Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google

Μία από τις μεγαλύτερες και πιο εκτεταμένες επιχειρήσεις καταδίωξης στην ιστορία του φαίνεται πως έχει εξαπολύσει το Ισραήλ μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου, αξιοποιώντας προηγμένη τεχνολογία παρακολούθησης, υποκλοπές επικοινωνιών και ψηφιακά στοιχεία που άφησαν πίσω τους οι ίδιοι οι δράστες. Σύμφωνα με εκτενές δημοσίευμα της Wall Street Journal, οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών δημιούργησαν ειδική ομάδα με την ονομασία «NILI», ακρωνύμιο της εβραϊκής φράσης «Ο Αιώνιος του Ισραήλ δεν ψεύδεται», με αποκλειστική αποστολή τον εντοπισμό, τη σύλληψη ή την εξόντωση κάθε προσώπου που συνδέεται με την επίθεση που κόστισε τη ζωή σε περίπου 1.200 ανθρώπους και οδήγησε στην ομηρία περίπου 250 ατόμων.

Όπως αναφέρει η αμερικανική εφημερίδα, στόχος της επιχείρησης δεν είναι μόνο τα κορυφαία στελέχη της Χαμάς που σχεδίασαν την επίθεση, αλλά και χαμηλόβαθμοι μαχητές που πέρασαν τα σύνορα στις 7 Οκτωβρίου. Ισραηλινοί αξιωματούχοι που επικαλείται το δημοσίευμα υποστηρίζουν ότι η επιχείρηση έχει ήδη οδηγήσει στην εξόντωση εκατοντάδων υπόπτων και συνεχίζεται παρά τις διαπραγματεύσεις για κατάπαυση του πυρός και τις ευρύτερες περιφερειακές εντάσεις με το Ιράν.

Πώς το Ισραήλ εντοπίζει τους συμμετέχοντες στις επιθέσεις

Η επιχείρηση βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην τεχνολογία παρακολούθησης, στις υποκλαπείσες επικοινωνίες και στο ψηφιακό υλικό που φέρεται να άφησαν οι ίδιοι οι επιτιθέμενοι. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, Ισραηλινοί αξιωματικοί πληροφοριών αναλύουν βίντεο που καταγράφηκαν από κινητά τηλέφωνα και κάμερες GoPro των μαχητών, αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υποκλαπείσες τηλεφωνικές συνομιλίες, δεδομένα από κεραίες κινητής τηλεφωνίας και καταθέσεις κρατουμένων.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι χρησιμοποιούνται συστήματα αναγνώρισης προσώπου για την ταυτοποίηση υπόπτων από το υλικό των επιθέσεων, ενώ το Ισραήλ απαιτεί τουλάχιστον δύο διαφορετικά αποδεικτικά στοιχεία πριν κάποιος χαρακτηριστεί στόχος. Η κλίμακα της επιχείρησης χαρακτηρίζεται τεράστια, καθώς σύμφωνα με το δημοσίευμα, «κανένας συμμετέχων δεν θεωρείται ασήμαντος». Ως παράδειγμα αναφέρεται άνδρας που κατηγορήθηκε ότι οδηγούσε τρακτέρ το οποίο κατέρριψε τμήμα του φράχτη στα σύνορα της Γάζας στις 7 Οκτωβρίου και ο οποίος, σχεδόν δύο χρόνια αργότερα, φέρεται να εντοπίστηκε και να σκοτώθηκε σε αεροπορική επιδρομή στη Γάζα.

Επιχειρήσεις από τη Γάζα μέχρι τη Βηρυτό και την Τεχεράνη

Η επιχείρηση δεν περιορίστηκε μόνο στη Λωρίδα της Γάζας. Η Wall Street Journal αναφέρει ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις επεκτάθηκαν και στον Λίβανο, αλλά και στο Ιράν, με στόχο ανώτερα στελέχη της Χαμάς που κατηγορούνται ότι σχεδίασαν ή καθοδήγησαν τις επιθέσεις.

Μεταξύ των πιο γνωστών εξοντώσεων που καταγράφονται στο δημοσίευμα περιλαμβάνονται ο ηγέτης της Χαμάς Σάλεχ αλ Αρούρι στη Βηρυτό τον Ιανουάριο του 2024, ο πολιτικός ηγέτης της οργάνωσης Ισμαήλ Χανίγια στην Τεχεράνη λίγους μήνες αργότερα, καθώς και ο Εζεντίν αλ Χαντάντ, ένας από τους τελευταίους ανώτερους στρατιωτικούς διοικητές της Χαμάς που συνδέονταν με τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε πρόσφατα ότι το Ισραήλ βρίσκεται «κοντά στην ολοκλήρωση» της εξόντωσης όσων θεωρεί υπεύθυνους για τις επιθέσεις και στη διασφάλιση ότι η Γάζα «δεν θα αποτελέσει ποτέ ξανά απειλή» για τη χώρα, σύμφωνα με τη Le Monde.

Η 7η Οκτωβρίου άλλαξε τη στρατηγική ασφαλείας του Ισραήλ

Οι επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου προκάλεσαν ισχυρό σοκ στον μηχανισμό ασφαλείας του Ισραήλ. Μαχητές της Χαμάς παραβίασαν τα σύνορα, επιτέθηκαν σε στρατιωτικές βάσεις και κιμπούτς, ενώ στόχος αποτέλεσε και το μουσικό φεστιβάλ Nova.

Ένα από τα βίντεο που κυκλοφόρησαν ευρύτερα εκείνη την ημέρα έδειχνε την όμηρο, Νόα Αργκαμάνι, να απομακρύνεται πάνω σε μοτοσικλέτα, ενώ φώναζε για βοήθεια. Μετά τη διάσωσή της μήνες αργότερα, οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών φέρονται να εντόπισαν και να εξόντωσαν δύο άνδρες που εμφανίζονταν στο βίντεο να συγκρατούν τον σύντροφό της.

Ο συναισθηματικός και πολιτικός αντίκτυπος των επιθέσεων σκλήρυνε την κοινή γνώμη στο Ισραήλ και ενίσχυσε τη στήριξη σε επιθετικές ενέργειες αντιποίνων. Παράλληλα, πρόσφατη έκθεση που υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ κατέγραψε στοιχεία για σεξουαλική βία που σχετίζεται με τη σύγκρουση κατά τη διάρκεια των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου, γεγονός που ενίσχυσε περαιτέρω το τραύμα και την οργή στην ισραηλινή κοινωνία.

Οι αναφορές στη σφαγή του Μονάχου το 1972

Η επιχείρηση συγκρίνεται συχνά με τη μακροχρόνια καταδίωξη από το Ισραήλ των μαχητών που συνδέονταν με τη σφαγή στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου το 1972. Η Wall Street Journal σημειώνει ότι και οι ίδιοι οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι βλέπουν ομοιότητες ανάμεσα στις δύο επιχειρήσεις.

Μετά το Μόναχο, η Μοσάντ πέρασε χρόνια πραγματοποιώντας δολοφονίες ατόμων που συνδέονταν με τη δολοφονία 11 Ισραηλινών αθλητών. Ο επικεφαλής της Μοσάντ, Νταβίντ Μπαρνέα, φέρεται να αναφέρθηκε σε εκείνη την ιστορία το 2024 λέγοντας: «Θα χρειαστεί χρόνος, όπως συνέβη και μετά το Μόναχο. Αλλά τα χέρια μας θα τους φτάσουν, όπου κι αν βρίσκονται».

Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης και της παρακολούθησης

Η επιχείρηση αναδεικνύει και τον τρόπο με τον οποίο ο σύγχρονος πόλεμος βασίζεται όλο και περισσότερο στη σύνθεση δεδομένων και στην ανάλυση πληροφοριών με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Ο στρατός και οι υπηρεσίες πληροφοριών του Ισραήλ θεωρούνται εδώ και χρόνια από τους πιο τεχνολογικά προηγμένους παγκοσμίως.

Οι ερευνητές συνδυάζουν τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου, γεωεντοπισμό, δεδομένα τηλεφωνικών επικοινωνιών, παρακολούθηση συμπεριφοράς και ζωντανές ροές παρακολούθησης, προκειμένου να εντοπίσουν υπόπτους. Πρώην στελέχη της Σιν Μπετ που επικαλείται το δημοσίευμα περιγράφουν τη διαδικασία ως εξαιρετικά απαιτητική, καθώς οι επιχειρησιακές ομάδες πρέπει να εντοπίζουν την ακριβή τοποθεσία ενός στόχου «τη συγκεκριμένη ακριβώς στιγμή».

Νομικά και ηθικά ερωτήματα για τις στοχευμένες δολοφονίες

Η επιχείρηση έχει εντείνει και τη συζήτηση γύρω από τις στοχευμένες δολοφονίες και το διεθνές δίκαιο. Νομικοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι μαχητές μπορούν να αποτελέσουν νόμιμο στόχο στη διάρκεια πολέμου, ακόμα και υπό συνθήκες κατάπαυσης του πυρός. Ωστόσο, τα ερωτήματα γίνονται πιο σύνθετα όταν οι ύποπτοι ενδέχεται να μη συμμετέχουν πλέον ενεργά στις εχθροπραξίες.

Επικριτές της επιχείρησης υποστηρίζουν ότι πρόκειται για εξωδικαστικές εκτελέσεις που εγκυμονούν κινδύνους για θύματα μεταξύ αμάχων. Στελέχη της Χαμάς δήλωσαν στην εφημερίδα ότι η εκστρατεία αυτή αποτελεί απλώς συνέχεια της μακροχρόνιας πολιτικής στοχευμένων δολοφονιών του Ισραήλ.

Άλλοι αναλυτές προειδοποιούν ότι τέτοιου είδους επιχειρήσεις ενδέχεται να ενισχύσουν περαιτέρω τη ριζοσπαστικοποίηση αντί να λειτουργήσουν αποτρεπτικά. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η στρατολόγηση στη Χαμάς μπορεί ακόμα και να αυξήθηκε στη διάρκεια του πολέμου, καθώς πολλοί Παλαιστίνιοι θεωρούν την ένοπλη αντίσταση ως τη μοναδική επιλογή μέσα στην καταστροφή της Γάζας.

Για πολλούς Ισραηλινούς, πάντως, η επιχείρηση δεν αφορά μόνο την ασφάλεια αλλά και την ψυχολογική δικαίωση. Οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών φέρονται να έδιναν προτεραιότητα σε ορισμένους στόχους, επειδή η εξόντωσή τους μπορούσε να προσφέρει στις οικογένειες των θυμάτων αυτό που αξιωματούχοι περιέγραφαν εσωτερικά ως «θεραπεία για την ψυχή».