Σε μια κίνηση με έντονο πολιτικό και θρησκευτικό συμβολισμό, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επέλεξε την Αγια-Σοφιά για την προσευχή της Παρασκευής, ανήμερα της επετείου της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης.
Ο Τούρκος πρόεδρος βρέθηκε στο μνημείο-σύμβολο της Ορθοδοξίας, που η Άγκυρα έχει μετατρέψει σε τζαμί, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τα 573 χρόνια από την Άλωση, δίνοντας στην παρουσία του χαρακτήρα πολιτικής επίδειξης και εσωτερικού μηνύματος προς το τουρκικό κοινό.
Σύμφωνα με τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ο Ερντογάν μετέβη στην Αγία Σοφία από την κατοικία του στο Κισικλί και συμμετείχε στην προσευχή της Παρασκευής. Κατά την παρουσία του εκεί, διάβασε και αποσπάσματα από το Κοράνι, με τα τουρκικά φιλοκυβερνητικά μέσα να παρουσιάζουν την εικόνα ως «πνεύμα της Άλωσης» και ως συνέχεια του συμβολισμού που έχει επενδύσει η τουρκική προεδρία στην Αγία Σοφία μετά τη μετατροπή της σε τζαμί. Στον χώρο συγκεντρώθηκαν πιστοί, ενώ η παρουσία του Τούρκου προέδρου συνοδεύτηκε από ισχυρή κινητοποίηση αξιωματούχων και στελεχών της κυβέρνησης.
«Σήμερα είναι 29 Μαΐου, Παρασκευή»
Μετά την προσευχή, ο Ερντογάν έκανε δηλώσεις στους δημοσιογράφους, συνδέοντας ευθέως τη θρησκευτική τελετή με την επέτειο της Άλωσης.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μιλώντας μετά την προσευχή της Παρασκευής (29.05.2026) στην Αγια-Σοφιά είπε: «Αυτή η γη είναι η πατρίδα μας από το 1071. Και η Κωνσταντινούπολη, από το 1453, είναι το φως του ματιού του έθνους μας», ανέφερε, κάνοντας λόγο για «τουρκική Κωνσταντινούπολη». Στη συνέχεια, υποστήριξε ότι υπάρχουν ακόμη εκείνοι που «δεν μπορούν να δεχθούν» την κατάκτηση και «δεν μπορούν να ξεφύγουν από τα νύχια 573 ετών θυμού».
Ακόμη πιο προκλητικός ήταν όταν παρουσίασε την Άλωση ως πράξη αποκατάστασης και αναβίωσης. «Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης υπήρξε η ανοικοδόμηση και η αναβίωση μιας πόλης», είπε, ισχυριζόμενος ότι οι τόποι λατρείας της, «συμπεριλαμβανομένης της Αγίας Σοφίας», είχαν «λεηλατηθεί και καταστραφεί».
Κατά τον ίδιο, η κατάκτηση έφερε «νέα ζωή» στην πόλη και καθιέρωσε «σταθερό κανόνα ειρήνης και ασφάλειας», σε μια Κωνσταντινούπολη όπου, όπως υποστήριξε, «ούτε η ζωή ούτε η περιουσία ήταν ασφαλείς». Προχώρησε μάλιστα ακόμη περισσότερο, κάνοντας λόγο για «πρωτοφανή ανοχή» προς ανθρώπους κάθε καταγωγής και πίστης.
«Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης δεν υπήρξε απλώς μια μεγάλη νίκη», είπε, «ούτε ένα γεγονός που έκλεισε απλώς μια εποχή και άνοιξε μια άλλη». Αντίθετα, κατά τον Τούρκο πρόεδρο, αποτέλεσε «τη μετατροπή του σκότους σε φως σε μία από τις πιο αγαπημένες πόλεις του κόσμου».
Στο ίδιο πνεύμα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επικαλέστηκε στίχους του ποιητή Φαζίλ Χουσνού Νταγλάρτζα, μιλώντας για την κατάκτηση ως «πηγή του πολιτισμού» και ως παράδειγμα του τι μπορεί να πετύχει το τουρκικό έθνος για τα «ιδανικά» και τον «τελικό του στόχο».
Κλείνοντας, επέμεινε στο ιδεολογικό βάθος που αποδίδει η Άγκυρα στην κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης. «Όπως ακριβώς μια λίμνη δεν στερείται ποτέ νερού, έτσι και το ιδανικό, η συνείδηση και η λαχτάρα για κατάκτηση δεν θα λείψουν ποτέ από τις καρδιές αυτού του έθνους», ανέφερε, συμπυκνώνοντας το μήνυμα μιας ομιλίας με έντονο συμβολισμό και σαφές πολιτικό φορτίο.
«Το βράδυ η Κωνσταντινούπολη θα είναι αλλιώς»
Ο Ερντογάν αναφέρθηκε και στις εκδηλώσεις που έχουν προγραμματιστεί για το βράδυ στην Κωνσταντινούπολη, δίνοντας πανηγυρικό τόνο στη φιέστα για την Άλωση. Όπως δήλωσε, θα μεταβεί στο Συνεδριακό Κέντρο του Χαλιτς για το πρόγραμμα με τίτλο «Από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης στην Άλωση των Καρδιών».
«Το βράδυ η Κωνσταντινούπολη θα είναι αλλιώς. Τα αστέρια θα κάνουν μια παράσταση και όλοι μαζί θα το γιορτάσουμε», ανέφερε.
Η αναφορά αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο σκηνικό εορτασμών που στήνει κάθε χρόνο η τουρκική κυβέρνηση για την επέτειο της Άλωσης, με τη συμμετοχή κρατικών φορέων, δήμων, φιλοκυβερνητικών μέσων και θρησκευτικών αρχών.
Τα τουρκικά μέσα παρουσίασαν την παρουσία του Ερντογάν στην Αγία Σοφία ως «ιστορική συνάντηση» και ως εκδήλωση του «πνεύματος της Άλωσης». Στην πραγματικότητα, η εικόνα αυτή λειτουργεί και ως μήνυμα στο εσωτερικό της Τουρκίας, σε μια περίοδο που ο Τούρκος πρόεδρος επιχειρεί να συντηρήσει την πολιτική του βάση με αναφορές στην οθωμανική κληρονομιά, τη θρησκευτική ταυτότητα και την εθνική υπερηφάνεια. Η Αγία Σοφία παραμένει ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία αυτού του αφηγήματος. Κάθε εμφάνιση του Ερντογάν στον χώρο δεν είναι απλώς θρησκευτική πράξη, αλλά πολιτική εικόνα με πολλαπλούς αποδέκτες.
Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, τον Ερντογάν συνόδευσαν μεταξύ άλλων υπουργοί, κρατικοί αξιωματούχοι, ο κυβερνήτης της Κωνσταντινούπολης, στελέχη της προεδρίας και παράγοντες της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Μετά την προσευχή, ο Τούρκος πρόεδρος φέρεται να συνομίλησε με δημοσιογράφους και να τους πρόσφερε λουκούμια λόγω του Κουρμπάν Μπαϊράμ. Όταν του προσφέρθηκε και εκείνου λουκούμι, απάντησε ότι δεν τρώει γιατί «προσέχει», μια λεπτομέρεια που αναπαρήγαγαν τουρκικά μέσα για να δώσουν πιο ανθρώπινο τόνο στην παρουσία του.
