Το επίσημο ταμείο του «Συμβουλίου Ειρήνης» που δημιούργησε ο Ντόναλντ Τραμπ για τη μεταπολεμική Γάζα παραμένει άδειο, ενώ η ανοικοδόμηση του παλαιστινιακού θύλακα έχει κολλήσει σε νομικό, πολιτικό και χρηματοδοτικό αδιέξοδο.
Τέσσερις μήνες μετά την ίδρυσή του, ο οργανισμός που ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε ως έναν από τους πιο σημαντικούς διεθνείς θεσμούς που έχουν δημιουργηθεί, δεν έχει λάβει ούτε ένα δολάριο στο επίσημο ταμείο που έχει συσταθεί από την Παγκόσμια Τράπεζα.
Μηδενικές καταθέσεις στο επίσημο ταμείο
Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις διαδικασίες, στο ταμείο της Παγκόσμιας Τράπεζας για τη Γάζα δεν έχει κατατεθεί κανένα ποσό από δωρητές.
Η εικόνα αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις αρχικές εξαγγελίες. Κράτη-μέλη είχαν υποσχεθεί περίπου 7 δισ. δολάρια για πακέτο ανακούφισης στη Γάζα, ενώ ο Τραμπ είχε δεσμευθεί για επιπλέον 10 δισ. δολάρια αμερικανικής χρηματοδότησης.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής, τα χρήματα δεν έχουν περάσει από τον επίσημο μηχανισμό που στηρίζεται από την Παγκόσμια Τράπεζα και έχει την έγκριση του ΟΗΕ.
Χρήματα μέσω λογαριασμού JPMorgan
Αντί να χρησιμοποιηθεί το ταμείο της Παγκόσμιας Τράπεζας, το Συμβούλιο Ειρήνης φαίνεται πως έχει δεχθεί δωρεές απευθείας μέσω λογαριασμού στην JPMorgan.
Η επιλογή αυτή προκαλεί ερωτήματα για τη διαφάνεια, καθώς το ταμείο της Παγκόσμιας Τράπεζας έχει υποχρεώσεις αναφοράς προς τους συνεισφέροντες και τα μέλη του συμβουλίου, ενώ για τον τραπεζικό λογαριασμό δεν υπάρχουν αντίστοιχες ανεξάρτητες απαιτήσεις δημοσιοποίησης.
Αξιωματούχος του Συμβουλίου ανέφερε ότι είχαν δημιουργηθεί «διάφορες επιλογές» για τη λήψη χρηματοδότησης και ότι, σε αυτή τη φάση, οι συνεισφέροντες επέλεξαν άλλες οδούς αντί του μηχανισμού της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Μικρές εισφορές, μεγάλα κενά
Μέχρι στιγμής, οι γνωστές συνεισφορές παραμένουν περιορισμένες σε σχέση με τις ανάγκες.
Το Μαρόκο φέρεται να έχει συνεισφέρει περίπου 3 εκατ. δολάρια, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα περίπου 20 εκατ. δολάρια, ποσά που βοήθησαν κυρίως στη λειτουργία του γραφείου του Νικολάι Μλαντένοφ, του «υψηλού εκπροσώπου» για τη μεταπολεμική Γάζα, και στην πληρωμή της παλαιστινιακής τεχνοκρατικής επιτροπής που συγκρότησε το Συμβούλιο για τη διοίκηση του θύλακα.
Τα ΗΑΕ φέρονται επίσης να έχουν διαθέσει 100 εκατ. δολάρια για την εκπαίδευση νέας αστυνομικής δύναμης στη Γάζα, όμως το πρόγραμμα δεν έχει ξεκινήσει και τα χρήματα παραμένουν παγωμένα.
Καμία αμερικανική δαπάνη για την ανοικοδόμηση
Παρότι το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ σχεδιάζει να ανακατανείμει περίπου 1,2 δισ. δολάρια σε προγράμματα που συνδέονται με την ατζέντα του Συμβουλίου, τα χρήματα αυτά δεν θα πάνε απευθείας στον οργανισμό και δεν έχουν ακόμη δαπανηθεί.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν επίσης εξετάσει τη διάθεση περίπου 50 εκατ. δολαρίων απευθείας στο Συμβούλιο για λειτουργικές ανάγκες, όμως και αυτά τα χρήματα δεν έχουν εκταμιευθεί.
Το Κογκρέσο έχει ζητήσει περισσότερες εξηγήσεις για το νομικό καθεστώς, τη λειτουργία και τους μηχανισμούς ελέγχου του Συμβουλίου, καθώς παραμένει ασαφές αν πληροί τις προϋποθέσεις για να θεωρηθεί διεθνής οργανισμός που μπορεί να λάβει αμερικανική χρηματοδότηση.
Νομικό και πολιτικό αδιέξοδο
Το Συμβούλιο Ειρήνης βρίσκεται σε δύσκολη θέση και λόγω της ασάφειας γύρω από τον ρόλο του στη Γάζα.
Το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ το περιγράφει ως μεταβατική διοίκηση, μέχρι η Παλαιστινιακή Αρχή να αναλάβει ξανά τον έλεγχο της περιοχής. Όμως δεν έχει αποσαφηνιστεί τι θα συμβεί όταν λήξει αυτή η μεταβατική περίοδος, ούτε ποιο νομικό πλαίσιο θα εφαρμόζεται για εταιρείες και αναδόχους που θα επιχειρήσουν να δουλέψουν στη Γάζα.
Η αβεβαιότητα αυτή κρατά μακριά πιθανούς εργολάβους, καθώς κανείς δεν γνωρίζει με σαφήνεια ποιος έχει την ευθύνη, ποιο δίκαιο ισχύει και ποιος εγγυάται την ασφάλεια των έργων.
Δεν έχουν δοθεί συμβάσεις
Το Συμβούλιο έχει ξεκινήσει διαδικασίες για έργα ασφάλειας και ανοικοδόμησης, όμως μέχρι στιγμής δεν έχει ανατεθεί καμία σύμβαση.
Εκπρόσωπός του υποστήριξε ότι ένας βασικός λόγος είναι πως ο οργανισμός δεν επιχειρεί ακόμη μέσα στη Γάζα, καθώς η Χαμάς δεν έχει αφοπλιστεί.
Το σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα προέβλεπε διαδοχικά στάδια: αφοπλισμό της Χαμάς, αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και ανοικοδόμηση του θύλακα. Κανένας από αυτούς τους τρεις κρίσιμους στόχους δεν έχει προχωρήσει ουσιαστικά.
Οι ανάγκες στη Γάζα ξεπερνούν τα 70 δισ. δολάρια
Η πραγματικότητα στο πεδίο παραμένει δραματική. Μετά από δύο χρόνια πολέμου, η Γάζα χρειάζεται τεράστια χρηματοδότηση για να ξαναχτιστεί.
Έρευνα της Ε.Ε., του ΟΗΕ και της Παγκόσμιας Τράπεζας εκτιμά ότι η ανοικοδόμηση θα απαιτήσει πάνω από 70 δισ. δολάρια μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Παρά τις εξαγγελίες για μεγάλα ποσά, πρόσωπα που εμπλέκονται στον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας υποστηρίζουν ότι «ούτε ένα αμερικανικό δολάριο» δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί για την ανοικοδόμηση της Γάζας.
Η παλαιστινιακή επιτροπή δεν μπορεί να λειτουργήσει
Η παλαιστινιακή τεχνοκρατική επιτροπή που δημιουργήθηκε για να διαχειριστεί τη Γάζα δεν έχει ξεκινήσει ουσιαστική εργασία μέσα στον θύλακα.
Σύμφωνα με ανθρώπους που συνομιλούν με τα μέλη της, το πρόβλημα είναι απλό: δεν υπάρχουν χρήματα, μέσα ή μηχανισμοί για να προσφέρουν υπηρεσίες στον πληθυσμό.
Αν η επιτροπή μεταβεί στη Γάζα χωρίς δυνατότητα παροχής βοήθειας, θα βρεθεί αμέσως αντιμέτωπη με χιλιάδες ανθρώπους που θα ζητούν στέγη, τρόφιμα, ασφάλεια και βασικές υπηρεσίες.
Το μεγάλο κενό πίσω από τις εξαγγελίες
Η υπόθεση του Συμβουλίου Ειρήνης δείχνει το χάσμα ανάμεσα στις μεγάλες πολιτικές εξαγγελίες και στην πραγματική ικανότητα υλοποίησης.
Ο Τραμπ παρουσίασε το σχέδιο ως φιλόδοξη διεθνή λύση για τη Γάζα, με μεγάλες δεσμεύσεις χρηματοδότησης και εικόνες μιας μελλοντικής, αναδομημένης περιοχής. Στην πράξη, όμως, το επίσημο ταμείο είναι άδειο, οι νομικές απαντήσεις λείπουν, οι συμβάσεις δεν έχουν δοθεί και η διοίκηση στο έδαφος δεν έχει ξεκινήσει.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η ανοικοδόμηση της Γάζας παραμένει μπλοκαρισμένη, ενώ ο πληθυσμός εξακολουθεί να ζει μέσα στα ερείπια, περιμένοντας μια διεθνή υπόσχεση που ακόμη δεν έχει μετατραπεί σε πραγματική βοήθεια.
