Οι εισαγγελείς κατά της διαφθοράς στην Αλβανία διερευνούν το επενδυτικό σχέδιο για τη δημιουργία πολυτελούς θερέτρου, το οποίο συνδέεται με τον γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, την ώρα που συνεχίζονται οι αντιδράσεις πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων για την ανάπτυξη της περιοχής.
Το σχέδιο αφορά το ακατοίκητο νησί Σάζαν στην Αδριατική, καθώς και αρκετές εκατοντάδες εκτάρια του προστατευόμενου τοπίου Βιόσα–Νάρτα, μιας ιδιαίτερα ευαίσθητης παράκτιας περιοχής όπου ζουν φλαμίνγκο, φώκιες και θαλάσσιες χελώνες.
Η SPAK, η ειδική εισαγγελία κατά της διαφθοράς της Αλβανίας, επιβεβαίωσε τη Δευτέρα ότι ξεκίνησε έρευνα σχετικά με αμφιλεγόμενες αλλαγές που έγιναν το 2024 στο καθεστώς προστασίας της περιοχής και στο ιδιοκτησιακό καθεστώς γης, οι οποίες άνοιξαν τον δρόμο για τουριστική αξιοποίηση.
Ο Κούσνερ, επικεφαλής της επενδυτικής εταιρείας Affinity Partners, διαθέτει ξεχωριστό χαρτοφυλάκιο ακινήτων αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. Παράλληλα, διατηρεί ρόλο ειδικού απεσταλμένου του Τραμπ για ζητήματα ειρήνης και συμμετέχει σε διπλωματικές διαπραγματεύσεις που αφορούν τη Γάζα, το Ιράν και τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Τον Αύγουστο του 2024, ο Κούσνερ παρουσίασε τα σχέδια της Affinity Partners για τη μετατροπή της περιοχής σε πολυτελές θέρετρο, ενώ στις αρχές του 2026 επισκέφθηκε το σημείο μαζί με τη σύζυγό του, Ιβάνκα Τραμπ. Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Politico, ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα επιβεβαίωσε ότι οι συνομιλίες μεταξύ κυβέρνησης και Κούσνερ συνεχίζονται, με το project να προβλέπει περίπου 10.000 δωμάτια ξενοδοχείων.
Μιλώντας στο αλβανικό κοινοβούλιο τη Δευτέρα, ο Ράμα αρνήθηκε ότι το έργο επεκτείνεται σε προστατευόμενη περιοχή άγριας ζωής, υποστηρίζοντας ότι η τελική πρόταση δεν έχει ακόμη κατατεθεί και ότι η περιβαλλοντική μελέτη δεν έχει ολοκληρωθεί.
Η SPAK δημιουργήθηκε το 2019 με στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΗΠΑ, στο πλαίσιο της ευρείας μεταρρύθμισης της δικαιοσύνης στην Αλβανία. Λειτουργεί ανεξάρτητα από το εθνικό δικαστικό σύστημα και έχει ερευνήσει, διώξει και οδηγήσει σε καταδίκες υψηλόβαθμα πρόσωπα από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους. Σύμφωνα με ανεξάρτητες δημοσκοπήσεις, θεωρείται σήμερα ο πιο αξιόπιστος θεσμός της χώρας.
Διαδηλώσεις και επεισόδια
Οι κινητοποιήσεις πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων ξεκίνησαν στα τέλη Μαΐου, όταν κατασκευαστές τοποθέτησαν μεγάλους φράχτες με συρματοπλέγματα στην περιοχή Ζβέρνετς, στη νότια Αλβανία, εμποδίζοντας την πρόσβαση κατοίκων και επισκεπτών στις παραλίες.
Το βράδυ της Κυριακής, διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από κυβερνητικά κτίρια ζητώντας την ακύρωση του έργου, την προστασία της περιοχής και ακόμη και την παραίτηση του πρωθυπουργού.
Νέα κινητοποίηση έχει προγραμματιστεί στα Τίρανα τη Δευτέρα το βράδυ, ενώ δεύτερη διαμαρτυρία κοντά στην περιοχή της επένδυσης, έξω από την Αυλώνα, αναμένεται στις 6 Ιουνίου.
Βίντεο που κυκλοφόρησαν μετά τις κινητοποιήσεις του Σαββάτου δείχνουν ιδιωτικούς φρουρούς ασφαλείας να επιτίθενται σε διαδηλωτή και να τον σέρνουν σε βραχώδη περιοχή, ενώ απειλούσαν και άλλους διαδηλωτές που προσπαθούσαν να απομακρύνουν τους φράχτες και να σταματήσουν τις εργασίες.
Μετά το περιστατικό, οι αλβανικές αρχές αφαίρεσαν τις άδειες λειτουργίας δύο εταιρειών ιδιωτικής ασφάλειας, ενώ ένας φρουρός συνελήφθη και προφυλακίστηκε. Παράλληλα, περίπου 15 διαδηλωτές κατηγορήθηκαν για συμμετοχή στα επεισόδια, ενώ απομακρύνθηκε και ο επικεφαλής της τοπικής αστυνομίας.
«Θέλω να κάνω την Αλβανία μια χώρα – προορισμό που θα ζηλεύει όλη η περιοχή και αυτό το έργο αποτελεί μέρος αυτής της προσπάθειας», δήλωσε ο Ράμα.
Η Αλβανία έχει θέσει ως στόχο την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030 και έχει ήδη ανοίξει όλα τα διαπραγματευτικά κεφάλαια της ενταξιακής διαδικασίας. Την Παρασκευή, οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών της ΕΕ θα συναντηθούν στο Μαυροβούνιο με ηγέτες των Δυτικών Βαλκανίων, μεταξύ αυτών και τον Έντι Ράμα, για να συζητήσουν τη διεύρυνση της Ένωσης.
Υπενθυμίζεται ότι η επενδυτική εταιρεία του Κούσνερ εγκατέλειψε το 2025 αντίστοιχο μεγάλο επενδυτικό σχέδιο στη Σερβία, μετά τις αντιδράσεις και τις έρευνες που ξεκίνησαν τοπικές αρχές κατά της διαφθοράς.
