Σοκ στις οικονομίες των αναπτυγμένων χωρών από τον πόλεμο στο Ιράν, καθώς οι πραγματικοί μισθοί μειώνονται δραματικά

Οι εργαζόμενοι στις αναπτυγμένες χώρες βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα νέο, σφοδρό κύμα οικονομικής πίεσης, καθώς οι πραγματικοί μισθοί αρχίζουν να συρρικνώνονται εξαιτίας του πληθωρισμού. Η γεωπολιτική κρίση και το κλείσιμο στα Στενά του Ορμούζ, ως απόρροια του πολέμου στο Ιράν, έχουν πυροδοτήσει ένα ενεργειακό σοκ που πνίγει την πολυπόθητη ανάκαμψη των εισοδημάτων. Οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και των αεροπορικών εισιτηρίων εξανεμίζουν τις όποιες αυξήσεις στις αποδοχές, φέρνοντας σε απόγνωση τα νοικοκυριά σε ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία και Ευρωζώνη.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο πληθωρισμός σκαρφάλωσε στο 3,8% τον Απρίλιο, ξεπερνώντας την άνοδο του μέσου ωρομισθίου που διαμορφώθηκε στο 3,6%. Πρόκειται για την πρώτη φορά εδώ και δύο χρόνια που οι τιμές αυξάνονται ταχύτερα από τις αμοιβές. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι εφοδιαστικές αλυσίδες έχουν υποστεί σοβαρό πλήγμα, γεγονός που θα κρατήσει το κόστος ζωής στα ύψη, ακόμη και αν τα Στενά ανοίξουν άμεσα. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στη Βρετανία, όπου οι πραγματικοί μισθοί αυξήθηκαν μόλις κατά 0,1% το πρώτο τρίμηνο του έτους και πλέον αναμένεται να καταγράψουν καθαρή πτώση. Η βρετανική κυβέρνηση προσπάθησε να μετριάσει το πλήγμα με φορολογικές ελαφρύνσεις, όμως η χώρα οδεύει ολοταχώς προς την τέταρτη περίοδο μείωσης των πραγματικών εισοδημάτων από το 2008.

Στην Ευρωζώνη, η κατάσταση περιγράφεται ως ένα σοβαρό πισωγύρισμα για τους εργαζόμενους, οι οποίοι μόλις είχαν αρχίσει να ανακτούν το χαμένο έδαφος από την πληθωριστική κρίση του 2022. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι η ανάπτυξη των πραγματικών μισθών θα αγγίξει το μηδέν το 2026. Η Γαλλία βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσμενή θέση, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για βαθιά αρνητικά ποσοστά, καθώς η χώρα στερείται δημοσιονομικού χώρου για να προστατεύσει τους καταναλωτές της. Αντίθετα, η Γερμανία προσφέρει μερική προστασία μέσω της μείωσης των φόρων στα καύσιμα, ενώ χώρες όπως η Ισπανία εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα χάρη στους μηχανισμούς τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών.

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εκφράζουν πλέον δύο μεγάλους φόβους. Από τη μία πλευρά, υπάρχει ο κίνδυνος τα νοικοκυριά να περιορίσουν δραστικά τις δαπάνες τους, οδηγώντας την οικονομία σε ύφεση και αναγκάζοντας τις επιχειρήσεις σε απολύσεις λόγω μειωμένης ζήτησης. Από την άλλη, αν οι εργαζόμενοι διεκδικήσουν και πετύχουν μεγαλύτερες αυξήσεις για να καλύψουν τις απώλειες, ενδέχεται να δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος μόνιμου πληθωρισμού.

Παρά τις εντατικές διπλωματικές προσπάθειες στη Ντόχα για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας, η απειλή μιας ήπιας ύφεσης στην Ευρώπη φαντάζει πλέον πιο ορατή από ποτέ, με τις χαμένες αγοραστικές δυνάμεις να αποτελούν το μεγάλο θύμα της σύρραξης, σύμφωνα με τους Financial Times.