Η Ελλάδα είναι γεμάτη γωνιές που έχουν να διηγηθούν τις δικές τους ιστορίες ηρωισμού από την Ελληνική Επανάσταση. Ωστόσο, υπάρχουν κάποια μέρη που αποτελούν την «ψυχή» του 1821, αφού είχαν σημαντική συμμετοχή στον Απελευθερωτικό Αγώνα των Ελλήνων.
Από τα απόρθητα κάστρα της Πελοποννήσου μέχρι τα ιστορικά αρχοντικά των νησιών του Αργοσαρωνικού, υπάρχουν μέρη όπου η επανάσταση δεν είναι απλώς κεφάλαιο σε βιβλία, αλλά κομμάτι του τοπίου. Στο παρακάτω ταξίδι, ανακαλύπτουμε πέντε μέρη της Ελλάδας που συνδυάζουν την απαράμιλλη φυσική ομορφιά με τη βαριά κληρονομιά της ανεξαρτησίας, προσφέροντας μια εμπειρία που συγκινεί και εμπνέει κάθε επισκέπτη. Και κυρίως, θα ανακαλύψετε πληροφορίες που ενδεχομένως δεν γνωρίζατε.
Αρεόπολη
Πρόκειται για έναν από τους ιστορικότερους οικισμούς της Λακωνικής Μάνης, που διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο στον Απελευθερωτικό Αγώνα του ’21. Άλλωστε, στην Αρεόπολη – την πατρίδα των Μαρομιχαλαίων, που μέχρι το 1836 ονομαζόταν Τσίμοβα – άναψε η σπίθα της Ελληνικής Επανάστασης στις 17 Μαρτίου 1821, όταν οι πρόκριτοι της Μάνης, υπό την ηγεσία του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, ύψωσαν τη μανιάτικη σημαία, λευκή με γαλάζιο σταυρό και το σύνθημα «Νίκη ή Θάνατος» και «Ταν ή επί τας». Η στιγμή αυτή σήμανε την πρώτη επίσημη κήρυξη του Αγώνα κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, προετοιμάζοντας το έδαφος για την ευρύτερη εξέγερση που θα ξεσπούσε λίγες ημέρες αργότερα στην Πελοπόννησο, οδηγώντας στην απελευθέρωση της Καλαμάτας και τη δημιουργία της Μεσσηνιακής Γερουσίας. Η Αρεόπολη σήμερα, έχει χαρακτηριστεί ως διατηρητέος οικισμός και συναντάται σε απόσταση 58 χιλιομέτρων από τη Σπάρτη.
Λιμποβίσι
Είναι το χωριό που έθρεψε την γενιά των Κολοκοτρωναίων. Βρίσκεται πάνω από χαράδρες, στην καρδιά του ελατοσκέπαστου Μαίναλου και σε υψόμετρο 1200 μέτρων. Λιγοστά χαλάσματα θυμίζουν το ένδοξο παρελθόν του τόπου και τη δική του συμβολή στον απελευθερωτικό αγώνα του ’21. Στο Λιμποβίσι ο επισκέπτης μπορεί να δει το ανακατασκευασμένο σπίτι του Κολοκοτρώνη, το οποίο λειτουργεί ως ανοικτό μουσείο, φιλοξενώντας σύγχρονο εικονογραφικό υλικό από τη ζωή και δράση του Κολοκοτρώνη.
Αγία Λαύρα
Αν και οι απόψεις διίστανται για το αν η Επανάσταση του 1821 ξεκίνησε ή όχι με την ανύψωση του λαβάρου της επανάστασης από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό στη Μονή της Αγίας Λαύρας κοντά στα Καλάβρυτα, το μόνο σίγουρο είναι ότι το ιστορικό μοναστήρι της Αχαΐας συμμετείχε ενεργά στον αγώνα των Ελλήνων για την απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό, προσφέροντας στους αγωνιστές τρόφιμα και χρήματα. Το μοναστήρι της Αγίας Λαύρας συναντάται σε υψόμετρο 933 μέτρων σε μία κατάφυτη ορεινή τοποθεσία στους πρόποδες του όρους Βελιά, σε απόσταση μόλις 4 χλμ. από τα Καλάβρυτα. Το 1826 ο Ιμπραήμ πυρπόλησε τη μονή αλλά οι μοναχοί είχαν προλάβει να το εγκαταλείψουν παίρνοντας μαζί τους τα περισσότερα κειμήλια. Ανοικοδομήθηκε το 1828, με την ίδρυση του νέου Καθολικού, ενώ ερειπώθηκε από το σεισμό της 24ης Ιουλίου 1844 και χτίστηκε πάλι το 1850. Στις 14 Δεκεμβρίου του 1942 η Μονή υπέστη την τελευταία καταστροφή από τους Γερμανούς που την πυρπόλησαν ενώ εκτέλεσαν όσους μοναχούς δεν είχαν προλάβει να την εγκαταλείψουν. Το 1950 ολοκληρώθηκε η αναστήλωσή της, στη σημερινή της μορφή. Η Μονή διαθέτει, τέλος, πλούσια βιβλιοθήκη με σπάνια βιβλία κι έγγραφα και μουσείο, στο οποίο βρίσκονται σπάνια κειμήλια από την Ελληνική Επανάσταση. Μεταξύ αυτών, ο επισκέπτης μπορεί να δει το ξακουστό λάβαρο, τα άμφια του Παλαιών Πατρών Γερμανού, καθώς και την κάρα του Αγίου Αλεξίου, που ήταν δωρεά του αυτοκράτορα Μανουήλ Παλαιολόγου, το 1398.
Σπέτσες
Το νησί της Μπουμπουλίνας είναι και αυτό άρρηκτα συνδεδεμένο με την Ελληνική Επανάσταση, καθώς μαζί με την Ύδρα και τα Ψαρά ήταν από τα πρώτα νησιά που εξεγέρθηκαν κατά των Τούρκων. Εκείνη την περίοδο, μάλιστα, στις Σπέτσες αναδείχτηκαν δύο από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες του νησιού, η Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα και ο Ανδρέας Μιαούλης. Αξίζει να αναφερθεί, επίσης, ότι η χαρακτηριστική Ντάπια -πλατεία συνώνυμη των Σπετσών, μιας και αποτελεί ένα από τα πρώτα πράγματα που συναντά κανείς μόλις φτάνει στο νησί και παράλληλα βασικό τους αξιοθέατο- αποτελούσε το παλιό πυροβολείο του νησιού, με τα πολλά κανόνια που βρίσκονται τριγύρω να το μαρτυρούν. Εδώ, μάλιστα, ήταν ο τόπος συγκέντρωσης των καπεταναίων και των αρχοντάδων, την περίοδο της Επανάστασης του 1821. Από τα πιο σημαντικά και ιστορικά αξιοθέατα των Σπετσών το Μουσείο της Μπουμπουλίνας, στο κέντρο της πόλης, λίγα μόλις βήματα από το λιμάνι της Ντάπιας. Ιδρύθηκε το 1991 από τον τετρασέγγονό της, κύριο Φίλιππο Δεμερτζή-Μπούμπουλη, στην προσπάθειά του να διασωθεί το αρχοντικό που κινδύνευε από κατάρρευση.
Ύδρα
Άρρηκτα συνδεδεμένη με το ένδοξο ναυτικό της παρελθόν και τη σημαντική συμβολή της στον Αγώνα, η Επανάσταση βρήκε την Ύδρα κάτοχο αμύθητου πλούτου, αποτέλεσμα της πετυχημένης εμπλοκής της στο εμπόριο. Ο στόλος της ήταν σχεδόν διπλάσιος από εκείνον των Σπετσών και αρκετά μεγαλύτερος άλλων ναυτικών δυνάμεων της εποχής. Μάλιστα, λόγω της μεγάλης δύναμης, αλλά και πολεμικής εμπειρίας της, ο Ιμπραήμ αποκαλούσε την Ύδρα, «Μικρή Αγγλία». Οι Υδραίοι κήρυξαν την επανάσταση στις 14 Απριλίου 1821, από τον Πλοίαρχο Αντώνιο Οικονόμου, κάμπτοντας τις επιφυλάξεις των προκρίτων. Η Ύδρα έβγαλε πολλούς σπουδαίους αγωνιστές, με το ναύαρχο Ανδρέα Μιαούλη να είναι ο πιο γνωστός εξ’ αυτών. Στο νησί, σε περίοπτη θέση βρίσκεται το άγαλμα του αγωνιστή του ’21, που μαζί με τα κανόνια θεωρούνται τα πιο χαρακτηριστικά τοπόσημα του νησιού.
