Με φόντο τις αυξανόμενες προκλήσεις ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή της Ευρώπης, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έθεσε στις Βρυξέλλες το ζήτημα της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει ένα σύνθετο περιβάλλον λόγω της γεωγραφικής της θέσης.
Μιλώντας την Τρίτη (29.09.2026) σε συζήτηση για τη Στρατιωτική Κινητικότητα στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Connecting Europe Days – Europe’s Mobility and Transport Flagship Event», ο υπουργός αναφέρθηκε στις απειλές και τις προκλήσεις που, όπως είπε, περιβάλλουν την Ελλάδα και την Ευρώπη.
«Η Ελλάδα έχει τη γειτονική μας Τουρκία, η οποία συνιστά απειλή για εμάς», ανέφερε ο κ. Δένδιας, χαρακτηρίζοντας τη σχέση με τη γειτονική χώρα ως μια δύσκολη συνύπαρξη.
Παράλληλα, παρουσίασε μια ευρύτερη εικόνα της περιοχής, κάνοντας αναφορά στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, στη Βόρεια Αφρική και στο Σαχέλ.
Η γεωγραφία της Ελλάδας και το περιβάλλον ασφαλείας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας σημείωσε ότι η Ελλάδα βρίσκεται κοντά σε μια σειρά από περιοχές που επηρεάζουν άμεσα την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
«Το Ιράν βρίσκεται πολύ πιο κοντά μας. Το Σαχέλ, που σήμερα αποτελεί καταφύγιο τρομοκρατών, βρίσκεται πολύ πιο κοντά μας. Η Λιβύη, ένα αποτυχημένο κράτος, βρίσκεται πολύ πιο κοντά μας», ανέφερε.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη Συρία και στον Λίβανο, επισημαίνοντας ότι οι εξελίξεις στην περιοχή παραμένουν αβέβαιες.
Με βάση αυτή την εικόνα, ο κ. Δένδιας περιέγραψε την περιοχή ως «μια εξαιρετικά δύσκολη γειτονιά» και τόνισε ότι η αντιμετώπιση των νέων απειλών απαιτεί διαφορετική προσέγγιση.
Η “Ασπίδα του Αχιλλέα” και η πρόταση για ευρωπαϊκή προστασία
Κεντρικό σημείο της τοποθέτησης του υπουργού ήταν το ελληνικό σχέδιο «Ασπίδα του Αχιλλέα», το οποίο παρουσίασε ως ένα σύστημα συνολικής άμυνας πολλαπλών επιπέδων.
Όπως εξήγησε, η φιλοσοφία του σχεδίου βασίζεται στην προστασία πέντε βασικών πεδίων:
- ξηράς,
- θάλασσας,
- αέρα,
- κυβερνοχώρου,
- Διαστήματος.
Ο κ. Δένδιας υποστήριξε ότι αντίστοιχη λογική θα πρέπει να αποκτήσει πανευρωπαϊκή διάσταση, καθώς, όπως ανέφερε, καμία μικρή ευρωπαϊκή χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της σύνθετες απειλές, όπως μια πιθανή βαλλιστική επίθεση.
«Πρέπει να το κάνουμε σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος», τόνισε.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει το τοπίο των απειλών
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στις προκλήσεις του μέλλοντος, επισημαίνοντας ότι η τεχνολογική εξέλιξη μπορεί να αλλάξει δραστικά τη φύση των κινδύνων.
Όπως ανέφερε, δυνατότητες που σήμερα διαθέτουν κυρίως ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις ενδέχεται μέσω της τεχνητής νοημοσύνης να γίνουν προσβάσιμες σε τρομοκρατικές οργανώσεις και μη κρατικούς δρώντες.
Για τον λόγο αυτό, υποστήριξε ότι η Ευρώπη χρειάζεται «μια ολιστική προσέγγιση» στην ασφάλεια, η οποία δεν μπορεί να περιορίζεται στις δυνατότητες κάθε κράτους ξεχωριστά.
Η Ελλάδα ως παράδειγμα στρατιωτικής κινητικότητας
Ο κ. Δένδιας υπογράμμισε ότι η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως παράδειγμα για την ανάπτυξη ευρωπαϊκών υποδομών στρατιωτικής κινητικότητας.
Αναφερόμενος στη γεωγραφική θέση της χώρας, στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της Αλεξανδρούπολης, την οποία χαρακτήρισε «το πλησιέστερο λιμάνι στο μέτωπο της Ουκρανίας».
Σύμφωνα με τον υπουργό, η ανάπτυξη υποδομών και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας στην Ελλάδα, αλλά και στον διάδρομο που συνδέει τη χώρα με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και τη Μολδαβία, μπορούν να αποτελέσουν παράδειγμα για την Ευρώπη.
Η στρατιωτική κινητικότητα, όπως ανέφερε, δεν αφορά μόνο τη μεταφορά στρατευμάτων, αλλά και την προστασία των ίδιων των υποδομών που απαιτούνται σε μια κρίση.
«Η Ευρώπη έχει καθυστερήσει» – Το μήνυμα για την άμυνα
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει να επιταχύνει τις κινήσεις της στον τομέα της άμυνας.
«Πρέπει να κινηθούμε πάρα πολύ γρήγορα», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια απαιτεί μεγαλύτερο συντονισμό.
Κάνοντας ιστορική αναδρομή, σημείωσε ότι για δεκαετίες η Ευρώπη θεωρούσε πως την άμυνά της θα την αναλάμβανε το ΝΑΤΟ και στην πράξη οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, όπως είπε, επικράτησε η αντίληψη ότι η Ευρώπη δεν χρειαζόταν να προετοιμαστεί για μεγάλης κλίμακας απειλές.
Κατά τον ίδιο, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία αποτέλεσε «σήμα συναγερμού» και επανέφερε την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής ικανότητας.
Συμπληρωματική σχέση με το ΝΑΤΟ
Ο κ. Δένδιας ξεκαθάρισε ότι μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή αμυντική δομή δεν θα πρέπει να λειτουργεί ανταγωνιστικά προς το ΝΑΤΟ.
Αντίθετα, υποστήριξε ότι πρέπει να είναι «συμπληρωματική προς το ΝΑΤΟ», το οποίο, όπως είπε, πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί μέρος της κοινής άμυνας της Ευρώπης.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης των υφιστάμενων ευρωπαϊκών δομών και ειδικότερα της Στρατιωτικής Επιτροπής της ΕΕ, αντί της δημιουργίας νέων θεσμών.
Όπως διευκρίνισε, στόχος δεν είναι η δημιουργία νέων μηχανισμών, αλλά η ενίσχυση των υπαρχόντων ώστε να έχουν περισσότερες δυνατότητες.
«Δεν είμαστε εκεί που πρέπει» για την προστασία των υποδομών
Σε ερώτηση για το επίπεδο ετοιμότητας της Ευρώπης, ο υπουργός απάντησε ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικά κενά.
«Όχι, δεν βρισκόμαστε εκεί που θα έπρεπε. Αντιθέτως, απέχουμε πολύ», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η προστασία των ευρωπαϊκών υποδομών αποτελεί κρίσιμο ζήτημα, καθώς η ανάπτυξη νέων διαδρόμων μετακίνησης και στρατιωτικών δυνατοτήτων πρέπει να συνοδεύεται από σχέδιο άμυνας.
Η συζήτηση στις Βρυξέλλες ανέδειξε τη στρατηγική συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ευρώπη για το μέλλον της άμυνας, με τη στρατιωτική κινητικότητα να αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες της νέας προσέγγισης.
