Ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν έχει διασπάσει την ιρανική κυβέρνηση, περιπλέκοντας την ικανότητά της να λαμβάνει αποφάσεις και να συντονίζει μεγαλύτερα αντίποινα, σύμφωνα με αξιωματούχους που έχουν γνώση των εκτιμήσεων των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ και της Δύσης.
Αρκετοί Ιρανοί ηγέτες και οι αναπληρωτές τους έχουν σκοτωθεί από την έναρξη του πολέμου πριν από τέσσερις εβδομάδες. Όσοι επέζησαν αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην επικοινωνία και δεν μπορούν να συναντηθούν αυτοπροσώπως, φοβούμενοι ότι οι κλήσεις τους θα υποκλαπούν από τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ και θα γίνουν στόχος αεροπορικής επιδρομής.
Ενώ οι υπηρεσίες ασφαλείας και οι στρατιωτικές υπηρεσίες του Ιράν συνεχίζουν να λειτουργούν, η ικανότητα της κυβέρνησης να σχεδιάζει νέες στρατηγικές ή πολιτικές έχει αποδυναμωθεί.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει δηλώσει ότι μια νέα κυβέρνηση είναι υπεύθυνη στο Ιράν και την έχει πιέσει να καταλήξει γρήγορα σε συμφωνία. Όσο όμως επιδεινώνεται η διαδικασία λήψης αποφάσεων της ιρανικής κυβέρνησης, τόσο πιο δύσκολο θα είναι για αυτήν να διαπραγματευτεί με τους Αμερικανούς απεσταλμένους ή να κάνει σημαντικές παραχωρήσεις.
Με διαφορετικούς ηγέτες στην εξουσία, οι Ιρανοί διαπραγματευτές ενδέχεται να έχουν ελάχιστη γνώση σχετικά με το τι είναι διατεθειμένη να παραχωρήσει η κυβέρνησή τους, ή ακόμα και σε ποιον ακριβώς να απευθυνθούν.
Επιπλέον, Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι οι σκληροπυρηνικοί εντός του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη επιρροή στο Ιράν, ασκώντας περισσότερη εξουσία από τη θρησκευτική ηγεσία που είναι ονομαστικά επικεφαλής.
Ωστόσο, δεν είναι καθόλου σαφές αν θα εμφανιστεί κάποιος για να συνάψει συμφωνία και αν αυτό το άτομο θα μπορεί να πείσει άλλους αξιωματούχους να την αποδεχτούν. Πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι το Ιράν θα συνάψει συμφωνία όταν υποστεί αρκετή οικονομική ζημιά από τον πόλεμο. Αν και η ζημιά είναι ήδη σοβαρή, το Ιράν ενδέχεται να μην αισθάνεται ακόμη ότι χάνει, σύμφωνα με νυν και πρώην αξιωματούχους που επικαλούνται οι New York Times.
Χθες, Δευτέρα, ο Τραμπ απείλησε να επεκτείνει τον πόλεμο εάν δεν επιτευχθεί γρήγορα συμφωνία, υπονοώντας ότι οι αμερικανικές δυνάμεις ενδέχεται να προσπαθήσουν να καταλάβουν το νησί Χαργκ, τον κύριο κόμβο εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν.
Η παραβίαση των επικοινωνιών του Ιράν έχει προκαλέσει σύγχυση και παράνοια μεταξύ των επιζώντων κυβερνητικών ηγετών, οι οποίοι φοβούνται ότι οι κλήσεις και τα μηνύματά τους υποκλέπτονται από τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες, όπως αναφέρουν αξιωματούχοι. Ως αποτέλεσμα, διστάζουν να πραγματοποιούν κλήσεις, σύμφωνα με αξιωματούχους που ενημερώθηκαν από δυτικές πηγές.
Το Ισραήλ ξεκίνησε τον πόλεμο με μια αεροπορική επιδρομή στο συγκρότημα της ηγεσίας, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, καθώς και μεγάλου μέρους της ηγεσίας της εθνικής ασφάλειας. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, στην επιδρομή σκοτώθηκαν επίσης αρκετοί αξιωματούχοι χαμηλότερου επιπέδου, τους οποίους οι ΗΠΑ θεωρούσαν πιο ρεαλιστές. Ο ίδιος ο κ. Τραμπ αναφέρθηκε σε συνεντεύξεις του στο γεγονός ότι είχαν σκοτωθεί πιθανοί υποψήφιοι για την ηγεσία του Ιράν.
Η επίθεση διέκοψε πολλές συνδέσεις μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής, σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους και άλλους που ενημερώθηκαν για τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης.
Δεν είναι σαφές πόσο έλεγχο ασκεί ο νέος ανώτατος ηγέτης, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, επί της κυβέρνησης. Δεν έχει εμφανιστεί δημόσια, και οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ και του Ισραήλ πιστεύουν ότι τραυματίστηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Ορισμένοι αξιωματούχοι των μυστικών υπηρεσιών πιστεύουν ότι ο Χαμενεΐ ενδέχεται να είναι περισσότερο μια φιγούρα-βιτρίνα και ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται από την ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης που επέζησε.
Ένας ανώτερος αξιωματούχος του αμερικανικού στρατού δήλωσε ότι η ιρανική διοίκηση και ο έλεγχος έχουν υποστεί σοβαρή υποβάθμιση από τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις. Ωστόσο, ο αξιωματικός και ένας ανώτερος αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών δήλωσαν ότι, πριν από τον πόλεμο, το Ιράν είχε δημιουργήσει ένα αποκεντρωμένο σύστημα ελέγχου που επιτρέπει στους τοπικούς διοικητές σε διάφορες περιοχές της χώρας να λαμβάνουν τις δικές τους αποφάσεις για επιθέσεις, ακόμα και χωρίς άμεσες καθημερινές διαταγές από την Τεχεράνη.
Οι ΗΠΑ στοχεύουν αυτούς τους τοπικούς διοικητές, όπως ανέφερε ο ανώτερος στρατιωτικός αξιωματούχος. Ωστόσο, το Ιράν έχει αποδείξει ότι εξακολουθεί να είναι σε θέση να εξαπολύει σημαντικές επιθετικές επιθέσεις, όπως η επίθεση με πυραύλους και drones στην αεροπορική βάση «Πρίγκιπας Σουλτάν» στη Σαουδική Αραβία την περασμένη εβδομάδα.
Ωστόσο, οι επιθέσεις-αντίποινα δεν ήταν τόσο εκτεταμένες, ούτε τόσο αποτελεσματικές, όσο θα μπορούσαν να είναι, λόγω των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η ιρανική κυβέρνηση. Λόγω του αποδεκατισμού της ηγεσίας του, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους των ΗΠΑ, το Ιράν δεν μπόρεσε να εξαπολύσει μεγαλύτερες ομοβροντίες πυραύλων που θα μπορούσαν να κατακλύσουν πιο εύκολα τις άμυνες. Αντ’ αυτού, οι περιφερειακές διοικήσεις αναγκάστηκαν να οργανώσουν αντεπιθέσεις χωρίς συντονισμό μεταξύ τους.
Ο Τραμπ έχει εκφράσει την απογοήτευσή του για αυτό που χαρακτήρισε ως αντιφατικά μηνύματα από την ιρανική ηγεσία. «Οι Ιρανοί διαπραγματευτές είναι πολύ διαφορετικοί και “παράξενοι”», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Πέμπτη. «Μας “ικετεύουν” να κάνουμε μια συμφωνία, κάτι που θα έπρεπε να κάνουν αφού έχουν καταστραφεί στρατιωτικά, χωρίς καμία πιθανότητα επιστροφής, και όμως δηλώνουν δημοσίως ότι απλώς “εξετάζουν την πρότασή μας”».
Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, ο Τραμπ δήλωσε ότι η εκστρατεία των αεροπορικών επιδρομών είχε ως αποτέλεσμα την ανάδειξη νέας ηγεσίας στο Ιράν και ισχυρίστηκε εκ νέου ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στις διαπραγματεύσεις. «Είναι μια εντελώς διαφορετική ομάδα ανθρώπων», δήλωσε την Κυριακή. «Επομένως, θα το θεωρούσα αλλαγή καθεστώτος και, ειλικρινά, έχουν δείξει μεγάλη λογική».
Σε ανάρτησή του τη Δευτέρα, ο Τραμπ εξέφρασε αισιόδοξες εκτιμήσεις για την τρέχουσα κυβέρνηση, αλλά απείλησε επίσης να επεκτείνει τον πόλεμο στοχεύοντας σε ενεργειακές και πολιτικές υποδομές. Δήλωσε ότι, εάν δεν επιτευχθεί σύντομα συμφωνία και, εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά, θα επιτεθεί στα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, στις πετρελαιοπηγές και στις μονάδες αφαλάτωσης του Ιράν.
Άτομα που ενημερώθηκαν για τις εκτιμήσεις των μυστικών υπηρεσιών δήλωσαν ότι η απογοήτευση του Τραμπ αντανακλούσε την αδυναμία της τρέχουσας ιρανικής κυβέρνησης να συντονίσει μια απάντηση και να λάβει απόφαση σχετικά με τις αμερικανικές ειρηνευτικές προτάσεις.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι τα προβλήματα επικοινωνίας στο Ιράν δεν διαφέρουν από τα προβλήματα που υπήρξαν στις διαπραγματεύσεις για τους ομήρους κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα. Στη Γάζα, οι προτάσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ διαβιβάστηκαν στους ηγέτες της Χαμάς στο Κατάρ και στη συνέχεια μεταφέρθηκαν με γραπτές σημειώσεις στους ηγέτες στη Γάζα, μια χρονοβόρα διαδικασία που προκάλεσε σύγχυση.
