Το Ιράν κατάσχεσε δύο πλοία στα Στενά του Ορμούζ, ενισχύοντας τον έλεγχό του στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε ότι αναστέλλει επ’ αόριστον τις επιθέσεις, χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις για επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών.

Η κατάσταση της διάρκειας δύο εβδομάδων εκεχειρίας, που επρόκειτο να λήξει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, παρέμενε ασαφής. Σε μια ανατροπή της στάσης του, λίγες ώρες αφότου απείλησε με νέα βία, ο Τραμπ προέβη την Τρίτη σε μια ανακοίνωση που φαινόταν μονομερής, σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ θα παρέτειναν την εκεχειρία έως ότου συζητήσουν μια ιρανική πρόταση στο πλαίσιο των ειρηνευτικών συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου που διαρκεί δύο μήνες.

Ωστόσο, οι ιρανικές αρχές δεν δήλωσαν ότι συμφώνησαν σε οποιαδήποτε παράταση της εκεχειρίας και επέκριναν την απόφαση του Τραμπ να διατηρήσει τον αποκλεισμό του ιρανικού εμπορίου διά θαλάσσης από το αμερικανικό ναυτικό, κάτι που το ίδιο το Ιράν θεωρεί πράξη πολέμου. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής, Μοχάμαντ Μπακέρ Καλιμπάφ, δήλωσε ότι μια πλήρης εκεχειρία θα είχε νόημα μόνο αν άρθηκε ο αποκλεισμός.

Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, του στενού περάσματος από όπου διακινούνταν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου πριν από τον πόλεμο, ήταν αδύνατη με μια τέτοια «κατάφωρη παραβίαση της εκεχειρίας», δήλωσε ο Καλιμπάφ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

«Δεν πετύχατε τους στόχους σας μέσω της στρατιωτικής επιθετικότητας και δεν θα τους πετύχετε ούτε με εκφοβισμό», έγραψε στην πρώτη του απάντηση στην ανακοίνωση του Τραμπ. «Ο μόνος τρόπος είναι η αναγνώριση των δικαιωμάτων του ιρανικού λαού».

Σε μια άλλη ανακατάταξη στο Πεντάγωνο εν μέσω πολέμου, ο υπουργός Ναυτικού, Τζον Φίλαν, απολύθηκε, όπως δήλωσαν την Τετάρτη ένας αξιωματούχος των ΗΠΑ και ένα πρόσωπο που είναι εξοικειωμένο με το θέμα, αναφέρει το πρακτορείο Reuters. Η κίνηση αυτή ήρθε λίγες εβδομάδες αφότου ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, απέλυσε τον ανώτατο στρατηγό του Στρατού.

Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι η αποχώρηση του Φίλαν είχε «άμεση ισχύ», χωρίς όμως να αναφέρει τον λόγο ή να διευκρινίσει αν η απόφαση για την αποχώρησή του ήταν δική του.

Ο Τραμπ υπαναχώρησε για άλλη μια φορά από τις επαναλαμβανόμενες απειλές του να βομβαρδίσει τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του Ιράν και άλλες υποδομές πολιτικού χαρακτήρα, κάτι που, όπως προειδοποιούν τα Ηνωμένα Έθνη και άλλοι, θα συνιστούσε παραβίαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Ωστόσο, ελάχιστη πρόοδος έχει σημειωθεί όσον αφορά τον τερματισμό του πολέμου που ξεκίνησε με τις κοινές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Αυτό αφήνει τις δύο πλευρές σε κατάσταση αναμονής, με τα κρίσιμα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν ουσιαστικά κλειστά, επιβαρύνοντας τις οικονομίες σε όλο τον κόσμο. Χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί σε όλη τη Μέση Ανατολή, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, όπου η μαχητική ομάδα της Χεζμπολάχ, σύμμαχος του Ιράν, εντάχθηκε στις μάχες εναντίον του Ισραήλ.

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης κατάσχεσε δύο πλοία και τα συνόδευσε στις ιρανικές ακτές, σύμφωνα με δηλώσεις των ναυτιλιακών εταιρειών και του ημιεπίσημου ιρανικού πρακτορείου ειδήσεων Tasnim.

Οι Φρουροί της Επανάστασης κατηγόρησαν τα πλοία που είχαν κατασχέσει, το ελληνόκτητο Epaminondas με σημαία Λιβερίας και το MSC Francesca με σημαία Παναμά, ότι λειτουργούσαν χωρίς τις απαιτούμενες άδειες και ότι είχαν παραβιάσει τα συστήματα πλοήγησής τους.

Ένα τρίτο πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων υπό σημαία Λιβερίας δέχτηκε πυρά στην ίδια περιοχή, αλλά δεν υπέστη ζημιές και συνέχισε την πλεύση του, σύμφωνα με πηγές της ναυτιλιακής ασφάλειας.

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, δήλωσε σε συνέντευξή της στο Fox News ότι, δεδομένου ότι τα πλοία δεν ήταν αμερικανικά ή ισραηλινά, η κατάσχεσή τους δεν συνιστούσε παραβίαση της εκεχειρίας. Τη χαρακτήρισε πράξη «πειρατείας».

Ο αμερικανικός στρατός δήλωσε την Τετάρτη ότι μέχρι στιγμής είχε διατάξει περισσότερα από 30 πλοία να κάνουν αναστροφή ή να επιστρέψουν στο λιμάνι, στο πλαίσιο του αμερικανικού αποκλεισμού κατά του Ιράν. Πολύ πέρα από τον Κόλπο, ο αμερικανικός στρατός έχει αναχαιτίσει τουλάχιστον τρία δεξαμενόπλοια υπό ιρανική σημαία σε ασιατικά ύδατα, σύμφωνα με πηγές, ανακατευθύνοντάς τα μακριά από τις θέσεις τους κοντά στην Ινδία, τη Μαλαισία και τη Σρι Λάνκα.

Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για το αργό πετρέλαιο, παρέμεινε πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι στις ασιατικές συναλλαγές την Πέμπτη, έχοντας φτάσει τα τριψήφια νούμερα μία μέρα νωρίτερα για πρώτη φορά σε δύο εβδομάδες.

Καμία νέα προθεσμία για την εκεχειρία

Στην ανακοίνωσή του την Τρίτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δέχτηκαν το αίτημα των Πακιστανών μεσολαβητών «να αναστείλουν την επίθεση κατά του Ιράν έως ότου οι ηγέτες και οι εκπρόσωποί τους καταλήξουν σε μια ενιαία πρόταση… και ολοκληρωθούν οι συζητήσεις, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο».

«Δεν έχει ορίσει καμία προθεσμία για την πρόταση ή τις συζητήσεις», δήλωσε στους δημοσιογράφους η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου.

Το Πακιστάν, το οποίο έχει αναλάβει τον ρόλο του μεσολαβητή, εξακολουθούσε να προσπαθεί να φέρει κοντά τις δύο πλευρές, αφού και οι δύο απουσίασαν από τις προσωρινά προγραμματισμένες συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ την Τρίτη, πριν από τη λήξη της εκεχειρίας που είχε τεθεί σε ισχύ πριν από δύο εβδομάδες.

Η πρώτη συνεδρίαση στο πλαίσιο των ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ στο Ισλαμαμπάντ πριν από 11 ημέρες δεν οδήγησε σε συμφωνία.

Ο Τραμπ θέλει το Ιράν να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο και να παραιτηθεί από περαιτέρω εμπλουτισμό, προκειμένου να αποτραπεί η κατασκευή πυρηνικού όπλου. Το Ιράν δηλώνει ότι διαθέτει μόνο ένα ειρηνικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας για πολιτικούς σκοπούς και ζητά την άρση των κυρώσεων, αποζημίωση για τις ζημίες και αναγνώριση του ελέγχου του επί των Στενών.

Το Ιράν έθεσε επίσης ως προϋπόθεση για τις ειρηνευτικές συνομιλίες την κατάπαυση του πυρός μεταξύ του Ισραήλ και της οργάνωσης Χεζμπολάχ του Λιβάνου. Την Τετάρτη, ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στον Λίβανο σκότωσαν τουλάχιστον πέντε άτομα, μεταξύ των οποίων και τη λιβανέζα δημοσιογράφο, Αμάλ Χαλίλ.

Ήταν η πιο αιματηρή ημέρα από την ανακοίνωση της 10ήμερης κατάπαυσης του πυρός στις 16 Απριλίου μεταξύ του Ισραήλ και του Λιβάνου.

Το Ιράν εκτέλεσε έναν άνδρα που είχε καταδικαστεί για σχέσεις τόσο με μια εξόριστη ομάδα της αντιπολίτευσης όσο και με τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης.