Η κρίση των τουρκικών επενδυτικών fund περνά πλέον σε μια πολύ πιο σκοτεινή και σύνθετη φάση. Μετά το σοκ στο Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης, το πάγωμα κεφαλαίων και τις πρώτες συλλήψεις κορυφαίων επιχειρηματιών, οι αρχές ακολουθούν τώρα τη διαδρομή του χρήματος: εκατομμύρια προς την Ελβετία, μεταφορές κεφαλαίων και crypto στο εξωτερικό, τραπεζικοί λογαριασμοί, ακίνητα και περιουσιακά στοιχεία στελεχών και συγγενών τους έχουν μπει στο μικροσκόπιο.
Οι τελευταίες εξελίξεις στην Τουρκία δείχνουν ότι η υπόθεση έχει ξεπεράσει πλέον κατά πολύ το αρχικό ερώτημα για το πώς ορισμένα fund βρέθηκαν χωρίς την απαιτούμενη ρευστότητα για να ικανοποιήσουν τις μαζικές εξαγορές των επενδυτών.
Η έρευνα της Εισαγγελίας της Κωνσταντινούπολης επεκτείνεται στις χρηματοοικονομικές κινήσεις των προσώπων που βρίσκονται γύρω από τους ομίλους Pusula, Tera, Hedef και Bulls, ενώ οι τουρκικές αρχές έχουν ζητήσει να ελεγχθούν ακόμη και συναλλαγές συγγενών πρώτου βαθμού.
Και στο μεταξύ, ένας αριθμός αποκαλύπτει το μέγεθος του πανικού που προηγήθηκε: η ίδια η Tera Portföy ανακοίνωσε ότι τα αιτήματα επενδυτών για έξοδο από τα funds της έφθασαν σε περίπου 300 δισ. τουρκικές λίρες.
Τα εκατομμύρια που έφτασαν στην Ελβετία
Η σημαντικότερη νέα εξέλιξη αφορά δύο μεγάλες μεταφορές χρημάτων προς ελβετικούς λογαριασμούς, οι οποίες εντοπίστηκαν στο πλαίσιο της έρευνας.
Σύμφωνα με όσα μεταδίδουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης επικαλούμενα τα πρώτα ευρήματα των αρχών, από λογαριασμό του προέδρου της Pusula Holding, Serdar Turhan, μεταφέρθηκαν 15 εκατ. δολάρια σε λογαριασμό στην Ελβετία.
Παράλληλα, από λογαριασμό του επικεφαλής της Pusula Portföy, Muhammed Yarız, φέρεται να μεταφέρθηκαν ακόμη 25 εκατ. ευρώ προς ελβετικό λογαριασμό.
Οι συγκεκριμένες κινήσεις βρίσκονται πλέον υπό διερεύνηση. Η ύπαρξη ενός εμβάσματος στο εξωτερικό δεν αποδεικνύει από μόνη της παράνομη δραστηριότητα και οι αρχές καλούνται να εξακριβώσουν την προέλευση, τον προορισμό και τον οικονομικό σκοπό των συναλλαγών.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, είναι ότι η έρευνα έχει πλέον μετακινηθεί από τις χρηματιστηριακές συναλλαγές στην αναζήτηση της συνολικής διαδρομής των κεφαλαίων.
Η MASAK ψάχνει χρήμα και crypto από το 2024
Η Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης ζήτησε από τη MASAK, την αρμόδια τουρκική αρχή για τη διερεύνηση χρηματοοικονομικού εγκλήματος, οικονομικά δεδομένα για στελέχη των Pusula Finans Holding, Tera Yatırım Menkul Değerler, Hedef Holding και Bulls Yatırım Menkul Değerler, καθώς και των θυγατρικών τους.
Το χρονικό εύρος της έρευνας είναι ιδιαίτερα μεγάλο.
Οι εισαγγελικές αρχές ζητούν να εξεταστούν οι χρηματοοικονομικές κινήσεις από το 2024 έως σήμερα, συμπεριλαμβανομένων μεταφορών χρημάτων στο εξωτερικό αλλά και κινήσεων σε crypto assets.
Η έρευνα δεν περιορίζεται μάλιστα αποκλειστικά στους ίδιους τους διαχειριστές και τα στελέχη.
Στο μικροσκόπιο μπαίνουν και οικονομικές κινήσεις συγγενών πρώτου βαθμού, καθώς οι αρχές θέλουν να διαπιστώσουν εάν πραγματοποιήθηκαν μεταφορές κεφαλαίων στο εξωτερικό μέσω άλλων προσώπων.
«Πάγωμα» περιουσιακών κινήσεων σε εννέα εταιρείες
Η έρευνα διευρύνθηκε ακόμη περισσότερο, με τις τουρκικές αρχές να προχωρούν σε μέτρα που αποσκοπούν στο να εμποδίσουν πιθανή μεταβίβαση ή μείωση των υπό διερεύνηση περιουσιακών στοιχείων.
Στο πλαίσιο αυτό έχουν παγώσει κινήσεις χρημάτων και περιουσιακών στοιχείων προσώπων που συνδέονται με εννέα εταιρείες: Pusula Finans Holding, Pusula Yatırım Menkul Değerler, Tera Yatırım Menkul Değerler, Tera Portföy Yönetimi, Hedef Holding, Hedef Portföy Yönetimi, Bulls Yatırım Menkul Değerler, Bulls Portföy Yönetimi και Ufuk Yatırım Yönetim ve Gayrimenkul.
Οι αρμόδιες αρχές έχουν απευθυνθεί, μεταξύ άλλων, στο τραπεζικό σύστημα, στους συμβολαιογράφους, στο κτηματολόγιο, αλλά και στις υπηρεσίες που σχετίζονται με ναυτιλιακά και αεροπορικά περιουσιακά στοιχεία.
Στόχος είναι να αποτραπεί η μεταβίβαση, η απόκρυψη ή η μείωση περιουσιακών στοιχείων όσο βρίσκεται σε εξέλιξη η έρευνα.
Νέο κύμα συλλήψεων – Στο επίκεντρο η Katılımevim
Την ίδια στιγμή, η δικαστική έρευνα ανοίγει και νέο μέτωπο γύρω από την Katılımevim Tasarruf Finansman.
Οι αρχές ξεκίνησαν διαδικασίες εναντίον 25 υπόπτων στο πλαίσιο έρευνας για φερόμενες πράξεις χειραγώγησης της αγοράς στη μετοχή της εταιρείας.
Από αυτούς, 15 συνελήφθησαν, ενώ συνεχίζονται οι έρευνες για τον εντοπισμό άλλων 10.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Katılımevim είχε ήδη βρεθεί στο επίκεντρο της ευρύτερης υπόθεσης μέσω των επενδυτικών θέσεων funds και των προσώπων που συνδέονται με την Pusula.
Ο κλοιός γύρω από την Tera
Παράλληλα διευρύνεται ο κύκλος των στελεχών της Tera που βρίσκονται αντιμέτωπα με τις αρχές.
Στο πλαίσιο της έρευνας έχουν τεθεί υπό κράτηση ο επικεφαλής της Tera Yatırım Holding, Emre Tezmen, καθώς και στελέχη του ομίλου, ενώ ακολούθησαν νέες συλλήψεις μελών του διοικητικού συμβουλίου.
Η Tera έχει βρεθεί στον πυρήνα της κρίσης, όχι μόνο λόγω των χρηματιστηριακών εξελίξεων αλλά και λόγω της πρωτοφανούς πίεσης που δέχθηκαν τα funds της από επενδυτές οι οποίοι ζητούσαν να πάρουν πίσω τα χρήματά τους.
Το νέο νούμερο-σοκ: Αιτήματα εξόδου 300 δισ. λιρών
Η έκταση αυτής της πίεσης αποκαλύφθηκε από την ίδια την Tera Portföy.
Σε επίσημη ενημέρωσή της προς την τουρκική πλατφόρμα δημοσιοποίησης εταιρικών πληροφοριών KAP, η εταιρεία ανέφερε ότι οι εντολές εξαγοράς μεριδίων αυξήθηκαν μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα και μετατράπηκαν σε ένα συνολικό αίτημα εξόδου περίπου 300 δισ. τουρκικών λιρών.
Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα νέα δεδομένα της υπόθεσης, καθώς δείχνει το μέγεθος του προβλήματος ρευστότητας που δημιουργήθηκε όταν μεγάλος αριθμός επενδυτών επιχείρησε να βγει ταυτόχρονα.
Η Tera ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε πληρωμές για εντολές εξαγοράς σε τέσσερα funds στις 16, 17 και 18 Σεπτεμβρίου.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια, μετά τους περιορισμούς και τις δεσμεύσεις που επιβλήθηκαν στις 18 Σεπτεμβρίου στον λογαριασμό της στην Takasbank, δεν κατέστη δυνατό να συνεχιστούν οι πληρωμές προς επενδυτές.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι συνεργάζεται με τις αρμόδιες αρχές και ότι στόχος της είναι οι επενδυτές να αποκτήσουν πρόσβαση στις αποταμιεύσεις τους.
Από τους τρεις στους έξι μήνες η εκκαθάριση των 131 funds
Την ώρα που η δικαστική έρευνα διευρύνεται, η τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς προσπαθεί να διαχειριστεί το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα: τι θα γίνει με τα περιουσιακά στοιχεία των funds που οδηγούνται σε εκκαθάριση.
Η SPK ανακοίνωσε ότι το ανώτατο χρονικό περιθώριο για τη διαδικασία εκκαθάρισης των 131 επενδυτικών funds αυξάνεται από τρεις σε έξι μήνες.
Η εξήγηση της ρυθμιστικής αρχής είναι αποκαλυπτική για τη δυσκολία της διαδικασίας.
Στόχος είναι να δοθεί μεγαλύτερος χρόνος ώστε τα assets που βρίσκονται μέσα στα χαρτοφυλάκια να μπορούν να πωληθούν υπό όσο το δυνατόν καταλληλότερες συνθήκες, αντί να οδηγηθούν σε βεβιασμένες ρευστοποιήσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ακόμη μεγαλύτερες απώλειες.
Η SPK διευκρίνισε ότι οι έξι μήνες αποτελούν ανώτατο χρονικό όριο και ότι η εκκαθάριση μπορεί να ολοκληρωθεί νωρίτερα εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες.
Το πρόβλημα που φοβάται η αγορά
Εδώ βρίσκεται και η δύσκολη εξίσωση για τις τουρκικές αρχές.
Τα funds πρέπει να μετατρέψουν περιουσιακά στοιχεία σε μετρητά για να ικανοποιηθούν οι επενδυτές. Όμως μεγάλο μέρος της κρίσης γεννήθηκε ακριβώς επειδή ορισμένα χαρτοφυλάκια είχαν συγκεντρώσει μεγάλες θέσεις σε μετοχές με σχετικά περιορισμένη εμπορευσιμότητα.
Εάν τέτοια assets βγουν μαζικά προς πώληση, η πίεση στις τιμές μπορεί να αυξηθεί. Εάν οι πωλήσεις γίνουν πολύ αργά, οι επενδυτές περιμένουν περισσότερο για να αποκτήσουν πρόσβαση στα χρήματά τους.
Η απόφαση για εξάμηνο περιθώριο εκκαθάρισης επιχειρεί ουσιαστικά να δημιουργήσει περισσότερο χρόνο ανάμεσα σε αυτές τις δύο πιέσεις.
Και η αγορά εξακολουθεί να αντιδρά. Ο BIST 100 ξεκίνησε τη νέα εβδομάδα με νέες απώλειες, καθώς οι επενδυτές προσπαθούν να εκτιμήσουν όχι μόνο το ύψος των ζημιών αλλά και πόσο βαθιά μπορεί να φθάσει η δικαστική και χρηματοοικονομική έρευνα.
Η υπόθεση που ξεκίνησε ως κρίση ρευστότητας ορισμένων funds έχει πλέον εξελιχθεί σε μία πολύ ευρύτερη δοκιμασία για την τουρκική κεφαλαιαγορά.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πόσα χρήματα έχασαν οι επιχειρηματίες ή πόσο θα χρειαστούν οι επενδυτές για να πάρουν πίσω τα κεφάλαιά τους.
Οι αρχές προσπαθούν τώρα να απαντήσουν σε κάτι πολύ πιο κρίσιμο: πού κινήθηκαν τα χρήματα, ποιοι βρίσκονταν πίσω από τις επίμαχες συναλλαγές και εάν οι χρηματιστηριακές κινήσεις που οδήγησαν στην κρίση συνδέονται με παράνομες πρακτικές.
Και αυτή η έρευνα, όπως δείχνουν οι τελευταίες εξελίξεις, μόλις έχει αρχίσει να ανοίγει.
