Ο πόλεμος στο Ιράν αναμένεται να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη και να ενισχύσει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη μέσα στο έτος, σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία μείωσε σημαντικά τις εκτιμήσεις της για το ΑΕΠ και προειδοποίησε ότι η σύγκρουση θα αυξήσει περαιτέρω την πίεση στους ήδη επιβαρυμένους εθνικούς προϋπολογισμούς.
Η Κομισιόν εκτιμά πλέον ότι η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη των 21 χωρών θα διαμορφωθεί μόλις στο 0,9% φέτος, έναντι 1,4% το 2025 και χαμηλότερα από την προηγούμενη πρόβλεψη του Νοεμβρίου, που έκανε λόγο για ανάπτυξη 1,2%, σύμφωνα με τους Financial Times. Παράλληλα, αναθεώρησε προς τα κάτω και την πρόβλεψη για την ανάπτυξη του 2027, στο 1,2% από 1,4% προηγουμένως.
Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη προβλέπεται να αυξηθεί στο 3% φέτος, σύμφωνα με την Επιτροπή, από 2,1% πέρυσι και σημαντικά υψηλότερα από την προηγούμενη εκτίμηση του 1,9%. Η εξέλιξη αυτή θα διατηρήσει την αύξηση των τιμών αισθητά πάνω από τον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Ο πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν έχει προκαλέσει άνοδο στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ έχει διαταράξει και τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες άλλων εμπορευμάτων, αυξάνοντας το κόστος για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες και τα νοικοκυριά. Παράλληλα, οι εθνικές κυβερνήσεις αναγκάζονται να δαπανούν περισσότερα χρήματα για μέτρα στήριξης των οικονομιών τους.
Η κατάσταση αυτή επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις μακροχρόνιες δυσκολίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να επαναφέρει την οικονομική ανάπτυξη και να ενισχύσει τη συνολική ανταγωνιστικότητά της, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη τόσο με τους εμπορικούς δασμούς των ΗΠΑ όσο και με την πίεση από τους Κινέζους κατασκευαστές.
«Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προκάλεσε ένα μεγάλο ενεργειακό σοκ, δοκιμάζοντας περαιτέρω την Ευρώπη, την ώρα που προσπαθεί να διαχειριστεί ένα ήδη ασταθές γεωπολιτικό και εμπορικό περιβάλλον», δήλωσε ο επίτροπος Οικονομίας της ΕΕ, Βάλντις Ντομπρόβσκις, προσθέτοντας ότι οι προβλέψεις βασίζονται στις τρέχουσες προσδοκίες της αγοράς για τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσα στο έτος.
Ο Βάλντις Ντομπρόβσκις προειδοποίησε ακόμη ότι οι Βρυξέλλες έχουν εξετάσει και ένα πιο «δυσμενές σενάριο» για τις τιμές της ενέργειας, καθώς «δεν υπάρχει προφανής λύση στον ορίζοντα, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, για την επίλυση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και για το ξεμπλοκάρισμα στα Στενά του Ορμούζ».
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό το «χειρότερο σενάριο» θα μπορούσε να μειώσει περίπου στο μισό τη νέα πρόβλεψη ανάπτυξης της Επιτροπής και να οδηγήσει τον πληθωρισμό ακόμη υψηλότερα.
Οι τελευταίες προβλέψεις της Κομισιόν κινούνται σε γενικές γραμμές κοντά στο βασικό σενάριο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία είχε ανακοινώσει τον Μάρτιο ότι αναμένει ανάπτυξη 0,9% στην Ευρωζώνη φέτος και 1,3% το 2027. Ωστόσο, η ΕΚΤ παρουσίασε και ένα πιο αρνητικό σενάριο, στο οποίο οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να φτάσουν τα 119 δολάρια ανά βαρέλι και η ανάπτυξη να περιοριστεί στο 0,6% μέσα στο έτος.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε την Πέμπτη σε σημαντική μείωση των προβλέψεων ανάπτυξης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, αναμένεται να αναπτυχθεί μόλις κατά 0,6% φέτος, έναντι πρόβλεψης 1,2% τον Νοέμβριο, ενώ οι προοπτικές της Ιταλίας μειώθηκαν στο 0,5% από 0,8%.
Για τη Γαλλία, η πρόβλεψη ανάπτυξης περιορίστηκε στο 0,8% από 0,9%, ενώ η Ιρλανδία εκτιμάται ότι θα είναι η μοναδική οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα συρρικνωθεί φέτος, καταγράφοντας ύφεση 1,2%, τη στιγμή που προηγουμένως αναμενόταν οριακή ανάπτυξη.
Ο πόλεμος στο Ιράν έχει προκαλέσει το τρίτο μεγάλο οικονομικό σοκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσα σε έξι χρόνια, μετά την πανδημία Covid-19 και τη ρωσική πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022, γεγονότα που οδήγησαν τις εθνικές κυβερνήσεις σε μαζικές δαπάνες για μέτρα οικονομικής στήριξης.
Η Επιτροπή ανέφερε επίσης ότι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ στην Ευρωζώνη αναμένεται να αυξηθεί στο 90,2% φέτος, από 88,7% το 2025, ενώ το 2027 προβλέπεται νέα αύξηση στο 91,2%.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις των Βρυξελλών, η Ιταλία αναμένεται να ξεπεράσει την Ελλάδα ως η πιο υπερχρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης το 2027, με λόγο χρέους προς ΑΕΠ στο 139,2%, ενώ της Ελλάδας προβλέπεται να μειωθεί στο 134,4%.
Ο Βάλντις Ντομπρόβσκις τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση «πρέπει να μάθει από τις προηγούμενες κρίσεις, διατηρώντας τη δημοσιονομική στήριξη προσωρινή και στοχευμένη» και να αποφύγει «να ξοδεύει πολλά χρήματα με ελάχιστη απόδοση», επαναλαμβάνοντας προειδοποιήσεις και άλλων οργανισμών, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ότι οι κυβερνήσεις δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα όρια στις δαπάνες στήριξης των καταναλωτών.
Οι προβλέψεις της Κομισιόν δημοσιεύθηκαν την ώρα που νέα στοιχεία ερευνών έδειξαν ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα στη Γαλλία, τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 66 μηνών τον Μάιο.
Ο προκαταρκτικός δείκτης Υπευθύνων Προμηθειών για το σύνολο της οικονομίας υποχώρησε στις 43,5 μονάδες από 47,6 τον Απρίλιο και πολύ κάτω από το όριο των 50 μονάδων που διαχωρίζει την ανάπτυξη από τη συρρίκνωση.
Ο οικονομολόγος της S&P Global, Τζο Χέιζ, προειδοποίησε ότι τα «ιδιαίτερα αρνητικά στοιχεία» δείχνουν «σημαντικά αυξημένους κινδύνους ύφεσης» για τη Γαλλία.
