Η θεαματική πύρινη σφαίρα που φώτισε τον ουρανό πάνω από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα το βράδυ της Τετάρτης δημιουργεί πλέον σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο η Blue Origin του Τζεφ Μπέζος θα μπορέσει να τηρήσει τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει απέναντι στη NASA για την επιστροφή ανθρώπων στη Σελήνη και την κατασκευή μόνιμης βάσης στον φυσικό δορυφόρο της Γης.
Ο πύραυλος New Glenn της Blue Origin εξερράγη περίπου στις 21:00 τοπική ώρα κατά τη διάρκεια δοκιμής ρουτίνας των κινητήρων του. Ο πύραυλος ύψους 98 μέτρων επρόκειτο να εκτοξεύσει 48 δορυφόρους για το ευρυζωνικό δίκτυο Leo της Amazon, με την αποστολή να έχει προγραμματιστεί το νωρίτερο για τις 4 Ιουνίου.
Η έκρηξη αποτελεί σημαντικό πλήγμα για το δίκτυο Leo, το οποίο προσπαθεί να εξελιχθεί στον βασικό ανταγωνιστή της SpaceX του Έλον Μασκ και της υπηρεσίας Starlink. Ωστόσο, οι συνέπειες εκτείνονται πολύ πέρα από τα εμπορικά σχέδια της Amazon.
Το θετικό στοιχείο είναι ότι δεν υπήρξαν τραυματισμοί, παρά το μέγεθος της έκρηξης. «Όλο το προσωπικό είναι ασφαλές και έχει καταμετρηθεί», έγραψε ο Τζεφ Μπέζος στην πλατφόρμα X. «Ήταν μια πολύ δύσκολη ημέρα, αλλά θα ξαναχτίσουμε ό,τι χρειάζεται να ξαναχτιστεί και θα επιστρέψουμε στις πτήσεις. Αξίζει τον κόπο».
Παρόλα αυτά, η έκρηξη που κατέστρεψε τμήματα του Συγκροτήματος Εκτόξευσης 36 (LC-36) προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές. Βίντεο από το σημείο δείχνουν έναν από τους πύργους αντικεραυνικής προστασίας της εγκατάστασης να καταρρέει μετά το συμβάν.
Το LC-36 αποτελεί τη μοναδική εγκατάσταση στον κόσμο που έχει κατασκευαστεί για την εκτόξευση του πυραύλου New Glenn. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι να αποκατασταθεί και να επαναπιστοποιηθεί η εξέδρα εκτόξευσης, η Blue Origin δεν διαθέτει τρόπο να πετάξει τον μεγαλύτερο πύραυλό της. Αναλυτές εκτιμούν ότι η διαδικασία αυτή θα απαιτήσει μήνες και όχι εβδομάδες.
Η αποτυχία σημειώνεται λίγες μόλις ημέρες μετά την ανακοίνωση του διοικητή της NASA, Τζάρεντ Άιζακμαν, για τις τρεις πρώτες αποστολές του προγράμματος δημιουργίας σεληνιακής βάσης, το οποίο παρουσίασε ως την απαρχή μιας «μόνιμης παρουσίας» στον νότιο πόλο της Σελήνης.
Η πρώτη αποστολή, με την ονομασία Moon Base 1, προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί με το ρομποτικό σκάφος προσεδάφισης Blue Moon Mark 1 «Endurance» της Blue Origin και έχει στόχο εκτόξευσης όχι νωρίτερα από το φθινόπωρο του 2026. Η αποστολή προορίζεται να μεταφέρει δύο επιστημονικά ωφέλιμα φορτία της NASA στην περιοχή Shackleton Connecting Ridge και να επιδείξει τεχνικές ακριβείας στην προσεδάφιση, οι οποίες θεωρούνται απαραίτητες για την ασφάλεια των μελλοντικών επανδρωμένων αποστολών, σύμφωνα με το BBC.
Ωστόσο, το σκάφος προσεδάφισης επρόκειτο να ταξιδέψει προς τη Σελήνη πάνω σε πύραυλο New Glenn, δηλαδή στον ίδιο τύπο πυραύλου που καταστράφηκε στην εγκατάσταση LC-36, γεγονός που δημιουργεί άμεσα αμφιβολίες για το αν το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα μπορεί πλέον να τηρηθεί.
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, η NASA ανέθεσε επίσης στη Blue Origin συμβόλαιο αξίας έως και 468 εκατομμυρίων δολαρίων για τη μεταφορά δύο εμπορικών σεληνιακών οχημάτων εξερεύνησης, τα οποία κατασκευάζονται από τις Astrolab και Lunar Outpost, στον νότιο πόλο της Σελήνης έως το 2028.
Τα οχήματα αυτά προορίζονται να βρίσκονται ήδη στη Σελήνη πριν από την άφιξη των αστροναυτών. Η NASA έχει θέσει ως στόχο επανδρωμένη προσελήνωση το 2028, αν και το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα είχε ήδη τεθεί υπό αμφισβήτηση πριν από τη χθεσινή έκρηξη.
Ο πύραυλος που καταστράφηκε επρόκειτο να θέσει σε τροχιά ακόμη 48 δορυφόρους του ευρυζωνικού αστερισμού Leo της Amazon, του δικτύου που ήταν προηγουμένως γνωστό ως Project Kuiper και έχει σχεδιαστεί για να ανταγωνιστεί το Starlink του Έλον Μασκ.
Σήμερα βρίσκονται σε τροχιά λίγο περισσότερους από 300 δορυφόρους Leo, οι οποίοι έχουν εκτοξευθεί από τη SpaceX, την United Launch Alliance και την Arianespace και όχι από την ίδια τη Blue Origin.
Η διαφορά ανάμεσα στο Leo και το Starlink, το οποίο διαθέτει περισσότερους από 10.000 δορυφόρους σε τροχιά, εξελίσσεται πλέον σε σοβαρό εμπορικό πρόβλημα για τον όμιλο του Τζεφ Μπέζος.
Βάσει της άδειας που έχει λάβει από την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC), η Amazon υποχρεούται να έχει θέσει σε τροχιά το ήμισυ του αστερισμού των 3.236 δορυφόρων της έως τις 30 Ιουλίου 2026.
Στα τέλη Μαΐου, η εταιρεία υπολειπόταν ήδη κατά περισσότερους από 1.300 δορυφόρους από τον συγκεκριμένο στόχο, με τις καθυστερήσεις να αποδίδονται εν μέρει στη διαθεσιμότητα πυραύλων εκτόξευσης από τη Blue Origin και άλλους παρόχους.
Με τον New Glenn να αναμένεται πλέον να παραμείνει καθηλωμένος για μήνες, η Amazon θα εξαρτηθεί ακόμη περισσότερο από τους ανταγωνιστές της και κυρίως από τη SpaceX, προκειμένου να συνεχίσει την ανάπτυξη του δικτύου της, ενώ θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα χρειαστεί νέα παράταση από την FCC για την τήρηση του χρονοδιαγράμματος.
Ο διευθύνων σύμβουλος της SpaceX, Έλον Μασκ, σχολίασε στην πλατφόρμα X τα πλάνα της έκρηξης γράφοντας: «Πολύ ατυχές. Οι πύραυλοι είναι δύσκολη υπόθεση».
Περισσότερα προβλήματα για τη NASA
Η επόμενη επανδρωμένη αποστολή της NASA προς τη Σελήνη, Artemis III, είναι προγραμματισμένη για το επόμενο έτος και έχει σχεδιαστεί ως δοκιμαστική πτήση σε χαμηλή γήινη τροχιά δύο εμπορικών σεληνιακών σκαφών προσεδάφισης που κατασκευάζονται από τη Blue Origin και τη SpaceX.
Μέχρι την έκρηξη, η Blue Origin θεωρούνταν πιο προετοιμασμένη από τη SpaceX. Το δοκιμαστικό σκάφος Mark 1 βρισκόταν ήδη στο τελικό στάδιο συναρμολόγησης στη Φλόριντα, ενώ το Starship της SpaceX δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει επιτυχημένη μεταφορά καυσίμων στο διάστημα.
Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν νέα εμπόδια στο σχέδιο της NASA για επιστροφή αστροναυτών στη Σελήνη έως το 2028 και για την κατασκευή μόνιμης σεληνιακής βάσης, καθώς είναι πλέον αναπόφευκτο να προκύψουν καθυστερήσεις.
Η δοκιμή του σκάφους προσεδάφισης για την αποστολή Artemis III εξαρτάται από την ίδια οικογένεια πυραύλων, ενώ και οι αποστολές μεταφοράς των σεληνιακών οχημάτων για τη Moon Base συνδέονται συμβατικά με τον New Glenn.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα προχωρά με τα δικά της σχέδια για αποστολή αστροναυτών στη Σελήνη έως το 2030, περιορίζοντας τα περιθώρια ελιγμών της NASA.
Ο διοικητής της NASA, Τζάρεντ Άιζακμαν, σχολίασε τη νέα αποτυχία μέσω της πλατφόρμας X αναφέροντας ότι «οι διαστημικές πτήσεις δεν συγχωρούν λάθη και η ανάπτυξη νέων δυνατοτήτων εκτόξευσης βαρέων φορτίων είναι εξαιρετικά δύσκολη».
Ωστόσο, η προσπάθεια του Άιζακμαν να επιταχύνει το πρόγραμμα επιστροφής της NASA στη Σελήνη μέσω συχνότερων αποστολών βρίσκεται πλέον υπό σοβαρή αμφισβήτηση μετά το πλήγμα που προκάλεσε η έκρηξη του New Glenn.
