Ξεκάθαρη θέση υπέρ της ταχείας εξάπλωσης των data centers στις Ηνωμένες Πολιτείες πήρε ο Ντόναλντ Τραμπ, παρεμβαίνοντας σε μια συζήτηση που εξελίσσεται πλέον σε ένα από τα πιο εκρηκτικά πολιτικά ζητήματα γύρω από την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Οι δηλώσεις έγιναν σε συνέντευξη στον Μάικλ Κόεν, τον άλλοτε προσωπικό δικηγόρο και στενό συνεργάτη του Τραμπ, με τον οποίο είχε ακολουθήσει μία εξαιρετικά συγκρουσιακή σχέση τα προηγούμενα χρόνια.
«Οι κοινότητες που λένε όχι κάνουν λάθος»
Ο Τραμπ συνέδεσε ευθέως την κατασκευή data centers με τη μάχη ΗΠΑ και Κίνας για την κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη.
Υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προηγούνται της Κίνας στην AI «με μεγάλη διαφορά» και παρουσίασε την ανάπτυξη των υποδομών ως προϋπόθεση για να διατηρήσει η χώρα αυτό το πλεονέκτημα.
«Οι κοινότητες που δεν δέχονται ένα data center κάνουν λάθος», είπε, υποστηρίζοντας ότι οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις δημιουργούν «τεράστιο αριθμό θέσεων εργασίας και χρήματος».
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι τα μεγάλα κέντρα δεδομένων μπορούν να αποκτήσουν τις δικές τους μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και να μην εξαρτώνται αποκλειστικά από το ήδη επιβαρυμένο δίκτυο.
«Φτιάχνουν τα δικά τους εργοστάσια παραγωγής ενέργειας», είπε ο Τραμπ, χαρακτηρίζοντας μάλιστα τις νέες εγκαταστάσεις εντυπωσιακές.
Η πραγματικότητα, πάντως, είναι πιο σύνθετη. Ορισμένα μεγάλα projects πράγματι σχεδιάζουν αυτόνομη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας πίσω από τον μετρητή, όμως πολλά data centers εξακολουθούν να τροφοδοτούνται από τα δημόσια δίκτυα και να προσθέτουν τεράστια νέα φορτία στο ηλεκτρικό σύστημα.
Η έκρηξη της AI έφερε και την έκρηξη των αντιδράσεων
Η παρέμβαση του Τραμπ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κοινωνική αντίδραση απέναντι στα data centers εξαπλώνεται σε Πολιτείες τόσο των Ρεπουμπλικανών όσο και των Δημοκρατικών.
Οι εγκαταστάσεις που απαιτούνται για την εκπαίδευση και λειτουργία των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ σε πολλές περιπτώσεις απαιτούν σημαντικές ποσότητες νερού για την ψύξη των servers.
Οι αντιδράσεις αφορούν επίσης τον θόρυβο, την αλλοίωση του τοπίου, τις φορολογικές ελαφρύνσεις που προσφέρονται στις τεχνολογικές εταιρείες και, κυρίως, τον φόβο ότι οι κάτοικοι θα κληθούν τελικά να πληρώσουν μέσω των λογαριασμών τους το κόστος των νέων ενεργειακών υποδομών.
Το θέμα έχει αποκτήσει τέτοια πολιτική δυναμική, ώστε σύμφωνα με το Associated Press έχει ήδη μεταφερθεί στις προεκλογικές εκστρατείες για τις ενδιάμεσες εκλογές, με υποψηφίους και από τα δύο κόμματα να κρατούν αποστάσεις από μεγάλα projects.
Ενδεικτικό του κλίματος είναι ότι δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που επικαλέστηκε το Reuters έδειξε πως μόλις περίπου ένας στους τρεις Αμερικανούς υποστηρίζει τον σημερινό ρυθμό ανάπτυξης των data centers, ενώ μόνο το 14% δήλωνε ότι θα ήθελε μια τέτοια εγκατάσταση στην περιοχή του.
Ο Ρεπουμπλικανός κυβερνήτης του Τέξας: «Έσκαψαν τον ίδιο τους τον λάκκο»
Μία από τις πιο εντυπωσιακές αντιδράσεις προέρχεται από το Τέξας και μάλιστα από έναν Ρεπουμπλικανό κυβερνήτη.
Ο Γκρεγκ Άμποτ, ο οποίος στο παρελθόν υποστήριζε ενεργά μεγάλες τεχνολογικές επενδύσεις στην Πολιτεία, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στις εταιρείες data centers, λέγοντας ότι ουσιαστικά «έσκαψαν τον ίδιο τους τον λάκκο».
Κατά τον Άμποτ, οι επιχειρήσεις απέτυχαν να εξηγήσουν εγκαίρως στις τοπικές κοινωνίες τι ακριβώς σχεδιάζουν και ποιο θα είναι το κόστος, με αποτέλεσμα να προκαλέσουν την αντίδραση που σήμερα αντιμετωπίζουν.
Ο κυβερνήτης έχει ζητήσει οι εταιρείες να επωμίζονται ολόκληρο το κόστος των υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας που χρειάζονται, ώστε να μην επιβαρύνονται οι υπόλοιποι καταναλωτές.
Έτσι δημιουργείται μια ενδιαφέρουσα πολιτική αντίθεση στο εσωτερικό του ίδιου του Ρεπουμπλικανικού στρατοπέδου: ο Τραμπ λέει στις κοινότητες να ανοίξουν την πόρτα στα data centers, ενώ ο κυβερνήτης μιας από τις μεγαλύτερες και πιο φιλικές προς τις επιχειρήσεις Πολιτείες ζητά πολύ αυστηρότερους όρους.
Αυστηρούς κανόνες έβαλε η Πενσιλβάνια
Αντίστοιχη αλλαγή στάσης καταγράφεται στην Πενσιλβάνια. Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης Τζος Σαπίρο υπέγραψε στις 18 Αυγούστου εκτελεστικό διάταγμα που επιβάλλει αυστηρότερες προϋποθέσεις για την αδειοδότηση νέων data centers.
Οι εταιρείες θα πρέπει πλέον να έχουν τη σύμφωνη γνώμη των τοπικών κοινωνιών και να δεσμεύονται νομικά ότι θα τηρούν συγκεκριμένους κανόνες για το ενεργειακό κόστος, το περιβάλλον, τη χρήση πόρων, τη διαφάνεια και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.
Παράλληλα, τα data centers αφαιρέθηκαν από τη διαδικασία ταχείας αδειοδότησης της Πολιτείας και απαγορεύτηκε στις κρατικές υπηρεσίες να υπογράφουν συμφωνίες εμπιστευτικότητας με developers τέτοιων έργων.
Ο Σαπίρο έχει δηλώσει ότι θέλει να βάλει τέλος σε επενδυτές που επιχειρούν να επιβάλουν projects στις τοπικές κοινότητες χωρίς ουσιαστική συνεννόηση.
Μορατόριουμ στη Νέα Υόρκη
Ακόμη πιο δραστικά έχει κινηθεί η Νέα Υόρκη. Η κυβερνήτης Κάθι Χόκουλ έχει επιβάλει μονοετές μορατόριουμ στα μεγάλα hyperscale data centers, επιχειρώντας να δημιουργήσει ένα νέο πλαίσιο πριν δοθεί το πράσινο φως σε περαιτέρω γιγαντιαίες εγκαταστάσεις.
Το ίδιο το πολιτικό ζήτημα έχει ξεπεράσει πλέον τα παραδοσιακά κομματικά όρια. Από το Τέξας έως την Πενσιλβάνια, τη Νέα Υόρκη, την Αριζόνα και το Ιλινόι, κυβερνήτες διαφορετικών πολιτικών αποχρώσεων επιχειρούν να θέσουν περισσότερους περιορισμούς ή να αναθεωρήσουν φορολογικά κίνητρα που είχαν δοθεί στον κλάδο.
Ο Τραμπ θέλει τα data centers να παράγουν – και να πληρώνουν – το ρεύμα τους
Η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί από την πλευρά της να απαντήσει στο βασικότερο επιχείρημα των αντιδράσεων: ποιος θα πληρώσει για το τεράστιο ενεργειακό φορτίο της τεχνητής νοημοσύνης.
Τον Μάρτιο παρουσιάστηκε το λεγόμενο «Ratepayer Protection Pledge», με το οποίο Amazon, Google, Meta, Microsoft, OpenAI, Oracle και xAI δεσμεύτηκαν να κατασκευάζουν, να εξασφαλίζουν ή να αγοράζουν τη νέα ηλεκτρική ισχύ που απαιτούν τα data centers τους και να καλύπτουν το κόστος των απαραίτητων αναβαθμίσεων του δικτύου.
Η βασική αρχή της πρωτοβουλίας είναι ότι οι απλοί καταναλωτές δεν πρέπει να πληρώσουν υψηλότερους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος εξαιτίας της έκρηξης της AI.
Η αμερικανική κυβέρνηση αναφέρει ότι η πρωτοβουλία έχει έκτοτε διευρυνθεί και περιλαμβάνει εκατοντάδες εταιρείες, επιχειρήσεις ηλεκτρισμού και συνεταιρισμούς.