Η εικόνα ενός μονάρχη που ζητά δημόσια συγγνώμη επειδή «πρόδωσε την εμπιστοσύνη του λαού του» δεν ξεχνιέται εύκολα. Ήταν το 2020, όταν ο Γουλιέλμος-Αλέξανδρος, η Μάξιμα και οι κόρες τους προσγειώθηκαν στην Ελλάδα για διακοπές, την ώρα που η Ολλανδία βρισκόταν σε αυστηρό lockdown.
Η κατακραυγή ήταν τέτοια που η οικογένεια επέστρεψε άρον-άρον στη βάση της την επόμενη μέρα, με τον βασιλιά να παραδέχεται σε διάγγελμα πως η απόφασή του ήταν ένα «σοβαρό σφάλμα κρίσης».
Σήμερα, η κατάσταση φαίνεται να αντιστρέφεται. Σε μια εποχή που η διεθνής σκηνή χαρακτηρίζεται από ρευστότητα, οι πολίτες στις Κάτω Χώρες δείχνουν να αναζητούν ένα σταθερό σημείο αναφοράς. Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του προγράμματος EenVandaag, στην οποία συμμετείχαν 22.000 άτομα, η μοναρχία καταγράφει την πρώτη ουσιαστική άνοδο στα ποσοστά αποδοχής της εδώ και τέσσερα χρόνια.
Η «σταθερότητα» ως απάντηση στο χάος
Ενώ πριν από δύο χρόνια η υποστήριξη στο πολίτευμα είχε υποχωρήσει στο οριακό 52%, πλέον το 59% των Ολλανδών επιθυμεί τη διατήρηση του βασιλικού οίκου. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο, ωστόσο, εντοπίζεται στις νεότερες ηλικίες. Οι νέοι 18 έως 35 ετών, που παραδοσιακά στέκονται με σκεπτικισμό απέναντι στον θεσμό, παρουσιάζουν εντυπωσιακή μεταστροφή: από το 44% του 2024, η αποδοχή τους εκτοξεύτηκε στο 59%.
Ένας από τους νεαρούς συμμετέχοντες στην έρευνα έδωσε την εξήγηση με κυνική ειλικρίνεια:
«Στην πραγματικότητα είμαι υπέρ μιας δημοκρατίας, αλλά προς το παρόν δεν εμπιστεύομαι τη διεξαγωγή ακόμη μιας προεδρικής εκλογής. Η μοναρχία, τουλάχιστον, είναι σταθερή».
Αυτή η αίσθηση ασφάλειας φαίνεται πως υπερτερεί πλέον των παλαιότερων επικρίσεων. Παρά τις αντιδράσεις που προκαλούν ορισμένες κινήσεις, όπως η συνάντηση του βασιλιά με τον Ντόναλντ Τραμπ, η πλειοψηφία θεωρεί τον Γουλιέλμο-Αλέξανδρο και τη Μάξιμα ως τους πλέον κατάλληλους εκπροσώπους της χώρας στο εξωτερικό.
Ανοδική πορεία για το βασιλικό ζεύγος
Η εμπιστοσύνη στα πρόσωπα των ίδιων των ηγεμόνων ακολουθεί την ίδια τροχιά.
- Ο Γουλιέλμος-Αλέξανδρος είδε τα ποσοστά του να ανεβαίνουν από το 53% στο 63%.
- Η Βασίλισσα Μάξιμα απολαμβάνει πλέον την εμπιστοσύνη του 65% των πολιτών.
Αν και απέχουν ακόμα από το 75% που απολάμβαναν κατά την ενθρόνισή τους το 2013, η ανάκαμψη είναι αδιαμφισβήτητη. Για πολλούς, ο βασιλιάς λειτουργεί ως ένας «λογικός παράγοντας» μέσα σε ταραχώδεις καιρούς.
Η Ολλανδία φαίνεται πως αφήνει πίσω της την πικρία για το ατόπημα στην Ελλάδα, επιλέγοντας τη θεσμική συνέχεια σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία. Η δημοτικότητα της οικογένειας της Orange-Nassau δεν βασίζεται πλέον μόνο στη λάμψη, αλλά στην ανάγκη των πολιτών να νιώθουν πως κάτι παραμένει αμετάβλητο.
