Νέες δυσκολίες εμφανίζονται στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν, με τις δύο πλευρές να απομακρύνονται –τουλάχιστον προσωρινά– από μια οριστική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων.
Παρότι τις προηγούμενες ημέρες υπήρχε συγκρατημένη αισιοδοξία για πρόοδο στις συνομιλίες, οι επαφές φαίνεται πως έχουν πλέον «κολλήσει» σε κρίσιμα ζητήματα, σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης και διπλωματικές πηγές.
Το πυρηνικό πρόγραμμα και οι κυρώσεις το βασικό «αγκάθι»
Σύμφωνα με δημοσίευμα της The Wall Street Journal, το μεγαλύτερο σημείο διαφωνίας παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και οι αμερικανικές κυρώσεις που έχουν επιβληθεί τα τελευταία χρόνια.
Διαμεσολαβητές που συμμετέχουν στις συνομιλίες αναφέρουν ότι τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη αυξάνουν την πίεση η μία προς την άλλη, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει οριστική κατάληξη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ξεκάθαρος στις τελευταίες δηλώσεις του, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται να προχωρήσει σε συμφωνία αν δεν θεωρεί πως εξυπηρετεί πλήρως τα αμερικανικά συμφέροντα.
«Ή θα υπάρξει μια σπουδαία και ουσιαστική συμφωνία ή δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία», ανέφερε χαρακτηριστικά, απαντώντας παράλληλα και στην κριτική που δέχεται από πολιτικούς αντιπάλους του στις ΗΠΑ.
Το σχέδιο για εκεχειρία και άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ
Οι δύο πλευρές επιχειρούν να καταλήξουν αρχικά σε ένα προσωρινό μνημόνιο κατανόησης, το οποίο θα μπορούσε να περιορίσει την ένταση στην περιοχή και να αποκαταστήσει την ασφαλή ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στόχος είναι η επαναφορά της κυκλοφορίας πλοίων στα προπολεμικά επίπεδα μέσα στις επόμενες 30 ημέρες, ενώ στη συνέχεια θα ακολουθήσει δεύτερος γύρος διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα και τη σταδιακή άρση των κυρώσεων.
Το θέμα θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο για τη διεθνή οικονομία, καθώς τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως.
Τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και το Ιράν βρίσκονται υπό έντονη πίεση για εξεύρεση λύσης. Η αμερικανική πλευρά επιδιώκει αποκλιμάκωση μιας κρίσης που προκαλεί πολιτικές αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας και επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς τιμές καυσίμων.
Από την άλλη πλευρά, η Τεχεράνη αναζητά οικονομική ανάσα μετά τις συνέπειες του πολέμου και των σκληρών κυρώσεων που έχουν επιβαρύνει σημαντικά την ιρανική οικονομία.
Το θέμα του εμπλουτισμένου ουρανίου και ο ρόλος της Κίνας
Νέα δεδομένα στις συνομιλίες δημιουργεί και το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου. Σύμφωνα με πληροφορίες, το Ιράν εμφανίζεται διατεθειμένο να μεταφέρει τα αποθέματα ουρανίου εκτός χώρας, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά θα σταλούν στην Κίνα και θα υπάρξουν συγκεκριμένες εγγυήσεις από το Πεκίνο.
Την ίδια ώρα συνεχίζονται οι διπλωματικές επαφές στην περιοχή, με υψηλόβαθμους αξιωματούχους από το Ιράν, την Κίνα και το Πακιστάν να πραγματοποιούν διαβουλεύσεις τις τελευταίες ώρες.
Τα 6 βασικά σημεία του προσχεδίου συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν
Σύμφωνα με το CBS News, το προσχέδιο του μνημονίου κατανόησης περιλαμβάνει έξι βασικά σημεία:
- Παράταση της υφιστάμενης εκεχειρίας για 60 ημέρες.
- Άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας μέσα σε 30 ημέρες.
- Οριστικός τερματισμός στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
- Δέσμευση του Ιράν ότι δεν θα αναπτύξει ποτέ πυρηνικά όπλα.
- Διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου μέσω κοινού μηχανισμού.
- Σταδιακή αντιμετώπιση των κυρώσεων και των δεσμευμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, ανάλογα με τη συμμόρφωση της Τεχεράνης.
Al Arabiya: Άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ μέσα σε 30 ημέρες
Το Al Arabiya μετέδωσε ότι το προσχέδιο της συμφωνίας προβλέπει πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ εντός 30 ημερών από την επίτευξη συμφωνίας.
Παράλληλα, ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης επιβεβαίωσε προς το CBS News τα έξι βασικά σημεία του σχεδίου, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτά ορισμένα ζητήματα που αφορούν κυρίως την εκεχειρία και τον τερματισμό στρατιωτικών επιχειρήσεων σε περιφερειακά μέτωπα.
