Η συμπλήρωση της φορολογικής δήλωσης κρύβει λεπτομέρειες που συχνά περνούν απαρατήρητες, αλλά μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά το τελικό ύψος του λογαριασμού της εφορίας. Ιδιαίτερα για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, οι κωδικοί που αφορούν την κατοικία και τα τεκμήρια διαβίωσης απαιτούν προσεκτικούς χειρισμούς, καθώς ακόμη και μια μικρή αστοχία ενδέχεται να οδηγήσει σε αυξημένη φορολογική επιβάρυνση.
Η κατοικία στην οποία διαμένει ο φορολογούμενος, είτε πρόκειται για ιδιόκτητη, μισθωμένη ή δωρεάν παραχωρούμενη, συνιστά τεκμήριο διαβίωσης. Παρά το γεγονός ότι το τεκμήριο για τις κατοικίες έχει μειωθεί έως και 35%, εξακολουθεί να επιβαρύνει χιλιάδες φορολογούμενους, κυρίως με χαμηλά ή μεσαία εισοδήματα. Και αυτό γιατί στο τεκμαρτό εισόδημα της κύριας κατοικίας προστίθενται τα τεκμήρια των αυτοκινήτων, οι τοκοχρεωλυτικές δόσεις δανείων, αλλά και η ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης των 3.000 ή 5.000 ευρώ.
Το τεκμήριο κατοικίας
Κατά τη συμπλήρωση του πίνακα 5 της φορολογικής δήλωσης, που αφορά το τεκμήριο κατοικίας, απαιτείται αυξημένη προσοχή. Ιδίως στις περιπτώσεις που εντός του 2025 έχει υπάρξει αλλαγή κύριας κατοικίας ή πώληση ακινήτου που χρησιμοποιούνταν ως ιδιοκατοίκηση, τα λάθη μπορεί να οδηγήσουν σε λανθασμένο υπολογισμό τεκμηρίων.
Σημαντικό είναι επίσης ότι η ιδιοκατοίκηση δηλώνεται αποκλειστικά στο έντυπο Ε1 και συγκεκριμένα στον πίνακα 5 των τεκμηρίων, και όχι στο Ε2, όπως συχνά λανθασμένα θεωρείται.
Τα SOS για τους φορολογούμενους
Με τη διαδικασία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων σε πλήρη εξέλιξη, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν τα εξής κρίσιμα σημεία:
- Ιδιοκατοίκηση. Στον πίνακα 5.1 του Ε1, μέσω της επιλογής διεύθυνσης κατοικίας, εμφανίζεται υποπίνακας με δυνατότητα επιλογής είτε της περσινής εικόνας ακινήτων είτε των στοιχείων από το Ε9. Ο φορολογούμενος καταχωρεί τα ακίνητα που ιδιοκατοικεί, τα χαρακτηρίζει (κύρια, δευτερεύουσα, λοιπές κατοικίες, βοηθητικοί χώροι) και στη συνέχεια επιλέγει «Μεταφορά στη Δήλωση». Για βοηθητικούς χώρους που δεν βρίσκονται στην ίδια οικοδομή, η επιφάνεια δηλώνεται στην αντίστοιχη κατοικία. Αν δεν εμφανίζεται κάποιο ακίνητο, απαιτείται «εισαγωγή νέου ακινήτου».
- Αλλαγή κύριας κατοικίας. Σε περίπτωση αλλαγής κύριας κατοικίας μέσα στο 2025, δηλώνονται και οι δύο κατοικίες με τα αντίστοιχα στοιχεία και χαρακτηρισμούς. Η τελευταία κύρια κατοικία μεταφέρεται στον πίνακα 5.1α, ενώ η αντικειμενική δαπάνη της προηγούμενης κατοικίας καταχωρείται στους σχετικούς κωδικούς (707-708). Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα μηνύματα του συστήματος κατά την καταχώριση.
- Πώληση ακινήτου. Σε περίπτωση μεταβίβασης, ο φορολογούμενος πρέπει να διαγράψει το ακίνητο από τη λίστα μέσω του αντίστοιχου πεδίου διαγραφής και στη συνέχεια να επιλέξει «Μεταφορά στη Δήλωση».
- Διόρθωση στοιχείων. Εάν τα στοιχεία ενός ακινήτου δεν είναι σωστά, δεν γίνονται απλές διορθώσεις. Το ακίνητο διαγράφεται και επανεισάγεται με τα ορθά δεδομένα, αποκλειστικά για τις ανάγκες του Ε1, χωρίς να επηρεάζεται η συνολική περιουσιακή εικόνα.
