην ισχύ του αμερικανικού στρατού».
Αργότερα, μετά τη συνάντησή του στην Ουάσινγκτον με τον νέο πρωθυπουργό του Ιράκ, Αλί αλ Ζαΐντι, ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν του αρέσει η ιδέα της επιβολής τέλους, αλλά θεωρεί άδικο οι Ηνωμένες Πολιτείες να προστατεύουν το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα για λογαριασμό ολόκληρου του κόσμου. Όπως είπε, άλλαξε την αρχική του πρόταση έπειτα από πολυάριθμες τηλεφωνικές επικοινωνίες με ηγέτες των χωρών του Κόλπου.
Η Τεχεράνη απάντησε ότι θα συνεχίσει να διατηρεί τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, δήλωσε ότι η απόφαση του Τραμπ για τον αποκλεισμό «κατά κάποιον τρόπο κατέρριψε» την προηγούμενη συμφωνία εκεχειρίας, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Παράλληλα, όπως μετέδωσε το Reuters, τόνισε στην κρατική τηλεόραση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες κάνουν λάθος αν πιστεύουν πως η στρατιωτική πίεση και ο οικονομικός αποκλεισμός θα αναγκάσουν το Ιράν να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν επιβάλει για πρώτη φορά ναυτικό αποκλεισμό σε όλα τα ιρανικά λιμάνια τον Απρίλιο, με στόχο να πιέσουν την Τεχεράνη. Περίπου πέντε εβδομάδες αργότερα, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι είχε εκτρέψει 100 εμπορικά πλοία και είχε ακινητοποιήσει τέσσερα ακόμη στο πλαίσιο του αποκλεισμού.
Ο αποκλεισμός ήρθη τον Ιούνιο στο πλαίσιο μνημονίου κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών που στόχευε στον τερματισμό της σύγκρουσης. Ωστόσο, η διαμάχη γύρω από τα Στενά του Ορμούζ εξελίχθηκε σε βασικό σημείο αντιπαράθεσης, ενώ τα στοιχεία της ναυτιλιακής κίνησης δείχνουν ότι η διέλευση πλοίων από το πέρασμα έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο μηνών, την ώρα που η τιμή του πετρελαίου Brent καταγράφει ισχυρή άνοδο.
Επτά στρατιωτικοί σκοτώθηκαν από αμερικανικά πλήγματα
Ο ιρανικός στρατός ανακοίνωσε σήμερα το θάνατο επτά στρατιωτικών από αμερικανικά πλήγματα που πραγματοποιήθηκαν τις τελευταίες ώρες στο νοτιοανατολικό Ιράν.
«Σήμερα το πρωί, ο αμερικανικός τρομοκρατικός στρατός εκτόξευσε 13 πυραύλους» εναντίον στρατοπέδου που βρίσκεται κοντά στην πόλη Ιρανσάχρ, σε απόσταση 1.500 χιλιομέτρων από την Τεχεράνη, ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο στρατός, διευκρινίζοντας ότι σκοτώθηκαν επτά στρατιωτικοί.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, τα πλήγματα ήταν σχεδιασμένα για να προκαλέσουν όσο το δυνατόν περισσότερες απώλειες, καθώς οι 13 πύραυλοι έπληξαν έναν ξενώνα, σκοπιές και εγκαταστάσεις διαμονής στη βάση.
Ο στρατός πρόσθεσε πως υπάρχουν επίσης τραυματίες και υποσχέθηκε να δώσει μια «αποφασιστική απάντηση» στην επίθεση.
Το λιμάνι της Μπουσέρ, στο νοτιοδυτικό Ιράν, όπου βρίσκεται ο μοναδικός ιρανικός σταθμός πυρηνικής ενέργειας, στοχοθετήθηκε επίσης σήμερα από νέα αμερικανικά πλήγματα, τα οποία ωστόσο δεν προκάλεσαν θύματα, σύμφωνα με το κυβερνητικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.
«Ο αμερικανός εχθρός επιτέθηκε σήμερα σε τρία σημεία στην Μπουσέρ», δήλωσε στο IRNA ο κυβερνήτης της πόλης Μοχαμάντ Μοζαφαρί.
