Σε νέα επικίνδυνη φάση εισέρχεται η σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, μετά τις σφοδρότερες ανταλλαγές πυρών των τελευταίων εβδομάδων, με την Ουάσινγκτον να εξαπολύει εκτεταμένα πλήγματα στο νότιο Ιράν και την Τεχεράνη να απαντά με πυραύλους και drones εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών στόχων σε χώρες της Μέσης Ανατολής.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε το βράδυ της Τετάρτης ότι η νέα φάση των αμερικανικών επιχειρήσεων δεν αναμένεται να διαρκέσει «για πάρα πολύ καιρό», ξεκαθαρίζοντας όμως ταυτόχρονα ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να επιτεθούν ξανά στο Ιράν «όποτε θέλουν».
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι τελευταίες επιθέσεις είχαν ως στόχο την προσπάθεια της Τεχεράνης να αποκαταστήσει συστήματα ραντάρ, πυραυλικές δυνατότητες και μέσα για την τοποθέτηση ναρκών στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αμερικανικές δυνάμεις κατέστρεψαν νέο στρατιωτικό εξοπλισμό που αναπτυσσόταν στην περιοχή, τόσο αμυντικής όσο και επιθετικής φύσης.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη νυχτερινή επιχείρηση «πολύ σφοδρή» και προειδοποίησε ότι η Ουάσινγκτον είναι έτοιμη να επαναλάβει τα πλήγματα εφόσον το κρίνει απαραίτητο.
Στο στόχαστρο σχεδόν 100 ιρανικές εγκαταστάσεις και μέσα
Η CENTCOM ανακοίνωσε ότι τα αμερικανικά πλήγματα στράφηκαν εναντίον εγκαταστάσεων και συστημάτων των Φρουρών της Επανάστασης, μεταξύ των οποίων αντιαεροπορικές άμυνες, ραντάρ, ναυτικές υποδομές, επικοινωνιακά συστήματα και δυνατότητες τοποθέτησης θαλάσσιων ναρκών.
Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν επίσης ότι στη νέα επιχείρηση επλήγησαν περίπου 100 στόχοι, μεταξύ των οποίων εκτοξευτές αντιπλοϊκών πυραύλων και drones, ενώ για πρώτη φορά φέρεται να χτυπήθηκαν και δύο δεξαμενόπλοια που συνδέονται με το ιρανικό κράτος.
Η Ουάσινγκτον συνδέει την κλιμάκωση με τις ιρανικές ενέργειες εναντίον της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και με προηγούμενη επίθεση κατά αμερικανικών δυνάμεων στην Ιορδανία.
Οι νέες επιχειρήσεις ακολούθησαν τα αμερικανικά πλήγματα της Κυριακής, τα πρώτα ύστερα από περίπου έναν μήνα σχετικής ύφεσης των απευθείας στρατιωτικών συγκρούσεων.
Τουλάχιστον 18 νεκροί – Τέσσερις σε γαμήλια δεξίωση
Το ανθρώπινο κόστος των νέων επιθέσεων προκαλεί έντονη αντιπαράθεση ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Σύμφωνα με τον νεότερο απολογισμό που επικαλέστηκε το Reuters, το ιρανικό υπουργείο Υγείας ανέφερε ότι τουλάχιστον 18 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 108 τραυματίστηκαν από το τελευταίο κύμα αμερικανικών επιθέσεων.
Ιδιαίτερη οργή στην Τεχεράνη προκάλεσε το πλήγμα σε κατοικία στην περιοχή Σιρίκ του νοτίου Ιράν, όπου πραγματοποιούνταν γαμήλια δεξίωση.
Οι ιρανικές Αρχές υποστηρίζουν ότι τέσσερις άνθρωποι, μεταξύ των οποίων παιδιά, σκοτώθηκαν και τουλάχιστον 68 τραυματίστηκαν.
Το Reuters σημειώνει ότι δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τις συνθήκες του συγκεκριμένου περιστατικού.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ χαρακτήρισε την επίθεση «έγκλημα πολέμου».
Από την πλευρά της, η CENTCOM υποστήριξε ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις δεν στοχοποιούν αμάχους, δηλώνοντας ότι εξετάζουν τις σχετικές αναφορές.
Το Ιράν απάντησε σε ολόκληρη την περιοχή
Η ιρανική απάντηση ήρθε με ένα νέο κύμα πυραυλικών επιθέσεων και επιδρομών με drones εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων και συμμάχων της Ουάσινγκτον στη Μέση Ανατολή.
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων σε Ιορδανία, Μπαχρέιν, Κουβέιτ και Ιράκ, ενώ η ένταση επεκτάθηκε σε μεγάλο μέρος του Κόλπου.
Στην Ιορδανία, οι ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι εντόπισαν 13 βαλλιστικούς πυραύλους, από τους οποίους οι δέκα καταρρίφθηκαν και οι τρεις κατέπεσαν σε απομακρυσμένες περιοχές χωρίς να προκαλέσουν θύματα.
Στο Μπαχρέιν, όπου βρίσκεται η έδρα του 5ου Στόλου του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, οι Αρχές ανακοίνωσαν την αναχαίτιση ιρανικών drones.
Στο Κουβέιτ ξέσπασε πυρκαγιά σε συγκρότημα κατοικιών μετά από επίθεση drone, ενώ η Τεχεράνη υποστήριξε ότι έπληξε την αμερικανική αεροπορική βάση Αλί αλ Σάλεμ.
Στο Ιράκ, το Ιράν ανέφερε επίσης επίθεση εναντίον αμερικανικού στρατιωτικού στόχου στην περιοχή του Ερμπίλ. Οι πρώτες αμερικανικές εκτιμήσεις δεν επιβεβαίωναν ιρανικούς ισχυρισμούς για νεκρούς Αμερικανούς στρατιωτικούς.
Η Τεχεράνη προειδοποιεί για «νέα στρατηγική»
Η ιρανική στρατιωτική ηγεσία προειδοποίησε ότι οι νέες αμερικανικές επιθέσεις θα απαντηθούν με «βαρύτερες, ευρύτερες και πιο καταστροφικές» ενέργειες.
Παράλληλα, απηύθυνε προειδοποίηση προς τις χώρες της περιοχής που συνεργάζονται στρατιωτικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να θεωρηθούν και οι ίδιες μέρος του πεδίου αντιπαράθεσης.
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο περιφερειακής διάχυσης του πολέμου, καθώς δεκάδες χιλιάδες Αμερικανοί στρατιωτικοί βρίσκονται σε βάσεις από την Ιορδανία και το Ιράκ μέχρι το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Κατάρ.
Στο επίκεντρο ξανά τα Στενά του Ορμούζ
Κεντρικό σημείο της αντιπαράθεσης παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, από όπου πριν από τον πόλεμο περνούσε περίπου το 20% των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Το Ιράν υποστηρίζει ότι δύο δεξαμενόπλοια χτυπήθηκαν από νάρκες ενώ κινούνταν στη θαλάσσια δίοδο υπό αμερικανική συνοδεία.
Παράλληλα, η Τεχεράνη πρόσθεσε ακόμη 11 πλοία στη λίστα εκείνων στα οποία απαγορεύει τη διέλευση χωρίς άδεια, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στα 56. Οι ιρανικές Αρχές έχουν προειδοποιήσει ότι τα συγκεκριμένα πλοία ενδέχεται να αντιμετωπίσουν κατάσχεση, κράτηση ή πρόστιμα εάν επιχειρήσουν να περάσουν.
Ο Τραμπ, αντιθέτως, υποστηρίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πλέον «πολύ ισχυρό έλεγχο» των Στενών και ότι συνεχίζουν να συνοδεύουν δεξαμενόπλοια με εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου μέσω της περιοχής.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έφτασε μάλιστα στο σημείο να προτείνει μέσω Truth Social τη μετονομασία τους σε «Στενά Τραμπ», προκαλώντας αντιδράσεις ακόμη και στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Στα ύψη ξανά το πετρέλαιο
Η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών προκάλεσε νέα νευρικότητα στις διεθνείς αγορές.
Η τιμή του Brent κινήθηκε προσωρινά πάνω από τα 95 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές φοβούνται ότι μια παρατεταμένη στρατιωτική αναμέτρηση ή νέες επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρότερη διαταραχή στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
Ο Τραμπ επιχείρησε να υποβαθμίσει τις ανησυχίες, δηλώνοντας ότι οι τιμές του πετρελαίου «θα πέσουν».
Ωστόσο, όσο η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ παραμένει αβέβαιη, οι αγορές συνεχίζουν να ενσωματώνουν σημαντικό γεωπολιτικό ασφάλιστρο στις τιμές της ενέργειας.
Ο Τραμπ: «Δεν νομίζω ότι θα κρατήσει πολύ»
Παρά την ένταση των τελευταίων πληγμάτων, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι δεν αναμένει η νέα στρατιωτική εκστρατεία να έχει μεγάλη διάρκεια.
Όταν ρωτήθηκε στο Οβάλ Γραφείο πόσο μπορεί να συνεχιστούν οι επιχειρήσεις, απάντησε: «Δεν νομίζω για πολύ».
Η δήλωση αυτή, ωστόσο, συνοδεύτηκε από σαφή απειλή ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να χτυπήσουν ξανά ανά πάσα στιγμή.
Η εικόνα που διαμορφώνεται επομένως απέχει από πραγματική αποκλιμάκωση: η Ουάσινγκτον δηλώνει ότι δεν επιδιώκει παρατεταμένη νέα εκστρατεία, αλλά διατηρεί ανοιχτή την επιλογή νέων μαζικών πληγμάτων, ενώ η Τεχεράνη προαναγγέλλει ευρύτερη στρατιωτική απάντηση σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Με τις αμερικανικές βάσεις της περιοχής σε αυξημένη επιφυλακή και το Ορμούζ να βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της σύγκρουσης, ο κίνδυνος ενός νέου κύκλου επίθεσης και αντιποίνων παραμένει εξαιρετικά υψηλός.
