Η επένδυση του Τζάρεντ Κούσνερ και της Ιβάνκα Τραμπ στην Αλβανία εξελίσσεται σε μία από τις πιο αμφιλεγόμενες υποθέσεις ανάπτυξης στα Βαλκάνια, καθώς συνδυάζει επενδύσεις δισεκατομμυρίων, περιβαλλοντικές ανησυχίες, τοπικές αντιδράσεις και πλέον διπλωματική ένταση, μετά τα επεισόδια στο Ζβέρνετς όπου τραυματίστηκε και Έλληνας ομογενής.
Το ενδιαφέρον του Τζάρεντ Κούσνερ για την Αλβανία έγινε γνωστό στις αρχές του 2024, όταν ο γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ και ιδρυτής της Affinity Partners άρχισε να παρουσιάζει σχέδια για μεγάλης κλίμακας τουριστικές επενδύσεις στη χώρα. Σύντομα, στο project συνδέθηκε ενεργά και η Ιβάνκα Τραμπ, η οποία έχει δηλώσει δημόσια ότι η ανάπτυξη της περιοχής αποτελεί ένα από τα πιο φιλόδοξα projects που έχει υποστηρίξει η οικογένεια.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η νήσος Σαζάν, ένα νησί στρατηγικής σημασίας στην είσοδο του κόλπου της Αυλώνας, που για δεκαετίες λειτουργούσε ως στρατιωτική βάση κατά την κομμουνιστική περίοδο και παρέμενε ουσιαστικά απρόσιτο για το κοινό. Η περιοχή βρίσκεται εντός του θαλάσσιου πάρκου Καραμπουρούν–Σαζάν και θεωρείται μία από τις πιο παρθένες και περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες της Αδριατικής.
Παράλληλα, σχέδια ανάπτυξης υπάρχουν και στην περιοχή Ζβέρνετς – Νάρτα, μια προστατευόμενη οικολογική ζώνη με σπάνια πανίδα, υδροβιότοπους και αποικίες φλαμίνγκο, γεγονός που έχει εντείνει τις αντιδράσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων.
Το project απέκτησε ουσιαστική υπόσταση όταν η κυβέρνηση του Έντι Ράμα ενέκρινε την επένδυση μέσω του καθεστώτος «στρατηγικού επενδυτή», δίνοντας ειδικές διαδικασίες αδειοδότησης και κρατική υποστήριξη για την υλοποίησή της. Η επένδυση υπολογίζεται ότι ξεπερνά τα 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ και προβλέπει πολυτελή ξενοδοχεία, βίλες υψηλών προδιαγραφών, μαρίνες, χώρους αναψυχής και αξιοποίηση παλιών στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Παρά τις διαβεβαιώσεις της αλβανικής κυβέρνησης ότι το έργο θα ενισχύσει τον τουρισμό υψηλού επιπέδου και θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας, οργανώσεις και κάτοικοι εκφράζουν ανησυχίες για πιθανές επιπτώσεις στο περιβάλλον, αλλά και για ζητήματα ιδιοκτησίας γης και πρόσβασης στις περιοχές ανάπτυξης.
Η ένταση κορυφώθηκε τις τελευταίες ημέρες στο Ζβέρνετς, όπου κινητοποιήσεις κατοίκων και ακτιβιστών εξελίχθηκαν σε επεισόδια. Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων τραυματίστηκε και Έλληνας ομογενής, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση της Αθήνας.
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε ανησυχία για τα επεισόδια, ζήτησε πλήρη διερεύνηση των συνθηκών τραυματισμού του ομογενή και υπογράμμισε την ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας.
