Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google

Μια νέα σελίδα στη στρατιωτική αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης ανοίγουν Βρετανία και Ουκρανία, υπογράφοντας συμφωνία που δίνει στο Λονδίνο πρόσβαση σε έναν από τους πλέον ιδιαίτερους «θησαυρούς» δεδομένων του πολέμου: εκατομμύρια εικόνες που έχουν συγκεντρωθεί από πραγματικές επιχειρήσεις στο ουκρανικό μέτωπο.

Η συμφωνία υπεγράφη στο Κίεβο από τον Βρετανό πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ και τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και προβλέπει κοινή ανάπτυξη νέων εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για την άμυνα και την ασφάλεια. Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι η Βρετανία γίνεται ο πρώτος διεθνής εταίρος που αποκτά πρόσβαση στο ουκρανικό Avengers AI Labs.

Πρόκειται ουσιαστικά για μια ανταλλαγή τεχνογνωσίας με ιδιαίτερη στρατηγική αξία: η Ουκρανία προσφέρει τα δεδομένα και την εμπειρία που έχει συγκεντρώσει μέσα από χρόνια πραγματικών πολεμικών επιχειρήσεων, ενώ η Βρετανία συνεισφέρει ερευνητικές δυνατότητες, τεχνολογία και την τεχνογνωσία της δικής της βιομηχανίας τεχνητής νοημοσύνης.

Τι είναι το Avengers AI Labs

Στην καρδιά της συμφωνίας βρίσκεται μια βάση περίπου 5 εκατομμυρίων επισημασμένων εικόνων από το πεδίο της μάχης, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.

Μεγάλο μέρος του υλικού προέρχεται από το DELTA, το ουκρανικό ψηφιακό σύστημα διαχείρισης του πεδίου μάχης, το οποίο συγκεντρώνει και συνδυάζει δεδομένα από διαφορετικές πηγές, μεταξύ άλλων drones, κάμερες και αισθητήρες.

Η αξία αυτών των δεδομένων βρίσκεται ακριβώς στο γεγονός ότι δεν έχουν δημιουργηθεί σε εργαστήριο ή προσομοίωση. Προέρχονται από πραγματικές επιχειρήσεις, σε διαφορετικές καιρικές συνθήκες, ώρες της ημέρας και επιχειρησιακά περιβάλλοντα.

Με αυτά τα δεδομένα μπορούν να εκπαιδευτούν αλγόριθμοι ώστε να αναγνωρίζουν στρατιωτικά οχήματα και άλλο εξοπλισμό μέσα σε εικόνες από drones και συστήματα επιτήρησης. Η ουκρανική κυβέρνηση έχει αναφέρει ότι η τεχνολογία Avengers μπορεί να αναγνωρίζει και να ταξινομεί περίπου το 70% των εχθρικών οχημάτων και του στρατιωτικού εξοπλισμού που εμφανίζονται στο οπτικό υλικό.

Πάνω από 100.000 βίντεο από drones κάθε μήνα

Η κλίμακα του εγχειρήματος είναι ενδεικτική του τρόπου με τον οποίο έχει αλλάξει ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, το ουκρανικό σύστημα επεξεργάζεται περισσότερες από 100.000 ροές βίντεο από drones κάθε μήνα, χρησιμοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη για την αναγνώριση πιθανών στόχων.

Ήδη από το 2024, το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι μέσω της πλατφόρμας Avengers εντοπίζονταν αυτοματοποιημένα περίπου 12.000 μονάδες εχθρικού εξοπλισμού την εβδομάδα, έπειτα από ανάλυση υλικού που προερχόταν από drones και σταθερές κάμερες.

Το Κίεβο επιδιώκει πλέον να προχωρήσει ακόμη περισσότερο, με στόχο την ευρύτερη ενσωμάτωση μηχανικής όρασης και τεχνητής νοημοσύνης στα μη επανδρωμένα συστήματα που επιχειρούν στο μέτωπο.

Από τα ουκρανικά χαρακώματα στις βρετανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις

Η συνεργασία, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη «έξυπνων» drones.

Ένα από τα πρώτα σχέδια αφορά τη χρήση αισθητήρων οπτικών ινών σε συνδυασμό με τεχνητή νοημοσύνη, με σκοπό την προστασία στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Το σύστημα θα μπορεί να αντιλαμβάνεται κινήσεις και δραστηριότητες γύρω από ευαίσθητες υποδομές και να βοηθά στον εντοπισμό πιθανών απειλών.

Η βρετανική πλευρά εξετάζει τις δυνατότητες που προσφέρει η ουκρανική πολεμική εμπειρία όχι μόνο για την άμυνα, αλλά ευρύτερα για την προστασία κρίσιμων υποδομών.

Σύμφωνα με τον Guardian, παρόμοιες τεχνολογίες θα μπορούσαν μελλοντικά να αξιοποιηθούν σε εγκαταστάσεις όπως αεροδρόμια, ενεργειακές υποδομές και φυλακές.

«Εγκέφαλοι» AI με μικρότερη κατανάλωση για drones

Ένα δεύτερο πεδίο συνεργασίας αφορά την ανάπτυξη τσιπ τεχνητής νοημοσύνης χαμηλής κατανάλωσης, τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε drones και άλλα αυτόνομα συστήματα.

Το ενεργειακό κόστος αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για ένα μη επανδρωμένο όχημα: όσο μεγαλύτερη είναι η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για την επεξεργασία εικόνων και τη λήψη αποφάσεων, τόσο αυξάνονται οι απαιτήσεις σε ενέργεια.

Βρετανοί και Ουκρανοί θέλουν επομένως να αναπτύξουν συστήματα που θα μπορούν να πραγματοποιούν προηγμένους υπολογισμούς AI με μικρότερη κατανάλωση, επιτρέποντας σε drones και ρομποτικά συστήματα να λειτουργούν αποτελεσματικότερα.

Η Ουκρανία μετατρέπει την πολεμική εμπειρία σε τεχνολογικό κεφάλαιο

Η συμφωνία δείχνει παράλληλα μια ευρύτερη μεταβολή στον ρόλο της Ουκρανίας απέναντι στους δυτικούς συμμάχους της.

Το Κίεβο δεν λειτουργεί πλέον αποκλειστικά ως αποδέκτης δυτικών όπλων και τεχνολογίας. Έπειτα από χρόνια πολέμου έχει συγκεντρώσει έναν τεράστιο όγκο επιχειρησιακών δεδομένων και εμπειρίας γύρω από drones, ηλεκτρονικό πόλεμο, αισθητήρες και τεχνητή νοημοσύνη, τον οποίο μπορεί πλέον να προσφέρει στους εταίρους του.

Η Βρετανία αποκτά έτσι πρόσβαση σε δεδομένα που είναι εξαιρετικά δύσκολο να δημιουργηθούν με συμβατικές στρατιωτικές ασκήσεις, ενώ η Ουκρανία αποκτά πρόσβαση σε βρετανικά ερευνητικά ιδρύματα, εταιρείες και τεχνολογική τεχνογνωσία.

Και στο βάθος… Storm Shadow

Η επίσκεψη του Άντι Μπέρναμ στο Κίεβο είχε και μία ακόμη σημαντική αμυντική διάσταση.

Παράλληλα με τη συμφωνία για την τεχνητή νοημοσύνη, η Βρετανία έδωσε το «πράσινο φως» στην κατασκευάστρια MBDA να διαθέσει στην Ουκρανία διαβαθμισμένα τεχνικά δεδομένα σχετικά με βρετανικά εξαρτήματα των πυραύλων SCALP/Storm Shadow, προκειμένου να υποστηριχθεί η δημιουργία ουκρανικών γραμμών παραγωγής.

Έτσι, η νέα βρετανοουκρανική συνεργασία ξεπερνά κατά πολύ μια συμφωνία ανταλλαγής δεδομένων. Από την εκπαίδευση στρατιωτικών αλγορίθμων πάνω σε εκατομμύρια πραγματικές εικόνες μάχης μέχρι τα drones επόμενης γενιάς και την πυραυλική τεχνολογία, Λονδίνο και Κίεβο επιχειρούν να μετατρέψουν την εμπειρία του σημερινού πολέμου στην τεχνολογία του επόμενου.