Η αντιμετώπιση των επιπτώσεων από τη νέα άνοδο του ενεργειακού κόστους, με παράλληλη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας, βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων του Eurogroup στο Λουξεμβούργο. Ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, έδωσε έμφαση στην ανάγκη στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, επισημαίνοντας ότι οι κυβερνήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές συνέπειες της ενεργειακής κρίσης χωρίς να διακινδυνεύσουν την αξιοπιστία τους στις αγορές.
«Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια δύσκολη ισορροπία», δήλωσε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι «πρέπει να προστατεύσουμε τους πολίτες από τις υψηλές τιμές ενέργειας, χωρίς να στείλουμε λάθος δημοσιονομικά μηνύματα».
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε πως «Πρέπει να στηρίξουμε την οικονομική δραστηριότητα, χωρίς να θέσουμε σε κίνδυνο τη σταθερότητα», προσθέτοντας ότι «πρέπει να χρηματοδοτήσουμε τις ανάγκες του μέλλοντος, διαφυλάσσοντας παράλληλα την αξιοπιστία μας».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις ανατιμήσεις που καταγράφονται στην αγορά ενέργειας από τα τέλη Αυγούστου, με σημαντικές επιπτώσεις στο πετρέλαιο κίνησης και στα αεροπορικά καύσιμα. Όπως επισήμανε, οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν την ευπάθεια της ευρωπαϊκής οικονομίας απέναντι σε εξωτερικές διαταραχές που επηρεάζουν τον ενεργειακό εφοδιασμό.
Κατά τη συνεδρίαση, οι υπουργοί Οικονομικών εξέτασαν τις παρεμβάσεις που έχουν ήδη υιοθετήσει οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για την ανακούφιση των οικονομικά ασθενέστερων. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Eurogroup, «όλοι επαναβεβαιώσαμε τη σημασία της τήρησης μέτρων που είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα».
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι «τα μέτρα στήριξης πρέπει να σχεδιάζονται κατά τρόπο ώστε να αποφεύγεται η δυσανάλογη επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών».
Πέρα από τις άμεσες παρεμβάσεις, ο κ. Πιερρακάκης στάθηκε στην ανάγκη να περιοριστεί μακροπρόθεσμα η εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από εξωτερικές ενεργειακές πηγές.
Για τον σκοπό αυτό, υποστήριξε ότι απαιτούνται «μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και επενδύσεις για την ενίσχυση της ενεργειακής της αυτονομίας», με προτεραιότητα την ανάπτυξη καθαρών μορφών ενέργειας, την επέκταση του εξηλεκτρισμού, τον εκσυγχρονισμό των δικτύων και τη βελτίωση των ενεργειακών διασυνδέσεων.
«Η ενεργειακή ασφάλεια, η ανταγωνιστικότητα και η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια είναι αλληλένδετες προτεραιότητες. Η Ευρώπη πρέπει να σημειώσει πρόοδο και στους τρεις αυτούς τομείς», ανέφερε.
Ντομπρόβσκις: Στοχευμένη βοήθεια αντί για γενικευμένες επιδοτήσεις
Τον κίνδυνο να παραμείνει αυξημένο το ενεργειακό κόστος τους επόμενους μήνες ανέδειξε ο Επίτροπος Οικονομίας, Βλάντις Ντομπρόβσκις, προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει η εξέλιξη αυτή στις ευρωπαϊκές οικονομίες.
«Βραχυπρόθεσμα, δυστυχώς, οι πιέσεις στις τιμές ενδέχεται να συνεχιστούν καθώς εισερχόμαστε στον χειμώνα», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η κρατική βοήθεια πρέπει να κατευθύνεται πρωτίστως σε όσους αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες οικονομικές δυσκολίες.
Αντίθετα, εξέφρασε επιφυλάξεις για την εφαρμογή μέτρων που θα καλύπτουν το σύνολο των καταναλωτών, ανεξάρτητα από την οικονομική τους κατάσταση.
«Τα οριζόντια μέτρα όχι μόνο θα είχαν υπερβολικά υψηλό δημοσιονομικό κόστος, αλλά θα αύξαναν επίσης τη ζήτηση και τις τιμές ενέργειας και, ως εκ τούτου, δεν θα βοηθούσαν όσους έχουν ανάγκη», σημείωσε.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος έστειλε παράλληλα σαφές μήνυμα προς τις κυβερνήσεις σχετικά με τα περιθώρια χαλάρωσης των δημοσιονομικών κανόνων.
«Δεν μπορούμε να προσθέτουμε συνεχώς νέες δημοσιονομικές ευελιξίες», προειδοποίησε, εξηγώντας ότι η διαρκής διεύρυνση των εξαιρέσεων θα μπορούσε να πλήξει την εμπιστοσύνη στη δυνατότητα των κρατών να διατηρήσουν βιώσιμα τα δημόσια οικονομικά τους και να τηρήσουν τους ευρωπαϊκούς κανόνες.
«Δεν πρέπει να θέσουμε αυτό σε κίνδυνο», πρόσθεσε.
Οι πιέσεις στα κρατικά ομόλογα και η ανησυχία για τη Γαλλία
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε και η αύξηση των διαφορών στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης, εξέλιξη που αντανακλά την αυξημένη επιφυλακτικότητα των επενδυτών.
Κληθείς να σχολιάσει την κατάσταση, ο Κυριάκος Πιερρακάκης επιχείρησε να διαχωρίσει την ανάγκη στενής παρακολούθησης των αγορών από το ενδεχόμενο μιας γενικευμένης ανησυχίας.
«Είμαστε προσεκτικοί, είμαστε σε εγρήγορση, σε επιφυλακή, αλλά όχι σε κατάσταση συναγερμού», δήλωσε.
Όπως εξήγησε, οι διεθνείς οικονομικές συνθήκες παραμένουν απαιτητικές, με την ακριβή ενέργεια να επιβαρύνει την οικονομική δραστηριότητα και να ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις σε παγκόσμια κλίμακα.
Ειδικά για τη Γαλλία, όπου παρατηρούνται πιέσεις στην αγορά κρατικών ομολόγων, ο πρόεδρος του Eurogroup εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς τις προθέσεις της κυβέρνησης να διαχειριστεί τις δημοσιονομικές προκλήσεις. Παράλληλα, εξέφρασε την προσωπική του εμπιστοσύνη στον Γάλλο υπουργό Οικονομικών, Ρολάν Λεσκίρ.
Από την πλευρά του, ο Βλάντις Ντομπρόβσκις επιβεβαίωσε ότι οι διαφορές αποδόσεων των ομολόγων έχουν αυξηθεί στην ευρωζώνη, επισημαίνοντας πως οι οικονομίες με υψηλό δημόσιο χρέος είναι περισσότερο εκτεθειμένες στις μεταβολές του επενδυτικού κλίματος.
Υπό αυτές τις συνθήκες, υποστήριξε ότι οι κυβερνήσεις οφείλουν να διατηρήσουν πειθαρχημένη δημοσιονομική πολιτική, ιδιαίτερα στις χώρες όπου καταγράφονται μεγάλα ελλείμματα ή αυξημένο χρέος.
«Η κατάρτιση ενός υγιούς προϋπολογισμού για το επόμενο έτος θα είναι σημαντική, προκειμένου να καθησυχαστούν οι αγορές», τόνισε.
Αναφερόμενος στη γαλλική οικονομία, εξέφρασε επίσης την πεποίθηση ότι η κυβέρνηση κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, επικαλούμενος το «φιλόδοξο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027» που έχει παρουσιάσει.
Ευρωπαϊκή έγκριση σε πρώτο στάδιο για τα ελληνικά και ιταλικά αιτήματα
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις γύρω από τις πρωτοβουλίες της Ελλάδας και της Ιταλίας για την αξιοποίηση πρόσθετων δημοσιονομικών περιθωρίων με σκοπό την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.
Οι δύο χώρες έχουν ζητήσει να επεκταθεί η δυνατότητα αξιοποίησης της εθνικής ρήτρας διαφυγής, η οποία συνδέεται με τις αμυντικές δαπάνες, ώστε να περιλαμβάνει και συγκεκριμένες ενεργειακές παρεμβάσεις.
Σύμφωνα με τον Βλάντις Ντομπρόβσκις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη ολοκληρώσει θετικά την αξιολόγηση των σχετικών αιτημάτων, ενώ εκκρεμεί η έγκρισή τους από το Συμβούλιο.
«Η Επιτροπή έχει πλέον αξιολογήσει θετικά τα αιτήματα τόσο της Ελλάδας όσο και της Ιταλίας για να κάνουν χρήση αυτής της διευρυμένης ευελιξίας», δήλωσε.
Την ίδια στιγμή, διευκρίνισε ότι οι επιπλέον διεκδικήσεις των δύο κυβερνήσεων για μεγαλύτερα περιθώρια δημοσιονομικών παρεμβάσεων θα αποτελέσουν αντικείμενο περαιτέρω εξέτασης από τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες.
«Προφανώς, θα εξετάσουμε πιο διεξοδικά τα αιτήματα της Ιταλίας και της Ελλάδας. Σήμερα είχα συζητήσεις τόσο με τον κ. Πιερρακάκη όσο και με τον κ. Τζορτζέτι για το θέμα», ανέφερε.
Ο Επίτροπος Οικονομίας διαβεβαίωσε ότι οι Βρυξέλλες παρακολουθούν τις οικονομικές εξελίξεις και διατηρούν ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετων πρωτοβουλιών, εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν.
«Από την πλευρά της Επιτροπής, θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις και είμαστε έτοιμοι να προτείνουμε μέτρα αντιμετώπισης, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο», σημείωσε.
Έσπευσε, ωστόσο, να υπενθυμίσει ότι «η δημοσιονομική σύνεση είναι αναγκαία, ειδικά υπό το φως των σημερινών εξελίξεων στις αγορές ομολόγων».
