Στις 12 Μαΐου 1854, εν μέσω του Κριμαϊκού Πολέμου, αγγλογαλλικές δυνάμεις επέβαλαν αποκλεισμό στον Πειραιά και στη συνέχεια προχώρησαν σε στρατιωτική κατοχή της Αθήνας και του Πειραιά. Η επέμβαση είχε στόχο να αναγκάσει την Ελλάδα του Όθωνα να εγκαταλείψει την πολιτική στήριξης εξεγέρσεων σε οθωμανικά εδάφη, όπως η Ήπειρος, η Θεσσαλία και η Μακεδονία.
Η Ελλάδα δεν συμμετείχε επίσημα στον Κριμαϊκό Πόλεμο, όμως η κυβέρνηση και ο βασιλιάς Όθωνας κινήθηκαν σε φιλορωσικό κλίμα, βλέποντας στη σύγκρουση μια πιθανή ευκαιρία για την προώθηση της Μεγάλης Ιδέας. Η Βρετανία και η Γαλλία, που πολεμούσαν στο πλευρό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εναντίον της Ρωσίας, θεώρησαν ότι οι ελληνικές κινήσεις μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή και να διευρύνουν το μέτωπο του πολέμου.
Η παρουσία των ξένων στρατευμάτων αρχικά περιορίστηκε στον Πειραιά, αλλά μέσα στο 1854 επεκτάθηκε και στην Αθήνα. Η κατοχή κράτησε έως τον Φεβρουάριο του 1857, δηλαδή και μετά τη λήξη του Κριμαϊκού Πολέμου. Για το νεαρό ελληνικό κράτος, η εξέλιξη αποτέλεσε σαφή υπενθύμιση των περιορισμών της ανεξαρτησίας του και της εξάρτησής του από τις Μεγάλες Δυνάμεις.
Η περίοδος έμεινε επίσης στη μνήμη για τη μεγάλη επιδημία χολέρας που έπληξε τον Πειραιά και την Αθήνα το 1854. Η νόσος συνδέθηκε από τους κατοίκους με την παρουσία των ξένων στρατευμάτων και προκάλεσε χιλιάδες θανάτους, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο μια ήδη ταπεινωτική πολιτική και στρατιωτική συνθήκη.
Η αγγλογαλλική κατοχή του 1854-1857 μπορεί να μην είναι από τα πιο γνωστά επεισόδια της νεότερης ελληνικής ιστορίας αλλά αντιπροσωπεύει την απόσταση ανάμεσα στις εθνικές επιδιώξεις του ελληνικού κράτους και στα όρια που έθετε τότε η ευρωπαϊκή διπλωματία.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1588: Ο Ερρίκος Γ’ της Γαλλίας εγκαταλείπει το Παρίσι, καθώς ο δούκας Ερρίκος Α΄ του Γκιζ εισέρχεται στην πόλη, πυροδοτώντας αυθόρμητη εξέγερση των καθολικών. Το επεισόδιο, γνωστό ως Ημέρες των Οδοφραγμάτων, σηματοδοτεί την κορύφωση της κρίσης μεταξύ βασιλιά και Καθολικής Ένωσης, εν μέσω των Γαλλικών Θρησκευτικών Πολέμων που διχάζουν τη χώρα.
1797: Ο Ναπολέων Βοναπάρτης επιβάλλει το τέλος της Δημοκρατίας της Βενετίας, ύστερα από περισσότερους από έντεκα αιώνες ιστορίας. Η πτώση της Γαληνοτάτης αλλάζει τις ισορροπίες στην Αδριατική και προαναγγέλλει την αναδιάταξη της Ευρώπης από τους Ναπολεόντειους Πολέμους.
1821: Αρχίζει η Μάχη του Βαλτετσίου, μία από τις πρώτες μεγάλες αναμετρήσεις της Ελληνικής Επανάστασης. Οι ελληνικές δυνάμεις, με κεντρικό ρόλο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και άλλων οπλαρχηγών, αποκρούουν τις οθωμανικές επιθέσεις και ενισχύουν την πολιορκία της Τριπολιτσάς.
1854: Οι Αγγλογάλλοι επιβάλλουν ναυτικό αποκλεισμό στον Πειραιά και προχωρούν σε κατοχή της Αθήνας, που θα διαρκέσει έως τον Φεβρουάριο του 1857. Η επέμβαση γίνεται ως αντίποινα στην επιμονή του βασιλιά Όθωνα να οργανώσει εκστρατεία για την απελευθέρωση της Θεσσαλίας, ενάντια στις επιθυμίες των Μεγάλων Δυνάμεων.
1902: Ιδρύεται στον Πειραιά το πρώτο ελληνικό τσιμεντοποιείο με την επωνυμία «TITAN» από τους αδελφούς Νικόλαο και Ανδρέα Χατζηκυριάκο. Η πρώτη μονάδα παραγωγής τοποθετείται στην Ελευσίνα, σηματοδοτώντας την απαρχή της βιομηχανικής παραγωγής τσιμέντου στην Ελλάδα.
1930: Ιδρύεται η Πυροσβεστική Υπηρεσία από την κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου, ως αυτόνομος κρατικός μηχανισμός αντιμετώπισης πυρκαγιών. Η δημιουργία της σηματοδοτεί την οργάνωση της πυροπροστασίας σε εθνικό επίπεδο, πέρα από τα παλαιότερα στρατιωτικά ή δημοτικά σχήματα.
1937: Ο Γεώργιος ΣΤ΄ στέφεται βασιλιάς του Ηνωμένου Βασιλείου στο Αββαείο του Ουέστμινστερ. Ανέρχεται στον θρόνο μετά την παραίτηση του αδελφού του, Εδουάρδου Η΄, και θα συνδεθεί με τη βρετανική αντοχή κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
1941: Ο Γερμανός μηχανικός Κόνραντ Τσούζε παρουσιάζει στο Βερολίνο τη Z3, που θεωρείται ο πρώτος λειτουργικός προγραμματιζόμενος, αυτόματος υπολογιστής. Αν και καταστράφηκε στον πόλεμο, η μηχανή του Τσούζε αναγνωρίζεται ως ορόσημο στην ιστορία της πληροφορικής.
1947: Εγκαινιάζεται το στρατόπεδο της Μακρονήσου, αρχικά για τον εγκλεισμό στρατιωτικών που θεωρούνταν πολιτικά «ύποπτοι». Στα χρόνια του Εμφυλίου και της μετεμφυλιακής περιόδου, η Μακρόνησος γίνεται σύμβολο διώξεων, καταναγκασμού και ιδεολογικής «αναμόρφωσης» κυρίως αριστερών κρατουμένων.
1949: Η Σοβιετική Ένωση αίρει τον αποκλεισμό του Δυτικού Βερολίνου, ύστερα από έντεκα μήνες. Η κρίση είχε αντιμετωπιστεί με την αερογέφυρα των ΗΠΑ και της Βρετανίας και αποτέλεσε ένα από τα πρώτα μεγάλα επεισόδια του Ψυχρού Πολέμου.
1967: Οι Pink Floyd παρουσιάζουν στο Λονδίνο την πρώτη τετραφωνική συναυλία στην ιστορία, αλλάζοντας τα δεδομένα στον ζωντανό ήχο και ανοίγοντας νέους δρόμους στην πειραματική μουσική.
1982: Στην Πορτογαλία, στο προσκύνημα της Φατίμα, γίνεται δεύτερη απόπειρα δολοφονίας κατά του Πάπα Ιωάννη Παύλου ΙΙ από Ισπανό ιερέα. Η επίθεση αποτρέπεται την τελευταία στιγμή από την ασφάλεια.
1993: Διεξάγεται στο ΟΑΚΑ ο τελικός του Κυπέλλου Ελλάδας στο ποδόσφαιρο, γνωστός ως «τελικός των κουρεμένων κεφαλιών», επειδή οι παίκτες του Ολυμπιακού εμφανίζονται με ξυρισμένα κεφάλια για… γούρι. Όμως, ο Κριστόφ Βαζέχα σκοράρει στο 13ο λεπτό και ο Παναθηναϊκός κατακτά το τρόπαιο με 1-0, προσθέτοντας το 13ο Κύπελλο στη συλλογή του.
1995: Περίπου 150 παλαιά μέλη της νεολαίας «Ρήγας Φεραίος», της οργάνωσης που συνδεόταν με το ΚΚΕ εσωτερικού, μπαίνουν στα γραφεία της εφημερίδας «Ελευθεροτυπία», διαμαρτυρόμενα για κείμενα του Θέμου Αναστασιάδη στη σατιρική στήλη «Μαύρη Τρύπα». Οι διαμαρτυρόμενοι κατηγορούν τον δημοσιογράφο ότι αναπαρήγαγε «αντισημιτικές, ρατσιστικές, ξενοφοβικές, εθνικιστικές και σεξιστικές» θέσεις, ενώ ομάδα τους φτάνει έως το γραφείο του και του ρίχνει γιαούρτια. Το επεισόδιο καταγράφεται ως χαρακτηριστική σύγκρουση της δεκαετίας του ’90 ανάμεσα στην προκλητική δημοσιογραφική σάτιρα και σε πολιτικούς χώρους που τη θεωρούσαν προσβλητική και ιδεολογικά επικίνδυνη.
2002: Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζίμι Κάρτερ, επισκέπτεται την Κούβα, σπάζοντας το διπλωματικό εμπάργκο δεκαετιών. Είναι η πρώτη τέτοια επίσκεψη από την επανάσταση του 1959.
2009: Η οργάνωση «Επαναστατικός Αγώνας» πραγματοποιεί βομβιστική επίθεση σε υποκατάστημα της Eurobank στην Αργυρούπολη, προκαλώντας σοβαρές ζημιές, χωρίς θύματα. Η επίθεση εντάσσεται στο νέο κύμα ένοπλης δράσης της περιόδου.
2022: Μια ομάδα επιστημόνων στο τηλεσκόπιο Event Horizon δημοσιεύει την πρώτη εικόνα του Τοξότη Α*, της υπερμεγέθους μαύρης τρύπας στο κέντρο του Γαλαξία μας.
Γεννήσεις
1820 – Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ (Florence Nightingale), Βρετανίδα νοσηλεύτρια και μεταρρυθμίστρια της δημόσιας υγείας. Γεννήθηκε στις 12 Μαΐου 1820 και πέθανε στις 13 Αυγούστου 1910. Έμεινε γνωστή ως «η κυρία με το λυχνάρι» για τη δράση της στον Κριμαϊκό Πόλεμο, όπου οργάνωσε τη φροντίδα των τραυματιών και επέβαλε πρακτικές υγιεινής. Θεωρείται θεμελιώτρια της σύγχρονης νοσηλευτικής και συνέβαλε καθοριστικά στην εκπαίδευση νοσηλευτών και στη μεταρρύθμιση των νοσοκομείων.
1907 – Κάθριν Χέπμπορν (Katharine Hepburn), Αμερικανίδα ηθοποιός. Γεννήθηκε στις 12 Μαΐου 1907 και πέθανε στις 29 Ιουνίου 2003. Υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές του αμερικανικού κινηματογράφου, με καριέρα που διήρκεσε περισσότερες από έξι δεκαετίες. Κέρδισε τέσσερα Όσκαρ Α’ γυναικείου ρόλου, επίδοση-ρεκόρ για ερμηνεύτρια, και πρωταγωνίστησε σε ταινίες όπως The Philadelphia Story, Guess Who’s Coming to Dinner και On Golden Pond.
1939 – Μιλτιάδης Έβερτ, Έλληνας πολιτικός. Γεννήθηκε στις 12 Μαΐου 1939 και πέθανε στις 9 Φεβρουαρίου 2011. Διετέλεσε δήμαρχος Αθηναίων από το 1987 έως το 1989 και πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας από το 1993 έως το 1997. Είχε μακρά κοινοβουλευτική πορεία, ενώ ως υπουργός και κομματικός αρχηγός συνδέθηκε με την πολιτική ζωή της μεταπολιτευτικής Ελλάδας και με σημαντικές εσωκομματικές εξελίξεις της Κεντροδεξιάς.
1963 – Παναγιώτης Φασούλας, Έλληνας καλαθοσφαιριστής και πολιτικός. Γεννήθηκε στις 12 Μαΐου 1963 και υπήρξε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές του ελληνικού μπάσκετ. Με ύψος 2,13 μ., ξεχώρισε ως σέντερ στον ΠΑΟΚ, στον Ολυμπιακό και στην Εθνική Ελλάδας, με την οποία κατέκτησε το Ευρωμπάσκετ του 1987. Μετά το τέλος της αθλητικής του καριέρας ασχολήθηκε με την πολιτική και διετέλεσε δήμαρχος Πειραιά.
1965 – Πάνος Καμμένος, Έλληνας πολιτικός. Γεννήθηκε στις 12 Μαΐου 1965 και υπήρξε ιδρυτής και πρόεδρος των Ανεξαρτήτων Ελλήνων. Εξελέγη για πολλά χρόνια βουλευτής και διετέλεσε υπουργός Εθνικής Άμυνας στις κυβερνήσεις συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ την περίοδο 2015–2019. Η πολιτική του διαδρομή συνδέθηκε με τη διάσπαση από τη Νέα Δημοκρατία, την αντιμνημονιακή ρητορική και τη συμμετοχή του σε ένα ασυνήθιστο κυβερνητικό σχήμα με κόμμα της Αριστεράς.
Θάνατοι
1992 – Νίκος Γκάτσος, Έλληνας ποιητής, στιχουργός και μεταφραστής. Γεννήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 1911 και πέθανε στις 12 Μαΐου 1992. Με την «Αμοργό», που εκδόθηκε το 1943, άφησε ένα από τα σημαντικότερα έργα της νεοελληνικής ποίησης, συνδεδεμένο με τον υπερρεαλισμό και τη λαϊκή παράδοση. Ως στιχουργός συνεργάστηκε με κορυφαίους συνθέτες, ανάμεσά τους ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Μίκης Θεοδωράκης και ο Σταύρος Ξαρχάκος, διαμορφώνοντας βαθιά το ελληνικό τραγούδι.
2015 – Λίλη Παπαγιάννη, Ελληνίδα ηθοποιός. Γεννήθηκε στις 12 Μαΐου 1935 και πέθανε στις 12 Μαΐου 2015. Είχε μακρά παρουσία στο θέατρο, τον κινηματογράφο και την τηλεόραση, με ερμηνείες που ξεχώρισαν για τη φυσικότητα και τη διακριτική τους δύναμη. Συνεργάστηκε με σημαντικούς ανθρώπους του θεάτρου και έγινε ευρύτερα γνωστή μέσα από τον ελληνικό κινηματογράφο και τηλεοπτικές παραγωγές, διατηρώντας χαμηλούς τόνους σε όλη τη διαδρομή της.
Εορτολόγιο
Γερμανός, Γερμανία, Επιφάνιος, Επιφανία, Θεόδωρος
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα για την Υγεία των Φυτών
Διεθνής Ημέρα Νοσηλευτριών
Ευρωπαϊκή Ημέρα Περιοδοντολογίας
Ημέρα της Πανσελήνου του Μαΐου ή του Βούδα
Παγκόσμια Εβδομάδα Οδικής Ασφάλειας
