Αφού ολοκληρώθηκε η Σύνοδος του ΝΑΤΟ και αποχώρησαν οι ηγέτες όλων των χωρών ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έκλεισε επισήμως τη διαδικασία με δηλώσεις και με μια απάντηση προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, στην Άγκυρα, δηλώνοντας ότι οι αντιδράσεις τους στο ενδεχόμενο πώλησης αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Τουρκία δεν τον απασχολούν καθόλου.
Ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε επιτυχημένη τη Σύνοδο, υποστήριξε ότι στην Άγκυρα τέθηκαν τα θεμέλια για ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ και στάθηκε ιδιαίτερα στη δημόσια επίδειξη φιλίας από τον Ντόναλντ Τραμπ.
«Ήταν πολύτιμο για εμάς το ότι ο κ. Τραμπ τόνισε τη φιλία μας. Τον ευχαριστούμε», δήλωσε κατά τη συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση των εργασιών.
«Δεν έχουν θέση στον κόσμο μου»
Ερωτηθείς για τις αντιδράσεις από το Ισραήλ και την Ελλάδα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σχολίασε: «Καμία από τις δύο δηλώσεις δεν έχει θέση στον δικό μου κόσμο. Δεν έχουν καμία θέση», είπε, υποβαθμίζοντας πολιτικά τις επιφυλάξεις που έχουν διατυπωθεί για τις περιφερειακές συνέπειες μιας ενδεχόμενης παράδοσης F-35 στην Τουρκία.
Σε άλλο σημείο ο Τούρκος πρόεδρος σχολίασε ότι οι αντιρρήσεις της Ελλάδας και του Ισραήλ για την απόκτηση F-35 από την Τουρκία «δεν έχουν θέση στον κόσμο μου», υποτιμώντας έτσι ουσιαστικά τη θέση ενός άλλου μέλους του ΝΑΤΟ, όπως η Ελλάδα.
Στο ζήτημα του casus belli κατά της Ελλάδας, το σχόλιο του προέδρου Ερντογάν προκάλεσε αίσθηση δείχνοντας πως είναι σε έναν άλλο κόσμο κυριολεκτικά. Στην ουσία ένα θέμα που απασχολεί τις δύο χώρες πάνω από 30 χρόνια για τον Τούρκο πρόεδρο δεν είναι κάτι που πρέπει να το λαμβάνει σοβαρά υπόψιν του κάποιος λέγοντας χαρακτηριστικά: «η συντριπτική πλειοψηφία του λαού μου δεν γνωρίζει καν τι είναι το ζήτημα του casus belli. Αν τους ρωτήσεις τι είναι, δεν θα ξέρουν. Γι’ αυτό δεν νομίζω ότι πρέπει να απασχολούμε τον λαό μας με αυτά τα θέματα. Και ήδη λέμε στους Έλληνες φίλους μας: ας μην επιβαρύνουμε ούτε τους Έλληνες πολίτες ούτε τους δικούς μας πολίτες με αυτό. Ελάτε, καθίστε, ας μιλήσουμε και ας ολοκληρώσουμε τη δουλειά».
Για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό σχολίασε ότι «είναι γνωστό σε ποια νερά κινείται ο Νετανιάχου», αφήνοντας σαφείς αιχμές για τις επιδιώξεις του Ισραήλ και τη βαθιά κρίση στις σχέσεις Άγκυρας–Τελ Αβίβ.
Απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη έναν εταίρο δηλαδή του ΝΑΤΟ είπε: «Ο κ. Μητσοτάκης δεν θα έπρεπε να πέσει σε ένα τέτοιο λάθος», ανέφερε, παρουσιάζοντας την ελληνική τοποθέτηση ως αδικαιολόγητη παρέμβαση σε ένα ζήτημα μεταξύ Τουρκίας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Παράλληλα, ο Τούρκος πρόεδρος διεμήνυσε ότι συμμερίζεται την άποψη του Έλληνα πρωθυπουργού για το Αιγαίο. «Και εγώ μοιράζομαι την ίδια άποψη με τον Μητσοτάκη σχετικά με την επίλυση των ζητημάτων του Αιγαίου. Ελπίζω, πρώτα οι υπουργοί Εξωτερικών μας, και μετά, αν χρειαστεί, θα καθίσουμε και εμείς στο τραπέζι και θα συζητήσουμε αυτό το ζήτημα. Αλλά επιτρέψτε μου να το πω ξεκάθαρα και ανοιχτά: η επίλυση των ζητημάτων που αφορούν αυτά τα ύδατα αποτελεί πρωτίστως καθήκον των ηγετών.» είπε.
Τι είχε πει ο Μητσοτάκης
Η απάντηση Ερντογάν δημιουργεί την εντύπωση ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε τοποθετηθεί ευθέως κατά της πώλησης F-35 στην Τουρκία. Ωστόσο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δηλώσει ρητά ότι δεν θα σχολίαζε τα F-35 ούτε τις σχετικές ανακοινώσεις Τραμπ και Ερντογάν.
Όταν ρωτήθηκε εάν η πιθανή παράδοση των αεροσκαφών στην Άγκυρα θα διατάρασσε τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, απάντησε: «Δεν θα σχολιάσω τις χθεσινές δηλώσεις του Προέδρου Τραμπ και του Προέδρου Ερντογάν».
Στη συνέχεια δεν αναφέρθηκε στις στρατιωτικές δυνατότητες των F-35, αλλά έθεσε το ζήτημα των αρχών που πρέπει να διέπουν τις σχέσεις ανάμεσα στα μέλη μιας αμυντικής Συμμαχίας.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι το ΝΑΤΟ πρέπει να βασίζεται στις αρχές της καλής γειτονίας και υπενθύμισε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με το τουρκικό casus belli, σε περίπτωση που ασκήσει το νόμιμο δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων της.
«Δεν ρωτήσαμε γιατί εξοπλίζεται η Ελλάδα»
Ο Τούρκος υποστήριξε ότι η Άγκυρα δεν παρεμβαίνει στα εξοπλιστικά προγράμματα της Αθήνας. Εμείς ποτέ δεν θέσαμε το ερώτημα γιατί η Ελλάδα αγόρασε ή αγοράζει συγκεκριμένα αμυντικά συστήματα. Είναι γείτονάς μας», είπε.
Πρόσθεσε ότι η Τουρκία θα μπορούσε να κάνει αντίστοιχες δηλώσεις για τα ελληνικά εξοπλιστικά προγράμματα, αλλά δεν θεωρεί ότι υπάρχει λόγος.
