Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έχασαν ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές σε 42 αεροσκάφη κατά τη διάρκεια της αεροπορικής εκστρατείας βομβαρδισμών κατά του Ιράν, η οποία αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε μια εύθραυστη εκεχειρία.
Από την έναρξη της Επιχείρησης «Epic Fury» στα τέλη Φεβρουαρίου, η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ έχει υποστεί σημαντικές απώλειες σε μάχιμα μέσα, τόσο σταθερών όσο και περιστρεφόμενων πτερύγων. Αν και αρκετά περιστατικά είχαν ήδη αναφερθεί, η συνολική εικόνα των απωλειών αποτυπώνεται σε έκθεση της Υπηρεσίας Ερευνών του Κογκρέσου των ΗΠΑ (CRS) που δημοσιεύθηκε στις 13 Μαΐου.
Παρότι το έγγραφο σε ορισμένες περιπτώσεις βασίζεται σε δημοσιογραφικές αναφορές και όχι σε επίσημες ανακοινώσεις του Πενταγώνου, αποτελεί την πρώτη κυβερνητική πηγή που αποτυπώνει ποσοτικά τις απώλειες σε πλατφόρμες όπως τα μη επανδρωμένα General Atomics MQ-9A Reaper, τα αεροσκάφη ανεφοδιασμού Boeing KC-135 Stratotanker, το ελικόπτερο διάσωσης Sikorsky HH-60W και το μη επανδρωμένο αναγνωριστικό Northrop Grumman MQ-4C.
«Ο αριθμός των αεροσκαφών που έχουν υποστεί ζημιές ή καταστραφεί ενδέχεται να αναθεωρηθεί λόγω διαφόρων παραγόντων, όπως η διαβάθμιση των πληροφοριών, η συνεχιζόμενη πολεμική δραστηριότητα και ζητήματα απόδοσης ευθυνών», αναφέρει η έκθεση της CRS.
Άλλες πλατφόρμες με ήδη επιβεβαιωμένες απώλειες περιλαμβάνουν τα μαχητικά Boeing F-15E, Fairchild Republic A-10C και Lockheed Martin F-35A, το ιπτάμενο ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης Boeing E-3 Sentry (AWACS), καθώς και το μεταγωγικό ειδικών επιχειρήσεων Lockheed Martin MC-130J.
🇮🇷🇺🇸🇷🇺⚡️ The New York Times reports that Iranian commanders, possibly with Russian assistance, studied the flight patterns of American fighter jets.
— Defence Journal (@Defence_Journl) May 19, 2026
US officials warned that the downing of an F-15E during the war showed US military tactics had become too predictable, allowing… pic.twitter.com/ob5KBmRV3P
Το μη επανδρωμένο MQ-9A κατέγραψε τις μεγαλύτερες απώλειες, με 24 αεροσκάφη να έχουν καταρριφθεί ή καταστραφεί σε διάστημα έξι εβδομάδων επιχειρήσεων. Παρότι το γεγονός ότι δεν υπάρχει πιλότος τα καθιστά κατάλληλα για αποστολές υψηλού ρίσκου σε εχθρικό εναέριο χώρο, τα αεροσκάφη αυτά δεν θεωρούνται «αναλώσιμα» από το Πεντάγωνο.
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Αεροπορικών Συστημάτων του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, το κόστος κάθε MQ-9A ξεπερνούσε τα 56 εκατομμύρια δολάρια το 2021, δηλαδή σχεδόν όσο και ένα μαχητικό F-16 ή F/A-18 νέας παραγωγής.
Περιορισμένες δυνατότητες αντικατάστασης
Σημαντικό είναι ότι η απουσία νέων παραγγελιών από την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ οδήγησε την εταιρεία «General Atomics» στο κλείσιμο της γραμμής παραγωγής του MQ-9A το 2025. Αν και συνεχίζεται η παραγωγή των MQ-9B, οι δυνατότητες άμεσης αντικατάστασης των απωλειών είναι περιορισμένες.
Όπως αναφέρει στέλεχος της εταιρείας, «υπάρχουν ανταλλακτικά για περίπου πέντε νέα Reaper στην αποθήκη, καθώς και κάποια ακόμη αεροσκάφη της εταιρείας διαθέσιμα, συνολικά λιγότερα από δέκα».
Η εταιρεία σημειώνει επίσης ότι το κλείσιμο της παραγωγής «δεν ήταν απόφαση της General Atomics, αλλά αποτέλεσμα κυβερνητικών επιλογών».
📹Mar 20, 2026 Iran’s #IRGC had released a statement, accompanied by video footage, which shows the targeting of a US F-35A/B Lightning II with a surface-to-air missile in the skies over Iran.pic.twitter.com/S9qwhgZWFf https://t.co/lCXTg8i4VV#IRAN | #USA
— ⚡️🌎 World News 🌐⚡️ (@ferozwala) May 20, 2026
Απώλειες και σε άλλα κρίσιμα αεροσκάφη
Σύμφωνα με την έκθεση, οι απώλειες δεν περιορίζονται στα drones. Ένα E-3 AWACS καταστράφηκε στο έδαφος από ιρανικό πλήγμα, χωρίς άμεση δυνατότητα αντικατάστασης, ενώ το Πεντάγωνο σχεδιάζει μελλοντικά την αντικατάστασή του από το Boeing E-7A Wedgetail.
Επτά KC-135 Stratotanker έχουν επίσης χαθεί συνολικά, είτε από επιχειρησιακά ατυχήματα είτε από επιθέσεις στο έδαφος. Σε ένα περιστατικό, δύο αεροσκάφη συγκρούστηκαν κατά τη διάρκεια ανεφοδιασμού, προκαλώντας και ανθρώπινες απώλειες.
Επιπλέον, άλλα πέντε καταστράφηκαν στο έδαφος από πλήγματα στο Ιράκ, σύμφωνα με αναφορές.
Το Πεντάγωνο έχει επίσης καταγράψει απώλειες σε μαχητικά F-15E και F-35A, ενώ ένα A-10C υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τη διάρκεια επιχείρησης διάσωσης. Ένα ελικόπτερο HH-60W και δύο μεταγωγικά MC-130J επίσης επηρεάστηκαν, με ορισμένα να καταστρέφονται για να μην πέσουν σε εχθρικά χέρια.
IRGC unveiled a new underground "missile city" in southern Iran.
— Clash Report (@clashreport) February 1, 2025
The facility reportedly houses hundreds of cruise missiles with ranges from 100 km to more than 1,000 km. pic.twitter.com/6lFCxiWFNA
Εκτίμηση κόστους και συνέπειες
Η έκθεση της CRS επισημαίνει ότι οι απώλειες αυτές ενδέχεται να επηρεάσουν τη διαθεσιμότητα κρίσιμων δυνατοτήτων σε άλλες επιχειρήσεις. Παράλληλα, αναφέρει ότι το συνολικό κόστος της επιχείρησης εκτιμάται στα 29 δισεκατομμύρια δολάρια, κυρίως λόγω αντικατάστασης εξοπλισμού και πυρομαχικών.
Η Ουάσινγκτον εξετάζει ήδη πρόσθετο προϋπολογισμό για την αναπλήρωση των απωλειών και την ενίσχυση των επιχειρησιακών αποθεμάτων.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι, πέρα από τις άμεσες επιχειρησιακές απώλειες, η εκστρατεία δημιουργεί και στρατηγικές προκλήσεις για τη μελλοντική ετοιμότητα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, ειδικά σε κρίσιμα μέσα που δεν παράγονται πλέον ή έχουν περιορισμένες δυνατότητες αντικατάστασης, σύμφωνα με το Flight Global.