Μια πρώτη ύλη που σπάνια απασχολεί τους καταναλωτές μπορεί να γίνει η επόμενη αιτία ανατιμήσεων στα τρόφιμα. Η έλλειψη βιομηχανικού θείου και η εκτόξευση της τιμής του πιέζουν την παραγωγή λιπασμάτων, δημιουργώντας ανησυχίες για τις μελλοντικές σοδειές.
Σύμφωνα με τους Financial Times στο επίκεντρο βρίσκεται η διαταραχή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, περίπου το μισό θείο που διακινούνταν παγκοσμίως περνούσε από το συγκεκριμένο πέρασμα. Ο αποκλεισμός του έχει περιορίσει δραστικά την προσφορά, οδηγώντας την τιμή κοντά στο δεκαπλάσιο του επιπέδου πριν από τη σύγκρουση.
Το θείο, παραπροϊόν της βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου, μετατρέπεται σε θειικό οξύ, απαραίτητο τόσο για την παραγωγή φωσφορικών λιπασμάτων όσο και για την παραγωγή χαλκού.
Τα ορυχεία κερδίζουν, τα λιπάσματα υποχωρούν
Οι δύο κλάδοι ανταγωνίζονται πλέον για τις περιορισμένες διαθέσιμες ποσότητες. Οι μεταλλευτικές εταιρείες, ενισχυμένες από τις υψηλές τιμές των μετάλλων, μπορούν να προσφέρουν περισσότερα από τις βιομηχανίες λιπασμάτων, οι οποίες λειτουργούν με χαμηλότερα περιθώρια κέρδους.
Σύμφωνα με τον Ράγκαβ Τζέιν της Argus, ο μεταλλευτικός κλάδος κερδίζει αυτή τη μάχη προσφορών.
Ενώ το θείο πωλούνταν συνήθως προς 100 έως 200 δολάρια τον τόνο, φέτος η τιμή του έχει πλησιάσει τα 1.000 δολάρια. Επιπλέον πίεση προκαλεί η απαγόρευση εξαγωγών θειικού οξέος από την Κίνα, σημαντικό προμηθευτή της αγοράς.
Ο κίνδυνος για τις σοδειές και τις τιμές
Οι επιπτώσεις έχουν ήδη φτάσει στη γεωργία. Παραγωγοί λιπασμάτων περιορίζουν την παραγωγή τους, καθώς δεν μπορούν να μετακυλίσουν ολόκληρη την αύξηση του κόστους στους αγρότες.
Ο Άντι Γιουνγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της αμερικανικής Mosaic, εξηγεί ότι η οικονομική δυνατότητα των παραγωγών να αγοράσουν λιπάσματα αφήνει ελάχιστα περιθώρια για νέες ανατιμήσεις. Η εναλλακτική για την εταιρεία είναι να επιβραδύνει την παραγωγή.
Προειδοποιεί, όμως, ότι αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε τελικά να περιορίσει τις αποδόσεις των καλλιεργειών παγκοσμίως και να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές τροφίμων.
Η μαροκινή OCP, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας φωσφορικών παγκοσμίως, έχει επίσης προειδοποιήσει για το αυξανόμενο κόστος. Αναζητά διέξοδο σε λιπάσματα που απαιτούν λιγότερο θείο και σε εναλλακτικές πηγές της πρώτης ύλης, πέρα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Ο ακριβός χαλκός δίνει περιθώριο στις μεταλλευτικές εταιρείες
Για τις εταιρείες εξόρυξης, η εικόνα είναι διαφορετική. Η τιμή του χαλκού βρίσκεται κοντά στο ιστορικό υψηλό των 15.000 δολαρίων τον τόνο, χάρη στην ισχυρή ζήτηση για το μέταλλο που χρησιμοποιείται από ηλεκτρονικές συσκευές μέχρι δίκτυα ηλεκτροδότησης.
Η χιλιανή Antofagasta ανακοίνωσε τον Αύγουστο ότι, παρά την αύξηση του κόστους για θειικό οξύ και ντίζελ, τα κέρδη του πρώτου εξαμήνου ήταν σχεδόν κατά ένα τρίτο υψηλότερα από την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Ορισμένες επιχειρήσεις επωφελούνται μάλιστα από την παραγωγή θειικού οξέος ως παραπροϊόν της τήξης χαλκού. Σύμφωνα με τον οικονομικό διευθυντή της Capstone Copper, Ράμαν Ραντάουα, έχουν γίνει ακόμη και συμφωνίες ανταλλαγής οξέος με εξορυγμένο χαλκό.
Η διαταραχή δεν έχει τελειώσει
Σύμφωνα με την πλατφόρμα αναλύσεων Kpler, τα προβλήματα στο εμπόριο θείου εντείνονται ξανά, με πλοία να παραμένουν εγκλωβισμένα στο Ορμούζ όσο συνεχίζεται ο πόλεμος.
Η Μαντλέν Όβεργκααρντ, στέλεχος της Kpler, επισημαίνει ότι οι συνέπειες φτάνουν σε πολύ διαφορετικές πλευρές της καθημερινότητας: από το κόστος ενός φορητού υπολογιστή μέχρι την τιμή του ψωμιού την επόμενη χρονιά, καθώς και οι αποδόσεις των καλλιεργειών εξαρτώνται από τη συγκεκριμένη πρώτη ύλη.
