Κάθε χρόνο, εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν από εμφράγματα, εγκεφαλικά επεισόδια και άλλες παθήσεις της καρδιάς και των αιμοφόρων αγγείων. Τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ένας γενικός όρος που περιλαμβάνει τις παθήσεις που επηρεάζουν την κυκλοφορία του αίματος στο σώμα, παραμένουν μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την υγεία.
Η φαρμακευτική αγωγή εξακολουθεί να αποτελεί τη σημαντικότερη και αποτελεσματικότερη θεραπεία για τους περισσότερους ανθρώπους. Ωστόσο, η πρόληψη δεν σταματά εκεί. Όλο και περισσότεροι ερευνητές εξετάζουν κατά πόσο η διατροφή μπορεί να συμβάλει στην αποτροπή της εμφάνισης της νόσου εξαρχής. Σε αυτό το πλαίσιο, δύο τροφές έχουν συγκεντρώσει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον: τα σταφύλια και τα μύρτιλα.
Και οι δύο αυτές τροφές είναι πλούσιες σε φυσικές φυτικές ενώσεις που ονομάζονται πολυφαινόλες, όπως τα φλαβονοειδή, οι ανθοκυανίνες και η ρεσβερατρόλη. Οι ουσίες αυτές δεν είναι υπεύθυνες μόνο για το χρώμα των φρούτων, αλλά φαίνεται πως έχουν και σημαντικές επιδράσεις στην υγεία.
Πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nutrients εξέτασε ένα απλό αλλά κρίσιμο ερώτημα: υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι αυτές οι ενώσεις ωφελούν πράγματι την καρδιά;
Πώς έγινε η μελέτη
Οι ερευνητές συγκέντρωσαν και συνόψισαν υπάρχουσες έρευνες. Επικεντρώθηκαν αποκλειστικά σε μελέτες σε ανθρώπους και συγκεκριμένα σε τρεις κατηγορίες: μετα-αναλύσεις, συστηματικές ανασκοπήσεις και τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές. Αυτές θεωρούνται γενικά από τις πιο αξιόπιστες μορφές επιστημονικών δεδομένων.
Οι μελέτες έπρεπε να αφορούν σταφύλια, μύρτιλα ή σχετικές βιοδραστικές ενώσεις, όπως πολυφαινόλες, φλαβονοειδή, ανθοκυανίνες και ρεσβερατρόλη. Συνολικά, η ανασκόπηση βασίστηκε σε 17 μετα-αναλύσεις ή συστηματικές ανασκοπήσεις και σε 20 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν επίσης μια σειρά από δείκτες που σχετίζονται με την καρδιαγγειακή υγεία, όπως η αρτηριακή πίεση, η ενδοθηλιακή λειτουργία — δηλαδή το πόσο καλά χαλαρώνουν και ανταποκρίνονται τα αιμοφόρα αγγεία — η φλεγμονή, η αρτηριακή δυσκαμψία και άλλοι παράγοντες.
Τι έδειξαν τα ευρήματα
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ότι η κατανάλωση σταφυλιών και μύρτιλων μπορεί να είναι ουσιαστικά ωφέλιμη για την υγεία της καρδιάς.
Όσον αφορά τα σταφύλια, μία ανάλυση 17 δοκιμών διαπίστωσε ότι η πρόσληψη πολυφαινολών από σταφύλια σε ποσότητα άνω των 500 mg την ημέρα (περίπου 1 φλιτζάνι), για τουλάχιστον 12 εβδομάδες, συνδέθηκε με σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα C-αντιδρώσας πρωτεΐνης, ενός δείκτη φλεγμονής. Μια άλλη ανασκόπηση 30 τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών έδειξε ότι η κατανάλωση σταφυλιών συνδέθηκε με μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης κατά περίπου 3,17 mm Hg.
Τα μύρτιλα έδειξαν επίσης σημαντικά αποτελέσματα. Σε μία δοκιμή, η κατανάλωση 150 gr μύρτιλων την ημέρα – περίπου ένα φλιτζάνι – για έξι μήνες συνδέθηκε με βελτίωση της ενδοθηλιακής λειτουργίας και της αρτηριακής δυσκαμψίας. Οι αλλαγές αυτές συνδέθηκαν από τους συγγραφείς με προβλεπόμενη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου κατά 12% έως 15%.
Τι σημαίνει αυτό για την καθημερινή ζωή
Πρέπει, λοιπόν, να τρώτε περισσότερα σταφύλια και μύρτιλα; Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η απάντηση είναι πως κάτι τέτοιο θα ήταν μια πραγματικά εξαιρετική επιλογή – αλλά με ρεαλιστικές προσδοκίες.
Δεν πρόκειται για «θαυματουργές» τροφές και η ίδια η έρευνα δεν τις παρουσιάζει με αυτόν τον τρόπο. Δεν μπορούν ούτε να αντικαταστήσουν τα φάρμακα, αλλά ούτε και την άσκηση ή να αντιστρέψουν τις συνέπειες τους καπνίσματος και να μειώσουν τη χοληστερόλη.
Αυτό που δείχνουν τα ευρήματα είναι ότι αναμφίβολα αξίζει η ένταξη φρούτων πλούσιων σε πολυφαινόλες, όπως τα σταφύλια και τα μύρτιλα, στην καθημερινή διατροφή σας. Τα στοιχεία δείχνουν ότι μπορούν να παίξουν έναν πολύτιμο υποστηρικτικό ρόλο σε έναν τρόπο ζωής που προστατεύει την καρδιά. Στο τέλος της ημέρας, όμως, η καρδιαγγειακή υγεία διαμορφώνεται από συνολικά μοτίβα ζωής και όχι από μεμονωμένες τροφές.
