Με απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα, τα οποία αποτυπώνουν αλλαγή νοοτροπίας στην ελληνική οικογένεια γύρω από τη διατροφή και τη σωματική άσκηση, ολοκληρώθηκε η Εθνική Δράση κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας.
Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε από το υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης «Ελλάδα 2.0», με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η επιτυχία του εγχειρήματος ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα, καθώς ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναγνωρίζει πλέον την Ελλάδα ως «χώρα-παράδειγμα», αποδίδοντάς της ηγετικό ρόλο στον πολιτικό διάλογο για την παιδική παχυσαρκία στη Νότια Ευρώπη.
Αγαπηδάκη: «Η Ελλάδα πέρασε από την άρνηση στη δράση»
Στην τοποθέτησή της, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη τόνισε ότι η χώρα αποφάσισε να αντιμετωπίσει ενεργά ένα πρόβλημα που επί χρόνια την κατέτασσε στις αρνητικές πρωτιές της Ευρώπης.
«Για χρόνια, η χώρα μας βρισκόταν αντιμέτωπη με μια πραγματικότητα που δεν τιμούσε κανέναν μας. Οι αρνητικές πρωτιές της Ελλάδας στην Ευρώπη δεν ήταν απλώς απογοητευτικά νούμερα σε κάποιες εκθέσεις. Ήταν μια ξεκάθαρη προειδοποίηση για την υγεία της επόμενης γενιάς», ανέφερε.
Η κ. Αγαπηδάκη υπογράμμισε ότι η στρατηγική που σχεδιάστηκε με τη UNICEF δεν έμεινε σε επίπεδο γραφείων, αλλά μπήκε στα σχολεία, στις οικογένειες και στις τοπικές κοινωνίες.
«Το πιο αισιόδοξο είναι ότι η Ελλάδα πέρασε από την άρνηση στη δράση, καθώς πλέον πάνω από το 75% των γονέων είχε κάποια ενημέρωση ή συμμετοχή στο πρόγραμμα. Αυτό δείχνει ότι η δράση άγγιξε ολόκληρη τη χώρα», σημείωσε.
Πάνω από 1.900 παιδιά σε εξατομικευμένη διατροφική συμβουλευτική
Ένας από τους βασικούς πυλώνες της Εθνικής Δράσης ήταν η εξατομικευμένη διατροφική συμβουλευτική.
Περισσότερα από 1.900 υπέρβαρα ή παχύσαρκα παιδιά έλαβαν δωρεάν εξειδικευμένη υποστήριξη, μέσα από 13.000 ατομικές συνεδρίες με 60 διαιτολόγους – διατροφολόγους.
Τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά:
- 8 στα 10 παιδιά έχασαν βάρος και έχουν πλέον φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος.
- 4 στα 10 παιδιά που είχαν παχυσαρκία και κλινικό νόσημα, όπως διαβήτη, υπέρταση ή υπερχοληστερολαιμία, βελτίωσαν τους δείκτες υγείας τους.
- Σε αρκετές περιπτώσεις μειώθηκε σημαντικά και η φαρμακευτική αγωγή.
Παράλληλα, εκπαιδεύτηκαν 1.124 παιδίατροι και επαγγελματίες υγείας, ενώ δημιουργήθηκε ειδική ψηφιακή πλατφόρμα παραπομπών.
Η προληπτική παρακολούθηση ενισχύθηκε επίσης, καθώς η συχνότητα καταγραφής βάρους και ύψους των παιδιών κατά την επίσκεψη στον παιδίατρο αυξήθηκε από 69% σε 72,5%.
«Τροφή για Δράση» στα σχολεία
Η δράση μπήκε οργανωμένα και στα σχολεία, μέσω του προγράμματος «Τροφή για Δράση», το οποίο θεσμοθετήθηκε πανελλαδικά με διυπουργική εγκύκλιο.
Συνολικά, 7.656 εκπαιδευτικοί και γονείς εγγράφηκαν στις ψηφιακές εργαλειοθήκες και στα σχετικά σεμινάρια.
Παράλληλα, 31 σχολεία λειτούργησαν ως Health Hubs, με συμμετοχή 3.492 παιδιών και 1.390 γονέων, ενώ 694 καθηγητές φυσικής αγωγής εκπαιδεύτηκαν ώστε να αξιοποιούν τον αθλητισμό ως εργαλείο υγιεινής συμπεριφοράς.
Ιδιαίτερη μέριμνα υπήρξε και για τα παιδιά με αναπηρίες και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, καθώς σχεδιάστηκαν και διανεμήθηκαν ειδικά προσαρμοσμένες εκπαιδευτικές εργαλειοθήκες, με στόχο την ισότιμη συμμετοχή όλων.
130.000 υγιεινά γεύματα και πάνω από 20 τόνοι τροφίμων σε ευάλωτες οικογένειες
Στο πλαίσιο της δράσης διανεμήθηκαν περισσότερα από 130.000 υγιεινά γεύματα και φρέσκα φρούτα σε μαθητές 435 δημοτικών σχολείων.
Παράλληλα, στο πρόγραμμα «Το Ταξίδι της Τροφής» συμμετείχαν 99.328 έφηβοι σε 4.900 εργαστήρια που πραγματοποιήθηκαν σε 1.625 σχολεία.
Μέσα από επισκέψεις σε λαϊκές αγορές 23 δήμων, οι μαθητές συνέλεξαν και διέθεσαν περισσότερους από 20 τόνους πλεοναζόντων τροφίμων σε ευάλωτες οικογένειες, συνδέοντας τη διατροφική εκπαίδευση με την κοινωνική αλληλεγγύη.
Πάνω από 135.000 παιδιά αθλήθηκαν δωρεάν
Σημαντική ήταν και η συμβολή της δράσης στην ενίσχυση της σωματικής δραστηριότητας.
Περισσότερα από 135.000 παιδιά αθλήθηκαν δωρεάν στο πλαίσιο του προγράμματος, ενώ η συμμετοχή σε οργανωμένη αθλητική δραστηριότητα αυξήθηκε από 52,5% σε 60%.
Την ίδια ώρα, το ποσοστό των παιδιών που παραμένουν δραστήρια για τουλάχιστον μία ώρα αυξήθηκε από 49,9% σε 52,8%.
Στο πλαίσιο των Γιορτών Άσκησης και Διατροφής, 18.345 μαθητές συμμετείχαν σε μεγάλες ανοιχτές εκδηλώσεις σε περισσότερους από 40 δήμους και στις 13 περιφέρειες της χώρας, από τον Έβρο, την Αλεξανδρούπολη και τα Γρεβενά μέχρι την Κέρκυρα, τη Ρόδο, την Κρήτη, την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.
Βελτίωση στις διατροφικές συνήθειες των παιδιών
Τα στοιχεία δείχνουν και ουσιαστικές αλλαγές στις καθημερινές διατροφικές συνήθειες.
Η συχνή κατανάλωση φρούτων αυξήθηκε κατά 3 μονάδες, ενώ η συχνή κατανάλωση λαχανικών αυξήθηκε κατά 5 μονάδες.
Την ίδια ώρα:
- η συχνή κατανάλωση σφολιατοειδών μειώθηκε από 20,7% σε 17,9%,
- η κατανάλωση γλυκών και σοκολάτας μειώθηκε από 17% σε 15,1%.
Η ενημέρωση των γονέων για τις συστάσεις του ΠΟΥ σχετικά με την υγιεινή διατροφή παιδιών και εφήβων αυξήθηκε από 29,4% σε 43,7%, δηλαδή κατά 16,3 ποσοστιαίες μονάδες.
Αντίστοιχα, η ενημέρωση για τις συστάσεις του ΠΟΥ σχετικά με τη φυσική δραστηριότητα και την άσκηση αυξήθηκε από 28,4% σε 42,5%, δηλαδή κατά 14,1 ποσοστιαίες μονάδες.
Θεσμική συνέχεια και ψηφιακά εργαλεία
Το υπουργείο Υγείας έχει ήδη μεριμνήσει για τη συνέχιση των δράσεων, ώστε το πρόγραμμα να μην αποτελέσει μια αποσπασματική παρέμβαση, αλλά μόνιμο μηχανισμό πρόληψης.
Στο πλαίσιο αυτό παραδίδεται ένα ολοκληρωμένο πακέτο 19 νομοθετικών προτάσεων στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας.
Για πρώτη φορά, η Ελλάδα αποκτά εθνικές συστάσεις για τη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα για κάθε ηλικιακή ομάδα: βρέφη, νήπια, παιδιά, εφήβους και ενήλικες.
Παράλληλα, όλο το υλικό και η νέα διαδραστική εφαρμογή «Healthy Kids» ενσωματώνονται μόνιμα στις υποδομές του υπουργείου Υγείας και της ΗΔΙΚΑ.
Σε τοπικό επίπεδο, δημιουργήθηκαν 13 Περιφερειακές Ομάδες Δράσης, ώστε να παραμείνει ενεργή η συνεργασία ανάμεσα σε πανεπιστήμια, δήμους, σχολεία και τοπικούς φορείς.
Στόχος η σταθερή μείωση της παιδικής παχυσαρκίας μέχρι το 2040
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι, με τη συνέχιση των δομών ελέγχου, πρόληψης και διαχείρισης που δημιουργήθηκαν, τα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ελλάδα μπορούν να παρουσιάσουν σταθερή πτώση μέχρι το 2040.
Το 73,5% των γονέων δηλώνει ότι είχε κάποια εμπλοκή ή έλαβε υπηρεσία από την Εθνική Δράση, στοιχείο που δείχνει ότι το πρόγραμμα δεν περιορίστηκε σε πιλοτικές παρεμβάσεις, αλλά έφτασε σε μεγάλο μέρος της κοινωνίας.
«Η σημερινή μέρα κλείνει έναν κύκλο, αλλά σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί το τέλος του δρόμου», κατέληξε η Ειρήνη Αγαπηδάκη.
«Οι βάσεις μπήκαν και είναι στέρεες. Τα εργαλεία που αναπτύξαμε με τη UNICEF είναι πλέον ο μόνιμος οδικός μας χάρτης. Όταν επενδύουμε στην υγεία των παιδιών μας, επενδύουμε στην Ελλάδα του αύριο».
