Σαν σήμερα 17 Απριλίου: Ο Μάνος Χατζιδάκις κερδίζει Όσκαρ για το «Τα Παιδιά του Πειραιά»

Το ελληνικό τραγούδι που κατέκτησε το Χόλιγουντ

1 ω. πριν

Newsroom

Στις 17 Απριλίου 1961, ο Μάνος Χατζιδάκις έγραφε μία από τις πιο λαμπρές σελίδες στην ιστορία του Ελληνικού πολιτισμού, κατακτώντας το Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγουδιού για το «Τα Παιδιά του Πειραιά», από την ταινία «Ποτέ την Κυριακή» του Ζυλ Ντασέν. Η απονομή έγινε στην 33η τελετή των Βραβείων της Ακαδημίας, στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνιας.

Ήταν μια ιστορική στιγμή για την Ελλάδα, καθώς το τραγούδι του Χατζιδάκι έγινε το πρώτο ξενόγλωσσο τραγούδι που κέρδισε το συγκεκριμένο Όσκαρ, ανοίγοντας έναν νέο δρόμο για τη διεθνή αναγνώριση της Ελληνικής μουσικής δημιουργίας.

Το «Τα Παιδιά του Πειραιά», ερμηνευμένο από τη Μελίνα Μερκούρη μέσα στην ταινία, ξεπέρασε πολύ γρήγορα τα όρια της κινηματογραφικής επιτυχίας. Με τη μελωδία του να συνδυάζει λαϊκή αμεσότητα, θαλασσινή ελευθερία και μια βαθιά, σχεδόν υπόγεια μελαγχολία, το τραγούδι έγινε διεθνές σουξέ. Κυκλοφόρησε και σε αγγλική εκδοχή ως «Never on Sunday» και γνώρισε πολλές εκτελέσεις σε διάφορες χώρες, μετατρέποντας τον ήχο του Πειραιά σε παγκόσμιο μουσικό σύμβολο.

Ο Χατζιδάκις δεν γοητεύτηκε από τη χολιγουντιανή επισημότητα όσο θα περίμενε κανείς από έναν βραβευμένο με Όσκαρ συνθέτη. Για εκείνον, η ουσία βρισκόταν στη μουσική και στη δύναμή της να εκφράζει μια αλήθεια βαθιά Ελληνική, χωρίς φολκλορικές ευκολίες και χωρίς εκπτώσεις. Το γεγονός ότι ένα τόσο αυθεντικό έργο έφτασε στην κορυφή της διεθνούς κινηματογραφικής σκηνής έκανε τη νίκη του ακόμη πιο σημαντική.

Η επιτυχία του «Ποτέ την Κυριακή» συνέβαλε αποφασιστικά και στην εξάπλωση μιας συγκεκριμένης εικόνας της Ελλάδας στο εξωτερικό. Η Μελίνα Μερκούρη, ο Ζυλ Ντασέν, ο Πειραιάς, η λαϊκή μουσική και η αστική ανεμελιά της εποχής ενώθηκαν σε ένα πολιτισμικό στιγμιότυπο που ταξίδεψε παντού. Στο κέντρο του, όμως, βρισκόταν η μουσική του Χατζιδάκι, που κατάφερε να μετατρέψει μια τοπική αίσθηση σε παγκόσμια συγκίνηση.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

1521: Ο Μαρτίνος Λούθηρος εμφανίζεται ενώπιον της Δίαιτας της Βορμς και καλείται να αποκηρύξει τις θέσεις του κατά της Καθολικής Εκκλησίας. Ζητά αρχικά προθεσμία και, όταν επανέρχεται, αρνείται να ανακαλέσει, παγιώνοντας τη ρήξη με τη Ρώμη. Η στάση του έγινε κομβικό σημείο της Μεταρρύθμισης και της διαμόρφωσης του προτεσταντικού κόσμου.

1918: Με τρίτη κατά σειρά εγκύκλιό της, η Εκκλησία της Ελλάδος καταδικάζει το έθιμο του καψίματος του Ιούδα, κρίνοντάς το ως πρακτική που δεν συνάδει με το πνεύμα της χριστιανικής διδασκαλίας και ενθαρρύνει εκδηλώσεις βίας και μισαλλοδοξίας. Η παρέμβαση αυτή εντάσσεται σε ευρύτερες προσπάθειες της Εκκλησίας να περιορίσει λαϊκά έθιμα που θεωρούνταν υπερβολικά ή ασύμβατα με τον εκκλησιαστικό χαρακτήρα των εορτών του Πάσχα.

1944: Δολοφονείται ο συνταγματάρχης Δημήτριος Ψαρρός, ηγέτης της αντιστασιακής οργάνωσης ΕΚΚΑ, ύστερα από τη διάλυση του 5/42 Συντάγματός του από δυνάμεις του ΕΛΑΣ. Η υπόθεση ανέδειξε με δραματικό τρόπο τις συγκρούσεις στο εσωτερικό της ελληνικής Αντίστασης, ενώ η ευθύνη της εκτέλεσης αποδόθηκε στον Θύμιο Ζούλα. Η δολοφονία Ψαρρού θεωρείται από τα πιο σκοτεινά επεισόδια της Κατοχής και προοιωνίζεται την εμφύλια σύγκρουση που θα ακολουθήσει.

1961: Ο Μάνος Χατζιδάκις βραβεύεται με Όσκαρ για το τραγούδι «Τα Παιδιά του Πειραιά» από την ταινία «Ποτέ την Κυριακή» του Ζυλ Ντασέν. Ήταν μια σπάνια διεθνής διάκριση για Έλληνα δημιουργό σε εποχή που ο ελληνικός πολιτισμός αποκτούσε ισχυρή εξωστρέφεια. Η βράβευση συνέβαλε αποφασιστικά στην παγκόσμια αναγνώριση τόσο του ίδιου όσο και του ελληνικού τραγουδιού.

1967: Οι Rolling Stones εμφανίζονται για πρώτη φορά στην Αθήνα, στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, μπροστά σε χιλιάδες θεατές. Η συναυλία διακόπτεται άδοξα μέσα σε ένταση και επεισόδια, μένοντας ωστόσο ως ένα από τα πιο μυθικά στιγμιότυπα της ποπ κουλτούρας στην Ελλάδα. Το γεγονός απέκτησε σχεδόν θρυλικό χαρακτήρα, καθώς συνέβη λίγες μόλις ημέρες πριν από το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου.

1975: Οι Ερυθροί Χμερ καταλαμβάνουν την Πνομ Πενχ, βάζοντας τέλος στον εμφύλιο πόλεμο της Καμπότζης. Η αρχική εικόνα «απελευθέρωσης» μετατράπηκε γρήγορα σε καθεστώς ακραίας βίας, μαζικών εκτοπίσεων και εξόντωσης πληθυσμών υπό τον Πολ Ποτ. Η κατάληψη της πρωτεύουσας σηματοδότησε την έναρξη μιας από τις πιο σκοτεινές γενοκτονικές περιόδους του 20ού αιώνα.

Η Cheyenne Brando, κόρη του Μάρλον Μπράντο, βγαίνοντας το 1992 από το δικαστήριο στην Ταϊτή για τη δολοφονία του συντρόφου της

1995: Στην Ταϊτή, αυτοκτονεί η κόρη του ηθοποιού Μάρλον Μπράντο, Τσεγέν, που έπασχε από μελαγχολία, μετά το φόνο του μνηστήρα της από τον ετεροθαλή αδελφό της.

2011: Πεθαίνει ο Νίκος Παπάζογλου, μία από τις πιο ιδιαίτερες φωνές του ελληνικού τραγουδιού. Με το χαρακτηριστικό του ύφος ένωσε το λαϊκό, το ροκ και το παραδοσιακό στοιχείο, ενώ στήριξε και πολλούς νεότερους καλλιτέχνες. Ο θάνατός του προκάλεσε μεγάλη συγκίνηση, καθώς είχε ταυτιστεί με μια αυθεντική και βαθιά αγαπητή πλευρά της ελληνικής μουσικής.

2012: Πεθαίνει ο Δημήτρης Μητροπάνος, από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές του σύγχρονου λαϊκού τραγουδιού. Με ερμηνείες που σφράγισαν πολλές δεκαετίες, συνεργάστηκε με κορυφαίους συνθέτες και στιχουργούς και απέκτησε ξεχωριστή θέση στο συλλογικό μουσικό βίωμα των Ελλήνων. Η απώλειά του αντιμετωπίστηκε ως τέλος μιας μεγάλης εποχής για το λαϊκό τραγούδι.

Γεννήσεις

1910 – Ευάγγελος Αβέρωφ, Έλληνας πολιτικός και συγγραφέας, από τις σημαντικές φυσιογνωμίες της μεταπολεμικής Ελλάδας. Διετέλεσε υπουργός σε καίρια χαρτοφυλάκια, όπως Εξωτερικών και Εθνικής Άμυνας, ενώ υπήρξε και πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας. Η πολιτική του πορεία συνδέθηκε με κρίσιμες περιόδους της χώρας, ενώ παράλληλα άφησε και συγγραφικό έργο με ιστορικό και πολιτικό περιεχόμενο.

Θάνατοι

2011 – Νίκος Παπάζογλου (10 Μαρτίου 1948 – 17 Απριλίου 2011), Έλληνας τραγουδοποιός και τραγουδιστής, από τις πιο ξεχωριστές και αγαπητές φωνές του ελληνικού τραγουδιού. Δημιούργησε ένα απολύτως προσωπικό ύφος, ενώνοντας το ροκ, το λαϊκό και το παραδοσιακό στοιχείο με τρόπο που τον έκανε μοναδικό. Τραγούδια όπως «Αύγουστος» και «Κανείς εδώ δεν τραγουδά» τον καθιέρωσαν ως εμβληματική μορφή με βαθιά συναισθηματική απήχηση στο ελληνικό κοινό.

2012 – Δημήτρης Μητροπάνος (2 Απριλίου 1948 – 17 Απριλίου 2012), Έλληνας τραγουδιστής, μία από τις πιο εμβληματικές φωνές του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού. Η ερμηνευτική του δύναμη, η δωρικότητα και η αμεσότητά του τον ανέδειξαν σε κορυφαία μορφή του είδους, με τραγούδια όπως τα «Ρόζα», «Σ’ αναζητώ στη Σαλονίκη» και «Για να σ’ εκδικηθώ». Η πορεία και η τεράστια απήχησή του τον κατέστησαν πρόσωπο που σηκώνει από μόνο του κεντρική αναφορά στο ελληνικό τραγούδι.