Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα ότι αναστέλλει, «για σύντομο χρονικό διάστημα», την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση συνοδείας εμπορικών πλοίων για τον διάπλου των Στενών του Ορμούζ, που διήρκεσε μόλις μια μέρα, προκειμένου να εξεταστεί η πιθανότητα να συναφθεί συμφωνία με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
«Το Σχέδιο Ελευθερία (σ.σ. έτσι βάφτισε την επιχείρηση) θα ανασταλεί για σύντομο χρονικό διάστημα για να δούμε εάν και κατά πόσον μπορεί να οριστικοποιηθεί και να υπογραφεί η συμφωνία», ανέφερε ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος των ΗΠΑ μέσω Truth Social.
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν κάνουν λόγο για μία νίκη, αναφέροντας ότι η αναστολή αυτή αποδεικνύει ότι ο Τραμπ «υποχώρησε» μετά από «συνεχείς αποτυχίες» να ανοίξει εκ νέου τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό για τη διεθνή ναυτιλία.
Η ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου ήρθε την ώρα που ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωνε ότι η αρχική αμερικανο-ισραηλινή επίθεση στο Ιράν – η «Επιχείρηση Epic Fury» – είχε ολοκληρωθεί, αφού πέτυχε τους στόχους της.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ ανέφερε ότι έλαβε την απόφαση «με βάση το αίτημα του Πακιστάν», το οποίο ενήργησε ως μεσάζων μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Πρόσθεσε ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα παραμείνει σε ισχύ.
Η ανακοίνωση του Τραμπ ενδέχεται να εξέπληξε ορισμένους, σημειώνει το BBC. Αναιρεί τα μηνύματα που διατύπωσαν κατά τη διάρκεια της ημέρας ο Ρούμπιο, ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, και ο πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου Στρατού, στρατηγός Νταν Κέιν, οι οποίοι είχαν όλοι δεσμευτεί ότι η επιχείρηση θα διασφάλιζε την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και του εμπορίου στα Στενά του Ορμούζ και στον Περσικό Κόλπο.
«Εμείς θα προτιμούσαμε την οδό της ειρήνης. Αυτό που θα προτιμούσε ο πρόεδρος [Ντόναλντ Τραμπ] είναι μια συμφωνία», δήλωσε ο Ρούμπιο στους δημοσιογράφους την Τρίτη.
Δεν είναι σαφές τι θα συμβεί στη συνέχεια. Η κυβέρνηση είχε τονίσει ότι το «Project Freedom» ήταν μια «ξεχωριστή και διακριτή» εκστρατεία από τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, ο οποίος επιβάλλεται από τη 13η Απριλίου και αποσκοπεί στην άσκηση οικονομικής πίεσης στο Ιράν.
Ο ανταποκριτής του Sky στις ΗΠΑ, Ντέιβιντ Μπλέβινς, χαρακτήρισε την απόφαση του Τραμπ «αναπάντεχη» και δήλωσε και εκείνος ότι η ανακοίνωση ενδέχεται να εξέπληξε ακόμη και το ίδιο το υπουργικό συμβούλιο του Αμερικανού προέδρου.
Ρούμπιο: Η «επιθετική φάση» της επιχείρησης στο Ιράν έχει τελειώσει
Η επιχείρηση, με την οποία η Ουάσιγκτον εννοούσε να επιτρέψει σε εκατοντάδες πλοία που έχουν αποκλειστεί στον Κόλπο να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ, άρχισε τη Δευτέρα.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο διαβεβαίωσε νωρίτερα ότι αυτή που περιέγραψε ως «φάση» της «επίθεσης» των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων εναντίον του Ιράν έχει «τερματιστεί».
«Η επιχείρηση τελείωσε», «έχουμε περάσει αυτό το στάδιο», είπε ο κ. Ρούμπιο σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, χρησιμοποιώντας την κωδική ονομασία της, «Επική Οργή».
Ωστόσο -ταυτόχρονα- ο πτέραρχος Νταν Κέιν, ο επικεφαλής του γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας των ΗΠΑ, προειδοποίησε ότι οι δυνάμεις είναι «έτοιμες να ξαναρχίσουν μείζονες επιχειρήσεις».
Ο πρόεδρος Τραμπ απείλησε κι αυτός την Τεχεράνη, την επομένη ανταλλαγών πυρών στη θάλασσα και επιθέσεων εναντίον των ΗΑΕ, αποδιδόμενων στο Ιράν.
«Ξέρουν τι πρέπει να κάνουν (…) και τι δεν πρέπει να κάνουν», είπε ο αμερικανός πρόεδρος, φροντίζοντας να αποφύγει να κατηγορήσει το Ιράν ότι παραβίασε την κατάπαυση του πυρός που κήρυξε ο ίδιος την 8η Απριλίου.
Από το ξέσπασμα του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας την 28η Φεβρουαρίου, τα Στενά του Ορμούζ ελέγχουν οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις. Η θαλάσσια οδός αυτή είναι στρατηγικής σημασίας, καθώς μέσω αυτής εξάγεται το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα.
Στο Πεκίνο
Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας, Αμπάς Αραγτσί συναντήθηκε σήμερα στην κινεζική πρωτεύουσα με τον ομόλογό του, Ουάνγκ Γι, με τον οποίο αναμενόταν να συζητήσουν σχεδόν αποκλειστικά για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Το ταξίδι του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών έγινε καθώς πλησιάζει στον ορίζοντα εξ αναβολής επίσημη επίσκεψη που προγραμματίζει να κάνει, σε μια εβδομάδα και κάτι, για συνομιλίες με τον Κινέζο ομόλογό του, Σι Τζινπίνγκ, ο Ντόναλντ Τραμπ – την Πέμπτη 14η και την Παρασκευή 15η Μαΐου – στην Κίνα, που θεωρείται σύμμαχος της Τεχεράνης και είναι η χώρα που εισάγει τις μεγαλύτερες ποσότητες ιρανικού πετρελαίου.
Ο Ρούμπιο σχολίασε πως ανέμενε η Κίνα να πιέσει το Ιράν να άρει τον de facto αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ: «ελπίζω ότι οι Κινέζοι θα πουν (σ.σ. στον κ. Αραγτσί) αυτό που πρέπει να ακούσει», ότι δηλαδή «αυτό που κάνετε στο στενό σας απομονώνει διεθνώς», πέταξε.
Η Κίνα πλήττεται ιδιαίτερα από την παράλυση της κίνησης στο στενό του Ορμούζ. Πάνω από τις μισές εισαγωγές αργού που μεταφέρεται διά θαλάσσης σε κινεζικά λιμάνια και έχει προέλευση τη Μέση Ανατολή διέρχεται από εκεί, σύμφωνα με την Kpler.
Είναι άλλωστε ο κυριότερος εισαγωγέας ιρανικού πετρελαίου. Πάνω από το 80% των ιρανικών εξαγωγών αργού είχε προορισμό την Κίνα προπολεμικά, σύμφωνα με την ίδια εταιρεία αναλύσεων.
Τη Δευτέρα οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν πυραύλους και drones εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων – αναχαιτίστηκαν, σύμφωνα με το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»). Κατηγορήθηκαν επίσης ότι επιτέθηκαν με τον ίδιο τρόπο εναντίον των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, για πρώτη φορά μετά την ανακωχή, κάτι που διέψευσε χθες βράδυ ανώτερος Ιρανός στρατιωτικός αξιωματούχος.
Οι ιρανικές δυνάμεις «δεν διεξήγαγαν καμιά επιχείρηση με πυραύλους ή drones εναντίον των ΗΑΕ τις τελευταίες ημέρες», είπε εκπρόσωπος του αρχηγείου τους.
Νωρίτερα, τα ΗΑΕ ανέφεραν ότι ενεργοποιήθηκαν ξανά χθες συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας για την αναχαίτιση πυραύλων και μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων που εξαπολύθηκαν, κατά τις αρχές της χώρας, από το Ιράν.
Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν, απείλησαν ότι θα υπάρξει «σθεναρή» αντιμετώπιση αν οποιοδήποτε πλοίο δεν συμμορφωθεί στους κανόνες που έχουν επιβληθεί από την Τεχεράνη στο στενό.
Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να επιτρέψουν στο Ιράν «να αποκλείει οδό διεθνούς ναυσιπλοΐας», αντέτεινε ο αμερικανός υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ.
Σε ανακοίνωσή του εξάλλου ο Ρούμπιο σημείωσε ότι η Ουάσιγκτον θα κατέθετε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ σχέδιο απόφασης για την «υπεράσπιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και την αποκατάσταση της ασφάλειας στα Στενά του Ορμούζ».
Το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας, που καταρτίστηκε σε συνεργασία με το Μπαχρέιν, τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κουβέιτ και το Κατάρ, «απαιτεί» το Ιράν να «τερματίσει» αμέσως «τις επιθέσεις», την «πόντιση ναρκών» και κάθε «τέλος διέλευσης» στο στενό, σύμφωνα με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ.
«Έτοιμη για διάλογο»
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, από τη δική του πλευρά κατηγόρησε τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους ότι «θέτουν σε κίνδυνο» την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών.
Η CENTCOM διαβεβαίωσε, παρά τις ιρανικές διαψεύσεις, πως δυο εμπορικά πλοία υπό σημαία ΗΠΑ πέρασαν προχθές Δευτέρα το στενό με στρατιωτική συνοδεία.
Ο κολοσσός των μεταφορών Maersk με έδρα τη Δανία ανέφερε εξάλλου τη Δευτέρα ότι διέσχισε το στενό ένα από τα πλοία του, «συνοδευόμενο από αμερικανικά στρατιωτικά μέσα», αφού παρέμεινε αποκλεισμένο στον Κόλπο από την έναρξη του πολέμου.
Οι προσπάθειες να συνεχιστούν οι απευθείας συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν δεν πάνε πουθενά ως αυτό το στάδιο, έπειτα από την πρώτη συνάντηση αντιπροσωπειών τους στο Ισλαμαμπάντ την 11η Απριλίου, που ήταν άκαρπη.
Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, διαβεβαίωσε χθες ότι η χώρα του είναι έτοιμη για «διάλογο» για «κάθε» ζήτημα. Αλλά «δεν συνθηκολόγησε και δεν θα συνθηκολογήσει ποτέ», πρόσθεσε.
