Στις 20 Μαΐου 1941 ξεκίνησε η Μάχη της Κρήτης, με τη γερμανική επιχείρηση «Ερμής» και τη μαζική ρίψη αλεξιπτωτιστών σε στρατηγικά σημεία του νησιού. Ήταν η πρώτη μεγάλη αεραποβατική επιχείρηση του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και στόχος των Ναζί ήταν η κατάληψη της Κρήτης, μετά την ολοκλήρωση της γερμανικής εισβολής στην ηπειρωτική Ελλάδα.
Οι Γερμανοί επιτέθηκαν κυρίως στις περιοχές Μάλεμε, Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο, ρίχνοντας χιλιάδες αλεξιπτωτιστές από μεταγωγικά αεροσκάφη. Απέναντί τους βρέθηκαν βρετανικές, αυστραλιανές, νεοζηλανδικές και ελληνικές δυνάμεις, αλλά και Κρητικοί άμαχοι, που πήραν μέρος στην αντίσταση με ό,τι μέσα διέθεταν. Η συμμετοχή του τοπικού πληθυσμού υπήρξε από τα χαρακτηριστικά στοιχεία της μάχης και προκάλεσε σκληρά γερμανικά αντίποινα στη συνέχεια.
Παρά την αρχική αιματηρή αποτυχία σε πολλά σημεία, η έκβαση κρίθηκε σε μεγάλο βαθμό στο αεροδρόμιο του Μάλεμε. Η κατάληψή του επέτρεψε στους Γερμανούς να μεταφέρουν ενισχύσεις και βαρύτερο εξοπλισμό, αλλάζοντας την ισορροπία της μάχης. Την 1η Ιουνίου 1941 η Κρήτη είχε περάσει υπό γερμανική κατοχή.
Η νίκη, ωστόσο, είχε βαρύ τίμημα. Οι γερμανικές απώλειες ήταν τόσο μεγάλες ώστε η Μάχη της Κρήτης έμεινε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα «πύρρειας νίκης». Σύμφωνα με το Imperial War Museums, οι Γερμανοί έχασαν περίπου 150 μεταγωγικά αεροσκάφη, ενώ η Encyclopaedia Britannica αναφέρει περίπου 7.000 γερμανικές απώλειες σε αρχική δύναμη 22.000 ανδρών. Άλλες στρατιωτικές πηγές δίνουν χαμηλότερους αριθμούς, αλλά συμφωνούν ότι το κόστος για τις επίλεκτες μονάδες αλεξιπτωτιστών ήταν ιδιαίτερα υψηλό.
Η Μάχη της Κρήτης δεν ανέτρεψε την πορεία του πολέμου, όμως άφησε ισχυρό στρατιωτικό και συμβολικό αποτύπωμα. Οι Ναζί κατέλαβαν το νησί, αλλά η εμπειρία της Κρήτης συνέβαλε στο να εγκαταλείψουν τις μεγάλες αεραποβατικές επιχειρήσεις ως βασική μέθοδο επίθεσης.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
325: Συνέρχεται στη Νίκαια της Μικράς Ασίας η Α’ Οικουμενική Σύνοδος, η πρώτη στην Ιστορία της Εκκλησίας, για να καταδικάσει τον Αρειανισμό και να διατυπώσει βασικά δόγματα της χριστιανικής πίστης.
526: Ισχυρός σεισμός πλήττει την Αντιόχεια, μία από τις σημαντικότερες πόλεις της ύστερης αρχαιότητας. Οι απώλειες αναφέρονται από τις πηγές ως εξαιρετικά βαριές, ενώ η καταστροφή αποδυνάμωσε σοβαρά ένα μεγάλο αστικό και εμπορικό κέντρο της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
1498: Ο Βάσκο ντα Γκάμα φτάνει στο Καλικούτ, στη δυτική ακτή της Ινδίας, ολοκληρώνοντας το ταξίδι που άνοιξε τον θαλάσσιο δρόμο από την Ευρώπη προς την Ασία μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας. Η άφιξή του άλλαξε τις ισορροπίες στο παγκόσμιο εμπόριο και εγκαινίασε την έντονη πορτογαλική παρουσία στον Ινδικό Ωκεανό.
1570: Ο Φλαμανδός χαρτογράφος Αβραάμ Ορτέλιους εκδίδει το Theatrum Orbis Terrarum, τον πρώτο σύγχρονο άτλαντα στην ιστορία. Το έργο συγκεντρώνει σε ενιαίο τόμο χάρτες από διάφορους χαρτογράφους, παρουσιάζοντάς τους με ενιαίο ύφος και δομή – και θέτοντας τα θεμέλια για τη σύγχρονη γεωγραφική απεικόνιση του κόσμου.
1802: Με νόμο της 20ής Μαΐου, ο Ναπολέων Βοναπάρτης επαναφέρει τη δουλεία στις γαλλικές αποικίες όπου είχε καταργηθεί κατά τη Γαλλική Επανάσταση. Η απόφαση είχε βαριές συνέπειες, ιδιαίτερα στην Καραϊβική, και συνδέθηκε με νέες εξεγέρσεις και την πορεία προς την ανεξαρτησία της Αϊτής.
1825: Στη μάχη του Μανιακίου, ο Παπαφλέσσας και οι λιγοστοί άνδρες του πολεμούν μέχρις εσχάτων ενάντια στα πολυάριθμα στρατεύματα του Ιμπραήμ Πασά. Παρά την υπεροπλία του αντιπάλου, επιλέγουν τη θυσία από την υποχώρηση, αφήνοντας μια βαθιά χαραγμένη παρακαταθήκη ηρωισμού και αυτοθυσίας στον Αγώνα για την Ελευθερία. Η πτώση του Παπαφλέσσα συγκινεί ακόμα και τον Ιμπραήμ, που διατάζει να ταφεί με τιμές.
1873: Δύο Αμερικανοί, οι Λιβάι Στράους και Τζέικομπ Ντέιβις, παίρνουν στα χέρια τους το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για την εφεύρεσή τους: ένα ανθεκτικό παντελόνι από καραβόπανο που επρόκειτο να γίνει το δημοφιλέστερο ένδυμα όλων των εποχών, το μπλου τζιν.
1891: Παρουσιάζεται δημόσια το κινητοσκόπιο του Τόμας Έντισον, μία από τις πρώτες συσκευές προβολής κινούμενων εικόνων. Η τεχνολογία αυτή προηγήθηκε του κινηματογράφου όπως τον γνωρίζουμε και συνέβαλε καθοριστικά στη γέννηση της κινηματογραφικής βιομηχανίας.
1894: Οι ελληνικές Αρχές παραλαμβάνουν επίσημο έγγραφο από τη «Διεθνή Υπηρεσία Διώξεως των Αναρχικών», ζητώντας κατάλογο και φωτογραφίες ελλήνων αναρχικών. Το αίτημα συνδέεται με τη διεθνή επαναστατική δράση μορφών όπως ο Παύλος Αργυριάδης, ο Πλωτίνος Ροδοκανάτης και η Μαρία Πανταζή, που είχαν ταυτιστεί με το αναρχικό και σοσιαλιστικό κίνημα της εποχής στην Ευρώπη.
1902: Η Κούβα ανακηρύσσεται επίσημα ανεξάρτητο κράτος, με πρώτο πρόεδρο τον Τομάς Εστράδα Πάλμα, έπειτα από τριετή στρατιωτική κατοχή των Ηνωμένων Πολιτειών. Αν και η ανεξαρτησία της κατοχυρώνεται, οι ΗΠΑ διατηρούν σημαντική επιρροή στη χώρα μέσω της τροπολογίας Πλάτ, που τους δίνει δικαίωμα επέμβασης και εξασφαλίζει τη μίσθωση της βάσης του Γκουαντάναμο.
1927: Ο Τσαρλς Λίντμπεργκ απογειώνεται από το Λονγκ Άιλαντ με το Spirit of St. Louis, επιχειρώντας την πρώτη σόλο υπερατλαντική πτήση χωρίς στάση. Την επόμενη ημέρα προσγειώνεται στο Παρίσι και γίνεται διεθνές σύμβολο της εποχής της αεροπορικής τόλμης.
1932: Η Αμέλια Έρχαρτ απογειώνεται από τη Νέα Γη για να γίνει η πρώτη γυναίκα πιλότος που διασχίζει μόνη της τον Ατλαντικό, συμβολίζοντας τη γυναικεία χειραφέτηση και τη δύναμη της τόλμης.
1940: Οι πρώτοι κρατούμενοι φτάνουν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς, σηματοδοτώντας την απαρχή της φρίκης του Ολοκαυτώματος και της βιομηχανικής εξόντωσης εκατομμυρίων ανθρώπων.
1941: Ξεκινά η μάχη της Κρήτης, με ρίψεις χιλιάδων γερμανών αλεξιπτωτιστών στο νησί. Παρά την κατάληψη της Κρήτης, οι γερμανικές απώλειες είναι τόσο βαριές που εγκαταλείπεται οριστικά το δόγμα της αεραπόβασης σε μεγάλη κλίμακα.
1944: Ολοκληρώνεται το Συνέδριο του Λιβάνου, όπου υπογράφεται το Εθνικό Συμβόλαιο μεταξύ των ελληνικών πολιτικών δυνάμεων κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ενόψει της μεταπολεμικής πορείας της χώρας.
1983: Δημοσιεύονται οι πρώτες επιστημονικές έρευνες που αναγνωρίζουν έναν νέο θανατηφόρο ιό, τον HIV, ο οποίος προκαλεί το AIDS. Μια νέα παγκόσμια υγειονομική κρίση αρχίζει να διαμορφώνεται.
1989: Οι κινεζικές Αρχές επιβάλλουν στρατιωτικό νόμο για να καταστείλουν τις μαζικές διαδηλώσεις υπέρ της Δημοκρατίας. Η ένταση οδηγεί λίγες ημέρες μετά στη σφαγή της πλατείας Τιεν Αν Μεν, με χιλιάδες νεκρούς διαδηλωτές.
1996: Ο Θεόφιλος Σεχίδης, που έμεινε γνωστός μέσα από τον Τύπο ως «κανίβαλος της Θάσου», διαπράττει ένα από τα πιο πολύκροτα εγκλήματα της νεότερης ελληνικής ποινικής ιστορίας, δολοφονώντας πέντε μέλη της οικογένειάς του: τους γονείς του, την αδελφή του, τη γιαγιά του και τον θείο του. Η υπόθεση αποκαλύφθηκε λίγους μήνες αργότερα, όταν οι αρχές εντόπισαν τα ίχνη των θυμάτων, και προκάλεσε σοκ στην κοινή γνώμη λόγω της αγριότητας των πράξεων και των στοιχείων διαμελισμού που ήρθαν στο φως. Ο Σεχίδης καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη το 1997 και κρατήθηκε στο Ψυχιατρείο των Φυλακών Κορυδαλλού, όπου βρέθηκε νεκρός το 2019.
Γεννήσεις
1934 – Αλκέτας Παναγούλιας, Έλληνας ποδοσφαιριστής και προπονητής. Γεννήθηκε στις 30 Μαΐου 1934 και πέθανε στις 18 Ιουνίου 2012. Υπήρξε μία από τις πιο σημαντικές μορφές του ελληνικού ποδοσφαίρου από τον πάγκο, καθώς οδήγησε την εθνική Ελλάδας στην πρώτη της συμμετοχή σε τελική φάση Euro, το 1980, και στην πρώτη της παρουσία σε Μουντιάλ, το 1994. Εργάστηκε επίσης στον Ολυμπιακό, στον Άρη και στην εθνική ομάδα των ΗΠΑ.
1938 – Μαρινέλλα, Ελληνίδα τραγουδίστρια. Γεννήθηκε στις 19 Μαΐου 1938 και πέθανε στις 28 Μαρτίου 2026. Από τις πιο αναγνωρίσιμες φωνές του ελληνικού τραγουδιού, διέγραψε πορεία σχεδόν επτά δεκαετιών, με παρουσία στο λαϊκό, το ελαφρό και το έντεχνο ρεπερτόριο. Εκπροσώπησε την Ελλάδα στη Eurovision το 1974 και συνεργάστηκε με σημαντικούς συνθέτες και δημιουργούς.
1946 – Σερ (Cher), Αμερικανίδα τραγουδίστρια και ηθοποιός. Γεννήθηκε στις 20 Μαΐου 1946 ως Σέριλιν Σαρκισιάν και εξελίχθηκε σε μία από τις πιο ανθεκτικές παρουσίες της διεθνούς ποπ κουλτούρας. Γνώρισε επιτυχία στη μουσική με τραγούδια όπως το Believe, αλλά και στον κινηματογράφο, κερδίζοντας Όσκαρ Α’ γυναικείου ρόλου για το Moonstruck. Η καριέρα της εκτείνεται σε περισσότερες από έξι δεκαετίες.
1959 – Μιχάλης Ρέππας, Έλληνας ηθοποιός, σκηνοθέτης και σεναριογράφος. Γεννήθηκε στις 20 Μαΐου 1959 στο Λουτράκι. Μαζί με τον Θανάση Παπαθανασίου αποτέλεσαν ένα από τα πιο γνωστά συγγραφικά δίδυμα της σύγχρονης ελληνικής τηλεόρασης, του θεάτρου και του κινηματογράφου. Έγιναν ευρύτερα γνωστοί με σειρές όπως Οι τρεις Χάριτες και Το δις εξαμαρτείν, ενώ υπέγραψαν και επιτυχίες όπως το Safe Sex και Το κλάμα βγήκε απ’ τον Παράδεισο.
1967 – Παύλος Ντε Γκρες, Έλληνας πρώην διάδοχος. Γεννήθηκε στις 20 Μαΐου 1967 στο Τατόι, πρωτότοκος γιος του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου Β΄ και της Άννας-Μαρίας. Υπήρξε διάδοχος σε μια περίοδο έντονης πολιτικής αστάθειας, λίγο πριν από το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου και τα γεγονότα που οδήγησαν τελικά στην κατάργηση της μοναρχίας στην Ελλάδα το 1974. Σήμερα έχει κυρίως κοινωνική και συμβολική παρουσία.
1972 – Busta Rhymes (κατά κόσμον Τρέβορ Ταχίμ Σμιθ τζούνιορ), Αμερικανός ράπερ. Γεννήθηκε στις 20 Μαΐου 1972 ως Trevor George Smith Jr. και αναδείχθηκε σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές μορφές του hip hop από τη δεκαετία του ’90. Ξεχώρισε για την ταχύτητα της εκφοράς του, την έντονη σκηνική παρουσία και τα ευρηματικά βίντεο κλιπ του. Πριν από τη σόλο καριέρα του συμμετείχε στους Leaders of the New School.
1981 – Ίκερ Κασίγιας(Iker Casillas), Ισπανός τερματοφύλακας. Γεννήθηκε στις 20 Μαΐου 1981 και θεωρείται ένας από τους κορυφαίους τερματοφύλακες της γενιάς του. Συνδέθηκε κυρίως με τη Ρεάλ Μαδρίτης, με την οποία κατέκτησε Champions League και πρωταθλήματα Ισπανίας, ενώ ως αρχηγός της εθνικής Ισπανίας σήκωσε το Euro 2008, το Μουντιάλ 2010 και το Euro 2012.
1982 – Πετρ Τσεχ (Petr Čech), Τσέχος τερματοφύλακας. Γεννήθηκε στις 20 Μαΐου 1982 και υπήρξε από τους πιο σταθερούς τερματοφύλακες του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Έγραψε τη σημαντικότερη σελίδα της καριέρας του στην Τσέλσι, με την οποία κατέκτησε το Champions League το 2012 και πολλούς εγχώριους τίτλους. Έγινε επίσης αναγνωρίσιμος για το προστατευτικό κράνος που φορούσε μετά τον σοβαρό τραυματισμό του στο κεφάλι.
Θάνατοι
2019 – Νίκι Λάουντα (Niki Lauda), Αυστριακός οδηγός της Formula 1. Γεννήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 1949 και πέθανε στις 20 Μαΐου 2019. Κατέκτησε τρεις παγκόσμιους τίτλους, το 1975, το 1977 και το 1984, και έμεινε στην ιστορία για την επιστροφή του στους αγώνες λίγες εβδομάδες μετά το σοβαρό ατύχημα στο Νίρμπουργκρινγκ το 1976. Μετά την αγωνιστική του καριέρα δραστηριοποιήθηκε και στον χώρο των αερομεταφορών και της Formula 1.
Εορτολόγιο
Λυδία
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Κλινικών Μελετών
Ευρωπαϊκή Ημέρα για τη Θάλασσα
Παγκόσμια Ημέρα Αυτοάνοσης και Αυτοφλεγμονώδους Αρθρίτιδας
Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας
Παγκόσμια Ημέρα Μετρολογίας
