Οι ηγέτες θα ταξιδέψουν στη Σενζέν, αλλά οι υπουργοί τους ενδέχεται να συζητήσουν μέσω οθόνης. Και οι πιο ελεύθερες συζητήσεις, μακριά από τις επίσημες τοποθετήσεις, μπορεί να λείπουν εντελώς από το πρόγραμμα. Αυτός είναι ο σχεδιασμός της Κίνας για τη σύνοδο της APEC που προκαλεί αντιδράσεις μεταξύ των εταίρων της.
Η σύνοδος της APEC φέρνει στο ίδιο τραπέζι τους ηγέτες 21 οικονομιών της Ασίας και του Ειρηνικού, μεταξύ αυτών των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας, με στόχο τη συνεργασία στο εμπόριο, τις επενδύσεις και την οικονομική ανάπτυξη.
Σύμφωνα με τους Financial Times, το Πεκίνο προτείνει να περιοριστεί το πρόγραμμα μιας από τις σημαντικότερες περιφερειακές διπλωματικές συναντήσεις της χρονιάς, την ώρα που οι εμπορικές αναταράξεις, η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία αυξάνουν την ανάγκη συνεννόησης. Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται το ενδεχόμενο η προβολή της Κίνας να υπερισχύσει των ουσιαστικών συνομιλιών.
Η υπουργική συνάντηση online, οι ηγέτες σε δείπνο και ολομέλεια
Έξι πρόσωπα με γνώση του σχεδιασμού ανέφεραν στους FT ότι η Κίνα έχει προτείνει να πραγματοποιηθεί διαδικτυακά η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών και Εμπορίου, η οποία προηγείται της συνόδου των ηγετών.
Παράλληλα, σύμφωνα με πέντε από τις πηγές, σχεδιάζεται να παραλειφθεί το λεγόμενο «retreat», η άτυπη συνάντηση που επιτρέπει στους ηγέτες να ανταλλάσσουν απόψεις πιο ελεύθερα.
Τρεις πηγές περιέγραψαν ένα περιορισμένο πρόγραμμα για τους ηγέτες, που πιθανόν θα περιλαμβάνει μόνο ένα δείπνο και μία συνεδρίαση ολομέλειας.
Οι υπουργικές συναντήσεις όμως, θεωρούνται κρίσιμες, καθώς προσφέρουν χώρο για λεπτομερέστερη διαπραγμάτευση από ό,τι οι αυστηρά οργανωμένες συνεδριάσεις των ηγετών.
Οι φόβοι για μια σύνοδο με ελεγχόμενο πρόγραμμα
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Πεκίνο δεν έχει εξηγήσει στους συμμετέχοντες γιατί επιδιώκει τη διαδικτυακή διεξαγωγή της υπουργικής συνάντησης.
Ορισμένοι από τους συνομιλητές των FT εκτιμούν ότι η επιλογή θα διευκόλυνε τον έλεγχο των σύνθετων οργανωτικών διαδικασιών και θα περιόριζε τον κίνδυνο ανεπιθύμητων περιστατικών. Άλλοι βλέπουν μια προσπάθεια να δοθεί προτεραιότητα στην ανάδειξη των κινεζικών επιτευγμάτων, περιορίζοντας τις ευκαιρίες ουσιαστικού διαλόγου.
Πρόκειται για εκτιμήσεις πηγών που γνωρίζουν τις συζητήσεις, όχι για αιτιολόγηση που έχει δώσει επισήμως η κινεζική κυβέρνηση.
Η επιλογή της Σενζέν προσφέρει πάντως στο Πεκίνο την ευκαιρία να παρουσιάσει ένα από τα σημαντικότερα τεχνολογικά του κέντρα, με δραστηριότητα από τη ρομποτική έως τα drones. Η φιλοξενία της συνόδου τον Νοέμβριο έχει ανακοινωθεί και από την ίδια την APEC.
Η συνάντηση Τραμπ–Σι και η ευαίσθητη παρουσία της Ταϊβάν
Η φετινή διοργάνωση, η πρώτη στην Κίνα από το 2014, αναμενόταν ήδη να επισκιαστεί από τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ.
Σύμφωνα με τους FT, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επιβεβαιώσει τη συμμετοχή του. Η συνάντηση θα είναι η τρίτη των δύο ηγετών μέσα στη χρονιά, μετά την επίσκεψη του Τραμπ στο Πεκίνο τον Μάιο και τη φιλοξενία του Σι στην Ουάσιγκτον τον Σεπτέμβριο. Μια τέταρτη προγραμματίζεται τον Δεκέμβριο, στη σύνοδο της G20 στο Μαϊάμι.
Παράλληλα, η APEC είναι ένα από τα σημαντικότερα πολυμερή φόρουμ στα οποία συμμετέχουν τόσο η Κίνα όσο και η Ταϊβάν, επί της οποίας το Πεκίνο διεκδικεί κυριαρχία.
Η Ταϊβάν συμμετέχει ως «Κινεζική Ταϊπέι», ονομασία που χρησιμοποιεί και στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Στη σύνοδο των ηγετών αναμένεται να εκπροσωπηθεί από ειδικό απεσταλμένο και όχι από τον πρόεδρο Λάι Τσινγκ-τε.
Η απάντηση της APEC και οι εκκρεμείς ανακοινώσεις
Ο εκτελεστικός διευθυντής της Γραμματείας της APEC στη Σιγκαπούρη, Εντουάρντο Πεδρόσα, παρέπεμψε σε ένα ιδιαίτερα φορτωμένο περιφερειακό ημερολόγιο, με τις συναντήσεις της APEC, της ASEAN και της Συνόδου Ανατολικής Ασίας να πραγματοποιούνται μέσα σε λίγες ημέρες.
Παρά τις απαιτήσεις του προγράμματος, δήλωσε στους FT ότι αναμένεται ισχυρή συμμετοχή στην εβδομάδα των ηγετών της APEC.
Ο σχεδιασμός μπορεί ακόμη να αλλάξει. Ωστόσο, μία πηγή, η χώρα της οποίας αντιδρά εδώ και τρεις μήνες στη διαδικτυακή υπουργική συνάντηση, εκτίμησε ότι η απόφαση είναι κατά «95%» επιβεβαιωμένη.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών, η κυβέρνηση της Ταϊβάν και το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν απάντησαν στα αιτήματα των FT για σχόλιο. Αξιωματούχος του ιαπωνικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι το Τόκιο δεν είχε λάβει επίσημη ειδοποίηση για μεταφορά της υπουργικής συνάντησης online.
Για τους εταίρους που αντιδρούν, το διακύβευμα ξεπερνά τη μορφή μιας συνεδρίασης. Αφορά τον χώρο που θα απομείνει για διαπραγμάτευση και άμεση επικοινωνία σε μια διοργάνωση όπου συναντώνται οικονομίες με βαθιές διαφωνίες, αλλά και ισχυρές αλληλεξαρτήσεις.
