Αυξάνονται οι πιέσεις προς την Ελλάδα και την Ισπανία για την παραχώρηση πυραύλων Patriot στην Ουκρανία, την ώρα που το Κίεβο προειδοποιεί ότι τα αποθέματα της αεράμυνάς του μειώνονται και οι ρωσικές επιθέσεις εντείνονται.
Σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις, χώρες του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν απευθύνει αιτήματα προς Αθήνα και Μαδρίτη από τη διάρκεια του καλοκαιριού, ζητώντας να διαθέσουν στην Ουκρανία πυραύλους αναχαίτισης για τα αμερικανικά συστήματα Patriot.
Στις επιλογές που εξετάζονται περιλαμβάνεται ακόμη και ένα έμμεσο σχήμα μεταφοράς μέσω της Νορβηγίας: το Όσλο θα μπορούσε να αγοράσει τους πυραύλους από την Ελλάδα ή την Ισπανία και στη συνέχεια να τους δωρίσει στην Ουκρανία.
Στο τραπέζι των υπουργών Άμυνας και Εξωτερικών της ΕΕ
Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί στις συναντήσεις των υπουργών Άμυνας και Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης την Τρίτη και την Τετάρτη στο Δουβλίνο.
Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο, στις συνομιλίες της Τετάρτης θα συμμετάσχουν επίσης εκπρόσωποι από την Ουκρανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία, την Ισλανδία και την Ελβετία.
Η προσπάθεια ενίσχυσης της ουκρανικής αεράμυνας αποκτά επείγοντα χαρακτήρα, καθώς το Κίεβο ζητά εδώ και μήνες περισσότερα συστήματα και πυρομαχικά για να αντιμετωπίσει τα αυξανόμενα ρωσικά πλήγματα.
Το Κίεβο ζητά επειγόντως περισσότερους Patriot
Η Ουκρανία υποστηρίζει ότι τα διαθέσιμα αποθέματα πυραύλων αεράμυνας δεν επαρκούν πλέον για να αναχαιτίσουν τον αυξανόμενο αριθμό ρωσικών επιθέσεων.
Ιδιαίτερα μεγάλη είναι η ανάγκη για πυραύλους του αμερικανικού συστήματος Patriot, το οποίο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέσα που διαθέτει το Κίεβο για την αντιμετώπιση πυραύλων και άλλων εναέριων απειλών.
Η ζήτηση για Patriot, ωστόσο, είναι ήδη εξαιρετικά υψηλή, καθώς τα ίδια συστήματα χρησιμοποιούνται και στο πλαίσιο του πολέμου με το Ιράν.
Ελλάδα και Ισπανία διαθέτουν μεγάλα αποθέματα
Η Ελλάδα και η Ισπανία διαθέτουν ορισμένα από τα μεγαλύτερα αποθέματα πυραύλων Patriot μεταξύ των συμμάχων της Ουκρανίας.
Παράλληλα, μέρος των πυραύλων που βρίσκονται στις αποθήκες των δύο χωρών πλησιάζει στο τέλος της προβλεπόμενης διάρκειας ζωής του.
Οι σύμμαχοι ζητούν συγκεκριμένα την παραχώρηση πυραύλων PAC-2.
Η Ελλάδα ήταν μία από τις πρώτες χώρες που απέστειλαν πυρομαχικά στην Ουκρανία μετά τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας.
Ωστόσο, η Αθήνα έχει μέχρι στιγμής αντισταθεί στις πιέσεις για παραχώρηση Patriot, υποστηρίζοντας ότι τα συγκεκριμένα συστήματα είναι απαραίτητα για την εθνική άμυνα λόγω της μακροχρόνιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία.
Εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης δεν θέλησε να σχολιάσει τις νέες πληροφορίες.
Το ίδιο έκανε και αξιωματούχος του ισπανικού υπουργείου Άμυνας.
Η Ισπανία έχει δεσμευθεί για βοήθεια 1 δισ. ευρώ
Η Ισπανία έχει ήδη ανακοινώσει ότι μέσα στο 2026 θα διαθέσει στρατιωτική βοήθεια ύψους 1 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία.
Το νέο αίτημα, ωστόσο, αφορά συγκεκριμένα αποθέματα πυραύλων Patriot, τα οποία θεωρούνται ιδιαίτερα κρίσιμα για την προστασία των ουκρανικών πόλεων και των ενεργειακών υποδομών.
Γιατί η ανάγκη γίνεται πιο επείγουσα
Η αναζήτηση επιπλέον συστημάτων αεράμυνας έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία για τους συμμάχους της Ουκρανίας, καθώς η Ρωσία κινείται προς περαιτέρω κλιμάκωση του πολέμου, μετά τη διαπίστωση ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο.
Παράλληλα, η Ουκρανία έχει λάβει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η Ρωσία ενδέχεται να προετοιμάζει νέα χερσαία επίθεση προς το Κίεβο, γεγονός που ενισχύει ακόμη περισσότερο την πίεση για ενίσχυση της ουκρανικής άμυνας.
Το μεγάλο πρόβλημα: Δεν υπάρχουν αρκετοί Patriot
Η εύρεση νέων πυραύλων Patriot αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη.
Πολλές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, υποστηρίζουν ότι η παραχώρηση επιπλέον πυραύλων θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη δική τους ασφάλεια.
Αντίστοιχο πρόβλημα αντιμετωπίζουν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, των οποίων τα αποθέματα έχουν μειωθεί λόγω των αναγκών που δημιουργήθηκαν από τον πόλεμο με το Ιράν.
Την ίδια στιγμή, η παραγωγή νέων πυραύλων απαιτεί χρόνο.
Τόσο το αμερικανικό σύστημα Patriot όσο και το ευρωπαϊκό SAMP/T αντιμετωπίζουν μεγάλους χρόνους αναμονής και καθυστερήσεις στην παραγωγή.
Νέα συστήματα μέσω του PURL
Παρά τις δυσκολίες, μέρος της ενίσχυσης της ουκρανικής αεράμυνας αναμένεται να φτάσει στο Κίεβο τους επόμενους μήνες μέσω του προγράμματος PURL.
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα επιτρέπει σε χώρες του ΝΑΤΟ να αγοράζουν αμερικανικά όπλα και στη συνέχεια να τα διαθέτουν στην Ουκρανία.
Η πίεση προς την Ελλάδα και την Ισπανία εντάσσεται, ουσιαστικά, στην ευρύτερη προσπάθεια να βρεθούν διαθέσιμοι πύραυλοι από οποιαδήποτε χώρα έχει αποθέματα που θα μπορούσαν να μεταφερθούν.
Δίλημμα στην ΕΕ: Patriot ή SAMP/T
Παράλληλα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε εξέλιξη και μια δεύτερη συζήτηση.
Τα κράτη-μέλη εξετάζουν αν θα πρέπει να επιτραπεί στην Ουκρανία να χρησιμοποιήσει μέρος του δανείου των 90 δισ. ευρώ που έχει εξασφαλίσει από την ΕΕ για να αγοράσει περισσότερους αμερικανικούς πυραύλους Patriot.
Η πρόταση προκαλεί διαφωνίες.
Χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία υποστηρίζουν ότι τα συγκεκριμένα χρήματα θα ήταν προτιμότερο να κατευθυνθούν στο ευρωπαϊκό σύστημα SAMP/T.
Άλλα κράτη-μέλη, όμως, εκφράζουν φόβους ότι μια τέτοια επιλογή μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετες επιχειρησιακές και εφοδιαστικές δυσκολίες για την Ουκρανία, η οποία ήδη χρησιμοποιεί Patriot και χρειάζεται άμεσα περισσότερους πυραύλους για τα υπάρχοντα συστήματα.
Η σχετική απόφαση αναμένεται να τεθεί σε ψηφοφορία μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ την επόμενη Δευτέρα.
Στο μεταξύ, η πίεση προς χώρες με μεγάλα αποθέματα αυξάνεται.
Και ανάμεσά τους βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο η Ελλάδα και η Ισπανία.