Νέα διπλωματική κινητικότητα καταγράφεται γύρω από την κρίση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με το Κατάρ να αναλαμβάνει εκ νέου μεσολαβητικό ρόλο και να επιχειρεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για επανέναρξη των συνομιλιών. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν ενδείξεις ουσιαστικής προόδου, ενώ η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει τεταμένη.
Ο πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι, βρέθηκε την Πέμπτη στην Τεχεράνη, όπου συναντήθηκε με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Η επίσκεψη εντάσσεται στις εντατικές προσπάθειες χωρών της περιοχής να αποκλιμακώσουν την ένταση και να επαναφέρουν Ουάσινγκτον και Τεχεράνη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Το Κατάρ, το οποίο έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο ως μεσολαβητής στην κρίση, υπογράμμισε κατά τις επαφές τη σημασία του σεβασμού της κυριαρχίας των γειτονικών κρατών, της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της αναζήτησης λύσης μέσω του διαλόγου. Στόχος της Ντόχα είναι, μεταξύ άλλων, να αποκατασταθούν στα Στενά του Ορμούζ συνθήκες αντίστοιχες με εκείνες που επικρατούσαν πριν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ
Κρίσιμο σημείο των συζητήσεων αποτελεί η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για την παγκόσμια μεταφορά ενέργειας.
Ιράν και Ομάν βρίσκονται τις τελευταίες εβδομάδες σε διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία ενός προσωρινού διαδρόμου ασφαλούς ναυσιπλοΐας. Στο τραπέζι έχει τεθεί επίσης επιχείρηση αποναρκοθέτησης, ώστε να καταστεί δυνατή η ασφαλέστερη διέλευση εμπορικών πλοίων. Ωστόσο, παρά τις ανακοινώσεις των Φρουρών της Επανάστασης περί «ορισμένων συμφωνιών», υψηλόβαθμη ιρανική πηγή έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν υπάρχει ακόμη οριστική συμφωνία με το Ομάν.
Η σημασία του περάσματος έχει γίνει ακόμη μεγαλύτερη μετά τον πόλεμο. Πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών, περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου περνούσαν καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ πλέον η ποσότητα έχει περιοριστεί περίπου στα 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Νέα επίθεση σε δεξαμενόπλοιο
Την ίδια ώρα που βρίσκονται σε εξέλιξη οι διπλωματικές επαφές, ένα ακόμη περιστατικό ήρθε να υπενθυμίσει πόσο εύθραυστη παραμένει η κατάσταση.
Δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε νωρίς την Πέμπτη από άγνωστο βλήμα στα Στενά του Ορμούζ, με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί πυρκαγιά στο πλοίο, σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία United Kingdom Maritime Trade Operations.
Η φωτιά τέθηκε στη συνέχεια υπό έλεγχο, ενώ όλα τα μέλη του πληρώματος είναι ασφαλή και δεν αναφέρθηκαν περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί ποιος βρίσκεται πίσω από το περιστατικό, με τις αρμόδιες Αρχές να διερευνούν την επίθεση.
Από την έναρξη του πολέμου έχουν καταγραφεί δεκάδες περιστατικά στη θαλάσσια περιοχή, γεγονός που έχει ενισχύσει τους φόβους για την ασφάλεια της εμπορικής ναυσιπλοΐας και έχει επιβαρύνει το κόστος μεταφοράς και ασφάλισης φορτίων.
Στη διπλωματική προσπάθεια και το Πακιστάν
Το Κατάρ δεν είναι η μοναδική χώρα της περιοχής που επιχειρεί να σπάσει το αδιέξοδο. Το Πακιστάν ανακοίνωσε ότι συνεχίζει τις επαφές για την αποκλιμάκωση της κρίσης και την επανεκκίνηση των συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Σύμφωνα με το πακιστανικό υπουργείο Εξωτερικών, η πρόσφατη επίσκεψη του αρχηγού του στρατού, στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, στην Τεχεράνη επικεντρώθηκε στην αποκλιμάκωση της έντασης, στην άρση του στρατιωτικού αδιεξόδου και στην αναζήτηση μιας διαπραγματευτικής λύσης.
Το Ισλαμαμπάντ επιδιώκει παράλληλα να επαναφέρει στο προσκήνιο μνημόνιο κατανόησης που είχε συμφωνηθεί τον Ιούνιο και περιλάμβανε την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Διπλωματικές επαφές έχουν γίνει επίσης με την Τουρκία, την Αίγυπτο και άλλες χώρες της περιοχής.
Οι ΗΠΑ στέλνουν ακόμη ένα αεροπλανοφόρο στην περιοχή
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Ουάσινγκτον διατηρεί ισχυρή στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή. Το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Theodore Roosevelt αναμένεται να αναπτυχθεί στην περιοχή τις επόμενες εβδομάδες, με περίπου 5.000 άτομα προσωπικό.
Η αποστολή του εκτιμάται ότι θα διαρκέσει τουλάχιστον επτά μήνες και πραγματοποιείται ενώ το USS Abraham Lincoln έχει ήδη συμπληρώσει περισσότερες από 250 ημέρες στη θάλασσα στο πλαίσιο της δικής του ανάπτυξης στην περιοχή.
Έξι μήνες μετά την έναρξη του πολέμου, οι μεγάλης κλίμακας μάχες έχουν περιοριστεί, όμως το πολιτικό και διπλωματικό αδιέξοδο παραμένει. Οι πρωτοβουλίες του Κατάρ, του Ομάν και του Πακιστάν δημιουργούν μια νέα διπλωματική κινητικότητα, αλλά τα Στενά του Ορμούζ, οι αμερικανικές κυρώσεις και οι όροι που θέτουν οι δύο πλευρές εξακολουθούν να αποτελούν μεγάλα εμπόδια για μια συνολική συμφωνία.
