Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιχείρησε τελικά να πείσει το αμερικανικό κοινό για τον πόλεμο στο Ιράν, απευθύνοντας την πρώτη του ομιλία προς τους Αμερικανούς πολίτες νωρίς το πρωί της Πέμπτης (ώρα Ελλάδος). Ωστόσο, η ομιλία του σε ώρα υψηλής τηλεθέασης, πέντε εβδομάδες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, ανέδειξε κυρίως την αμυντική στάση του, καθώς η πίεση στις παγκόσμιες θαλάσσιες οδούς, στις τιμές καυσίμων και στο ίδιο του το κόμμα εντείνεται.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι η επιχείρηση των ΗΠΑ βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση, σε μια προσπάθεια να καθησυχάσει το σκεπτικό κοινό. Παρ’ όλα αυτά, η ομιλία δεν περιείχε νέες ανακοινώσεις – κυρίως δεν υπήρξε ακριβές χρονοδιάγραμμα εξόδου. Υποσχέθηκε επίσης πιο επιθετικές ενέργειες τις επόμενες δύο έως τρεις εβδομάδες, συμπεριλαμβανομένων ενδεχόμενων επιθέσεων σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν παρουσίασε νέους λόγους ή επιχειρήματα για τον πόλεμο, επαναλαμβάνοντας μόνο την επιθυμία του να καταστραφούν οι στρατιωτικές και πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν. Επιπλέον, δεν υπήρξε συγκεκριμένο σχέδιο για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και παρά τις συνεχιζόμενες διπλωματικές συνομιλίες, δεν ανακοινώθηκαν νέα αποτελέσματα για τη λήξη της σύγκρουσης, όπως αναφέρει ρεπορτάζ του Bloomberg.
«Αν οι ΗΠΑ δεν εξασφαλίσουν τα Στενά του Ορμούζ, ποιος θα το κάνει;»
Αναγνωρίζοντας τις πολιτικές ανησυχίες στο εσωτερικό του κόμματός του, ο Τραμπ αναφέρθηκε σύντομα στις τιμές της βενζίνης, που ξεπέρασαν τα 4 δολάρια το γαλόνι τις τελευταίες ημέρες. «Όταν τελειώσει ο πόλεμος, οι τιμές των καυσίμων θα μειωθούν γρήγορα. Οι τιμές των μετοχών θα αυξηθούν ξανά», δήλωσε.
Ωστόσο, οι επενδυτές αντέδρασαν αντίθετα. Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν, το δολάριο ενισχύθηκε και οι τιμές του αργού πετρελαίου ανέβηκαν, ενώ τα αμερικανικά χρηματιστηριακά futures υποχώρησαν.
«Η κυβέρνηση ελπίζει ότι αυτή η ομιλία θα ηρεμήσει τις αγορές και θα ρίξει τις τιμές ενέργειας, αλλά οι τιμές ανέβηκαν κατά τη διάρκειά της», ανέφερε ο Μαρκ Σορτ, πρώην αξιωματούχος της πρώτης διοίκησης Τραμπ. «Αν οι ΗΠΑ δεν εξασφαλίσουν τα Στενά του Ορμούζ, ποιος θα το κάνει;».
Ο Τραμπ σχολίασε για τη σύγκρουση των πέντε εβδομάδων που έχει ήδη στοιχίσει χιλιάδες ζωές: «Έπρεπε να κάνουμε αυτό το μικρό “ταξίδι” στο Ιράν για να απαλλαγούμε από αυτή την τρομερή απειλή».
«Από εδώ και πέρα θα είναι εύκολο»
Αν το χρονοδιάγραμμα δύο έως τριών εβδομάδων που ανέφερε ο Τραμπ θα τηρηθεί, παραμένει αβέβαιο. Έχει κάνει και αθετήσει παρόμοιες υποσχέσεις στο παρελθόν, αλλά τελευταία δείχνει αυξανόμενη απογοήτευση για τον πόλεμο και τις γεωπολιτικές επιπτώσεις, με αποτέλεσμα η ομάδα του να εξετάζει μια γρήγορη έξοδο.
«Το δύσκολο μέρος έχει ολοκληρωθεί, οπότε από εδώ και πέρα θα είναι εύκολο», δήλωσε ο Τραμπ.
Ωστόσο, ακόμα κι αν ο Τραμπ καταφέρει να ολοκληρώσει τη σύγκρουση τις επόμενες εβδομάδες, ο πόλεμος αυτός έχει ήδη αφήσει σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομία του και απειλεί την πολιτική του θέση.
Ως υποψήφιος, είχε υποσχεθεί να μειώσει το κόστος ζωής και να αποφύγει μακροχρόνιες στρατιωτικές συγκρούσεις. Ο πόλεμος με το Ιράν έρχεται σε αντίθεση με αυτές τις υποσχέσεις, προκαλώντας δυσαρέσκεια στους Αμερικανούς για τους λεγόμενους «αιώνιους πολέμους» και τις υψηλές τιμές καυσίμων. Για τους Ρεπουμπλικάνους που θα συμμετάσχουν στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, οι ενέργειες του Τραμπ έχουν κάνει μια ήδη δύσκολη χρονιά ακόμα πιο απαιτητική.
Από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, οι οικονομικές συνέπειες ήταν άμεσες. Η σύγκρουση έφερε αναταραχή σε μια από τις σημαντικότερες περιοχές παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως. Οι τιμές του αμερικανικού αργού ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από το 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ενώ οι τιμές βενζίνης ξεπέρασαν ξανά τα 4 δολάρια το γαλόνι.
Trump finally tried to sell the American public on his Iran war. But his primetime address instead underscored the US president’s growing defensive posture, as pressure mounts on global shipping routes, gas prices and his political party https://t.co/HYNsodG6ev
— Bloomberg (@business) April 2, 2026
Μεγάλη η πίεση στις αγορές
Η αγορά κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ, αξίας 31 τρισ. δολαρίων, σημείωσε τη χειρότερη μηνιαία επίδοση από τα τέλη του 2024, με τους επενδυτές να ανησυχούν ότι η άνοδος των τιμών ενέργειας θα πυροδοτήσει πληθωρισμό και θα αναγκάσει τη Fed σε πιο επιθετική στάση.
Οι αποδόσεις δεκαετούς ομολόγου παραμένουν σχετικά σταθερές σε σχέση με τις εκλογές του 2024, ενώ το δολάριο ενισχύθηκε σημαντικά τον Μάρτιο, καταγράφοντας τον ως τον ισχυρότερο μήνα από τα μέσα του 2025, όπως αναφέρεται στο αναλυτικό ρεπορτάζ των δημοσιογράφων Σίντνεϊ Μακί και Ιέιν Μάρλοου.
Παρά τις στρατιωτικές επιτυχίες των ΗΠΑ και του Ισραήλ, η ηγεσία της Τεχεράνης εμφανίζεται δημόσια αμετακίνητη. Ο Ιρανός πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, έστειλε επιστολή προς τους Αμερικανούς, προειδοποιώντας ότι «η συνέχιση της αντιπαράθεσης είναι πιο δαπανηρή και μάταιη από ποτέ».
Ο Τραμπ έχει εξαπολύσει απειλές προς το Ιράν για να γίνουν διαπραγματεύσεις, ενώ έχει επιτεθεί και σε συμμάχους του που αρνούνται να βοηθήσουν. Παρά τις σφοδρές αναρτήσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι αναφορές του προς το ΝΑΤΟ και άλλες χώρες κατά την ομιλία του ήταν σχετικά ήπιες. «Πρέπει να το αναλάβουν και να το φροντίσουν. Μπορούν να το κάνουν εύκολα. Θα είμαστε βοηθητικοί, αλλά πρέπει να ηγηθούν», είπε.
Επιπλέον, ο Τραμπ επανέλαβε ότι οι πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν θα εξαλειφθούν, αν και παραμένει ασαφές αν οι βόμβες ουρανίου έχουν μετακινηθεί ή καταστραφεί. Υποστήριξε, επίσης, ότι έχει υπάρξει αλλαγή καθεστώτος, αν και ο ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ, που σκοτώθηκε στις πρώτες ώρες του πολέμου, έχει αντικατασταθεί από τον γιο του.
Ο Τραμπ δεν αναφέρθηκε στην αρχική έκκληση για εξέγερση των Ιρανών, καθώς η προσπάθεια αυτή δεν υλοποιήθηκε.
«Απλώς επανέλαβε όσα έλεγε»
Ο στρατηγός, Ντέιβιντ Αξελρόντ, στρατηγικός σύμβουλος και συνεργάτης του Ομπάμα, σχολίασε: «Απλώς επανέλαβε όσα έλεγε τις προηγούμενες ημέρες, με τα ίδια ερωτήματα να παραμένουν».
Παρά τις τυχόν στρατιωτικές και στρατηγικές επιτυχίες, ο πόλεμος έχει αποδειχθεί διπλωματική αποτυχία για τον Τραμπ: έχει επιβαρύνει τις σχέσεις με τους Ευρωπαίους συμμάχους, έχει εκθέσει πλούσιες μοναρχίες του Κόλπου σε επιθέσεις με drones και πυραύλους, ενώ έχει αυξήσει τις τιμές τροφίμων, λιπασμάτων και καυσίμων στην Ευρώπη και σε φτωχότερες χώρες της Ασίας.
Οι ΗΠΑ έχουν επίσης εξαντλήσει ακριβά και δύσκολα αναπληρώσιμα αποθέματα πυραύλων και αντιαεροπορικών συστημάτων, που θα μπορούσαν να είχαν σταλεί στην Ουκρανία, την Ταϊβάν ή να χρησιμοποιηθούν κατά ισχυρότερων αντιπάλων, όπως Ρωσία και Κίνα.
