Σε θρίλερ εξελίσσονται οι διαπραγματεύσεις των ΗΠΑ με το Ιράν, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι μεταβαίνει στο Situation Room για να λάβει την «τελική απόφαση», ενώ η Τεχεράνη διαψεύδει κατηγορηματικά βασικά σημεία όσων υποστηρίζει ο Αμερικανός πρόεδρος.
Το ιρανικό πρακτορείο Fars, επικαλούμενο ενημερωμένες πηγές, απέρριψε τις δηλώσεις Τραμπ για πιθανή συμφωνία με το Ιράν, χαρακτηρίζοντάς τες «μείγμα αλήθειας και ψεύδους».
Την ίδια ώρα, οι ίδιες πηγές υποστήριξαν ότι οι αναφορές του Τραμπ αποτελούν «απόπειρα να παρουσιαστεί μια κατασκευασμένη νίκη», βάζοντας φωτιά στο διπλωματικό παρασκήνιο.
Ο Τραμπ μιλά για «τελική απόφαση»
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα συναντηθεί τώρα στο Situation Room για το Ιράν, προκειμένου να λάβει την «τελική απόφαση».
Οι δηλώσεις του έρχονται ενώ βρίσκεται στο τραπέζι ένα υπό συζήτηση πλαίσιο για παράταση της εκεχειρίας και για διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε να παρουσιάζει το πλαίσιο ως σημαντική διπλωματική εξέλιξη, λέγοντας ότι το ιρανικό ουράνιο θα εντοπιστεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε συντονισμό με το Ιράν και τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας, και θα καταστραφεί.
«Καμία πρόβλεψη για καταστροφή πυρηνικών υλικών» λέει η Τεχεράνη
Η απάντηση της Τεχεράνης ήταν άμεση.
Σύμφωνα με το Fars, ενημερωμένες πηγές στο Ιράν ξεκαθαρίζουν ότι δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη στο μνημόνιο κατανόησης για καταστροφή των πυρηνικών υλικών της Τεχεράνης.
Οι ίδιες πηγές χαρακτήρισαν τον σχετικό ισχυρισμό «θεμελιωδώς αβάσιμο», απορρίπτοντας έτσι ένα από τα πιο εντυπωσιακά σημεία των δηλώσεων Τραμπ.
Η ιρανική πλευρά επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να δείξει ότι, ακόμη και αν υπάρχει διπλωματική κινητικότητα, δεν έχει αποδεχθεί όρους που θα μπορούσαν να παρουσιαστούν ως πλήρης υποχώρηση στο πυρηνικό ζήτημα.
Η σύγκρουση για τα Στενά του Ορμούζ
Το δεύτερο μεγάλο αγκάθι αφορά τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες στον κόσμο για τη μεταφορά ενέργειας.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν είναι υποχρεωμένο να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ χωρίς να επιβάλει τέλη, παρότι, σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Reuters, δεν υπάρχει τέτοια ρήτρα στη συμφωνία.
Το Fars, επικαλούμενο ιρανικές πηγές, ανέφερε ότι η Τεχεράνη έχει ξεκαθαρίσει πως μετά την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού θα ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, αλλά με βάση τις δικές της προκαθορισμένες ρυθμίσεις.
Έλεγχοι, επιθεωρήσεις και μέτρα ασφαλείας
Σύμφωνα με τις ίδιες ιρανικές αναφορές, οι ρυθμίσεις της Τεχεράνης για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ μπορεί να περιλαμβάνουν παρακολούθηση και επιθεώρηση πλοίων, παροχή υπηρεσιών και μέτρα ασφαλείας.
Με άλλα λόγια, το Ιράν δεν εμφανίζεται διατεθειμένο να αποδεχθεί την εικόνα ενός πλήρως ανεμπόδιστου περάσματος υπό τους όρους που παρουσιάζει η Ουάσινγκτον.
Η διαφορά αυτή είναι κρίσιμη, καθώς αφορά όχι μόνο τη ναυσιπλοΐα, αλλά και το ποιος θα εμφανίζεται ότι έχει τον πρακτικό έλεγχο των διαδικασιών ασφαλείας σε ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της παγκόσμιας οικονομίας.
Ο Τραμπ ανακοινώνει άρση του ναυτικού αποκλεισμού
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε επίσης ότι ο ναυτικός αποκλεισμός αίρεται πλέον, μια αναφορά που, αν επιβεβαιωθεί στην πράξη, θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό βήμα αποκλιμάκωσης.
Ωστόσο, η ιρανική αντίδραση δείχνει ότι ακόμη και αυτό το σημείο δεν είναι απλό. Η Τεχεράνη φαίνεται να συνδέει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ με δικές της διαδικασίες, ενώ απορρίπτει την αμερικανική εκδοχή ότι όλα έχουν ήδη κλείσει με τους όρους της Ουάσινγκτον.
Το αποτέλεσμα είναι μια σύγκρουση αφηγημάτων: ο Τραμπ παρουσιάζει την υπόθεση ως μεγάλη διπλωματική νίκη που βρίσκεται ένα βήμα πριν από την οριστικοποίηση, ενώ το Ιράν απαντά ότι οι δηλώσεις του περιέχουν υπερβολές και στοιχεία που δεν υπάρχουν στο μνημόνιο.
Τι είναι το Situation Room
Το Situation Room είναι ο υπόγειος χώρος επιχειρησιακών συσκέψεων στον Λευκό Οίκο, όπου ο πρόεδρος των ΗΠΑ και οι στενοί του σύμβουλοι ενημερώνονται και λαμβάνουν αποφάσεις για ζητήματα εθνικής ασφάλειας, πολέμου, τρομοκρατίας και διεθνών κρίσεων.
Δεν πρόκειται απλώς για μια αίθουσα συνεδριάσεων. Είναι το κέντρο όπου συγκεντρώνονται πληροφορίες από τις υπηρεσίες ασφαλείας, το Πεντάγωνο, τη CIA, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και άλλους κρίσιμους μηχανισμούς του αμερικανικού κράτους.
Όταν ένας πρόεδρος ανακοινώνει ότι μεταβαίνει στο Situation Room για να λάβει τελική απόφαση, αυτό σημαίνει ότι η υπόθεση έχει περάσει στο ανώτατο επίπεδο διαχείρισης και ότι εξετάζονται σενάρια με σοβαρές στρατηγικές συνέπειες.
Στην περίπτωση του Ιράν, η σύσκεψη αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς στο τραπέζι βρίσκονται η εκεχειρία, το πυρηνικό πρόγραμμα, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Το Ιράν κατηγορεί τις ΗΠΑ για επικοινωνιακό παιχνίδι
Η Τεχεράνη δείχνει ότι δεν θέλει να αφήσει τον Τραμπ να παρουσιάσει τη διαπραγμάτευση ως μονόπλευρη αμερικανική επιτυχία.
Οι ιρανικές πηγές που επικαλείται το Fars μιλούν για «κατασκευασμένη νίκη», αμφισβητώντας την εικόνα που προβάλλει ο Αμερικανός πρόεδρος.
Αυτό έχει σημασία και για το εσωτερικό του Ιράν. Η ιρανική ηγεσία δεν μπορεί να εμφανιστεί ότι αποδέχεται μια συμφωνία που θα μοιάζει με παράδοση των πυρηνικών της υλικών ή με πλήρη αποδοχή αμερικανικών όρων για τα Στενά του Ορμούζ.
Η τελική απόφαση που μπορεί να αλλάξει την κρίση
Το ερώτημα πλέον είναι τι ακριβώς θα αποφασίσει ο Τραμπ μετά τη σύσκεψη στο Situation Room.
Αν επιλέξει να προχωρήσει με το πλαίσιο συμφωνίας, θα πρέπει να αντιμετωπίσει τις ιρανικές διαψεύσεις και να ξεκαθαρίσει τι πραγματικά προβλέπει το μνημόνιο.
Αν, αντίθετα, θεωρήσει ότι η Τεχεράνη υπαναχωρεί ή αμφισβητεί βασικούς όρους, η κρίση μπορεί να επιστρέψει γρήγορα σε τροχιά κλιμάκωσης.
Σε κάθε περίπτωση, οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι η συμφωνία δεν είναι ακόμη κλειδωμένη. Η Ουάσινγκτον μιλά για τελική απόφαση, αλλά η Τεχεράνη φροντίζει να υπενθυμίσει ότι δεν αποδέχεται την αμερικανική ανάγνωση των όρων.
Το επόμενο μήνυμα από τον Λευκό Οίκο θα δείξει αν η κρίση μπαίνει σε φάση αποκλιμάκωσης ή αν το χάσμα ανάμεσα στις δύο πλευρές παραμένει βαθύτερο από όσο θέλει να δείχνει ο Τραμπ.
