Έως και 451.000 επιπλέον θάνατοι από την ακραία ζέστη θα μπορούσαν να καταγραφούν παγκοσμίως έως τον Φεβρουάριο του 2027, καθώς το ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο αναμένεται να προκαλέσει νέα άνοδο της θερμοκρασίας σε πολλές περιοχές του πλανήτη.
Η εκτίμηση προέρχεται από το Climate Impact Lab του Πανεπιστημίου του Σικάγο και αφορά ολόκληρη την περίοδο του τρέχοντος Ελ Νίνιο, από τον Ιούνιο του 2026 έως το τέλος Φεβρουαρίου του 2027. Για το επόμενο εξάμηνο, από τον Σεπτέμβριο του 2026 έως τον Φεβρουάριο του 2027, οι ερευνητές υπολογίζουν περίπου 239.000 επιπλέον θανάτους, με περιθώριο αβεβαιότητας περίπου 11.000.
Οι επιπτώσεις του φαινομένου αναμένεται να γίνουν αισθητές από την Ινδονησία και την Ινδία έως τη Νιγηρία, το Σουδάν και τη Βραζιλία, ενώ οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η ακραία ζέστη θα συνοδευτεί από αυξημένους κινδύνους ξηρασίας, πυρκαγιών και πλημμυρών.
«Godzilla-level» το φετινό Ελ Νίνιο
Το φετινό Ελ Νίνιο χαρακτηρίζεται εξαιρετικά ισχυρό. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Climate Impact Lab, ο αριθμός των ημερών με ακραία ζέστη αναμένεται να είναι περίπου 44% υψηλότερος από ό,τι σε μια κανονική χρονιά, ενώ η παγκόσμια θερμοκρασία στην ξηρά θα μπορούσε να είναι περίπου 1,2 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη.
Μάλιστα, η ένταση του φαινομένου έχει οδηγήσει επιστήμονες να χρησιμοποιούν ιδιαίτερα έντονες περιγραφές, με το «Godzilla-level» να χρησιμοποιείται για να αποτυπώσει το μέγεθος της θερμικής ανωμαλίας.
Το Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό κλιματικό φαινόμενο, ωστόσο οι υψηλότερες θερμοκρασίες που καταγράφονται σήμερα λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη ενισχύουν τις επιπτώσεις του.
Ο καθηγητής Μάικλ Γκρίνστοουν, συνιδρυτής του Climate Impact Lab και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, τόνισε τη διάσταση πίσω από τον αριθμό των προβλεπόμενων θανάτων:
«Η εκτίμηση για 451.000 ανθρώπους είναι τόσο μεγάλος αριθμός που μπορεί να προκαλεί μούδιασμα, αλλά αποτελείται από γονείς και παιδιά, παππούδες και γιαγιάδες και γείτονες, ανθρώπους που πηγαίνουν στη δουλειά, φροντίζουν τις οικογένειές τους και ζουν τη ζωή τους», δήλωσε ο καθηγητής Μάικλ Γκρίνστοουν, συνιδρυτής του Εργαστηρίου Κλιματικών Επιπτώσεων και στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, ο οποίος συνυπέγραψε την έκθεση.
Νιγηρία, Ινδονησία και Σουδάν στις περιοχές με τις μεγαλύτερες επιπτώσεις
Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις από την ακραία ζέστη αναμένονται σε τροπικές και ήδη θερμές περιοχές του πλανήτη.
Η Νιγηρία αναμένεται να καταγράψει περίπου 31.400 επιπλέον θανάτους από τη ζέστη μεταξύ Σεπτεμβρίου 2026 και Φεβρουαρίου 2027, ενώ ακολουθούν η Ινδονησία με περίπου 19.300 και το Σουδάν με περίπου 17.600.
Ιδιαίτερα αυξημένος είναι ο κίνδυνος στην περιοχή του Σαχέλ, όπου οι ερευνητές υπολογίζουν περίπου 66.800 επιπλέον θανάτους από την ακραία ζέστη. Στη Νοτιοανατολική Ασία, οι Φιλιππίνες, το Βιετνάμ, η Ταϊλάνδη και η Καμπότζη αναμένεται να καταγράψουν συνολικά περίπου 19.400 επιπλέον θανάτους.
Στην Ινδία υπολογίζονται περίπου 15.800 επιπλέον θάνατοι και στη Βραζιλία περίπου 13.300.
Οι ΗΠΑ βρίσκονται επίσης μεταξύ των χωρών που αναμένεται να επηρεαστούν σημαντικά, με την εκτίμηση να κάνει λόγο για περίπου 3.500 επιπλέον θανάτους λόγω ζέστης.
Κίνδυνος και για την παγκόσμια επάρκεια τροφίμων
Το Ελ Νίνιο δεν επηρεάζει μόνο τη θερμοκρασία. Οι αλλαγές στις βροχοπτώσεις και οι παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας μπορούν να πλήξουν τις καλλιέργειες, να περιορίσουν τα αποθέματα νερού και να επιβαρύνουν τις τιμές των τροφίμων.
Παράλληλα, το φαινόμενο συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο ξηρασιών, πυρκαγιών και πλημμυρών σε διαφορετικές περιοχές του πλανήτη. Το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων έχει ήδη προειδοποιήσει για τις επιπτώσεις του Ελ Νίνιο στην επισιτιστική ασφάλεια, καθώς εκατομμύρια άνθρωποι μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με οξεία πείνα.
Οι εκτιμήσεις βασίζονται σε περισσότερες από 24.000 περιοχές
Για να υπολογίσουν τις πιθανές απώλειες, οι ερευνητές συνδύασαν τις εποχικές προβλέψεις θερμοκρασίας με δεδομένα που καταγράφουν τη σχέση μεταξύ ακραίας ζέστης και θνησιμότητας σε περισσότερες από 24.000 περιοχές σε ολόκληρο τον κόσμο.
Οι προβλέψεις συγκρίνουν τους αναμενόμενους θανάτους υπό τις θερμοκρασίες που συνδέονται με το Ελ Νίνιο με εκείνους που θα αναμένονταν εάν οι θερμοκρασίες παρέμεναν κοντά στα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η αύξηση των θανάτων από τη ζέστη ενδέχεται να συνεχιστεί και μετά τον Φεβρουάριο του 2027, ακόμη και αν το ίδιο το Ελ Νίνιο υποχωρήσει νωρίτερα, καθώς οι επιπτώσεις στις θερμοκρασίες μπορούν να διαρκέσουν έως και το καλοκαίρι του 2027.
