Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έφτασε αργά τη Δευτέρα στην Ισλανδία, πρώτο σταθμό μιας περιοδείας σε τρεις ευρωπαϊκές χώρες, με στόχο την ενίσχυση της αμερικανικής επιρροής στην Αρκτική, μετά τη συμφωνία της Ουάσινγκτον για τη Γροιλανδία.
Ο Ρούμπιο θα συναντηθεί με αξιωματούχους στο Ρέικιαβικ «για να συζητήσει την οικονομική συνεργασία και τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας», όπως ανακοίνωσε το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Η σύντομη επίσκεψη, με έντονο τόσο συμβολικό όσο και πολιτικό χαρακτήρα, πραγματοποιείται μετά την υπογραφή, στα τέλη Σεπτεμβρίου, συμφωνίας ασφαλείας μεταξύ των ΗΠΑ, της Δανίας και της Γροιλανδίας, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.
Η συμφωνία φαίνεται να έβαλε τέλος στις απειλές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για αγορά ή ακόμη και προσάρτηση της Γροιλανδίας, οι οποίες είχαν προκαλέσει ένταση στις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στο επίκεντρο η Αρκτική και η Γροιλανδία
Πριν από την αναχώρησή του, ο Ρούμπιο χαρακτήρισε την Ισλανδία «καλό φίλο των Ηνωμένων Πολιτειών».
Secretary of State Marco Rubio has landed in Iceland to begin a four-day visit to NATO members Iceland, Greece and Portugal. It’s a brisk 39 degrees F https://t.co/IcGy7SXxYL
— Eric Martin (@EMPosts) October 5, 2026
«Είναι λοιπόν μια ευκαιρία να σταματήσουμε εκεί και να συναντηθούμε μαζί τους… Στην πραγματικότητα, είναι αποτέλεσμα μιας συζήτησης που είχα με τους ηγέτες τους στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ νωρίτερα φέτος, καθώς και με τον υπουργό Εξωτερικών τους, οπότε ανυπομονώ», δήλωσε.
Βάσει της συμφωνίας, η Ουάσινγκτον σχεδιάζει να δημιουργήσει δύο νέες στρατιωτικές βάσεις στη Γροιλανδία, ενισχύοντας περαιτέρω την αμερικανική παρουσία στο αυτόνομο έδαφος της Δανίας.
Καθώς ο ανταγωνισμός στην Αρκτική εντείνεται, η Ισλανδία αποκτά εκ νέου ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, την ώρα που εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις Ηνωμένες Πολιτείες για την ασφάλειά της.
Στις αρχές Σεπτεμβρίου, ο Τραμπ προκάλεσε νέα αντιπαράθεση δημοσιεύοντας έναν χάρτη που είχε δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη και στον οποίο ολόκληρη η Βόρεια Αμερική, η Καραϊβική, η Γροιλανδία και η Ισλανδία εμφανίζονταν ως «Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής».
Arrived in Iceland to advance our shared priorities: a secure Arctic, stronger commercial and energy ties, and closer defense cooperation. https://t.co/bVS2JbaCdD
— Secretary Marco Rubio (@SecRubio) October 5, 2026
Σε απάντηση, το Ρέικιαβικ κάλεσε τον Αμερικανό πρέσβη προκειμένου «να του μεταφέρει το σαφές μήνυμα ότι η εικόνα ήταν εντελώς ανάρμοστη», σύμφωνα με δήλωση του ισλανδικού υπουργείου Εξωτερικών στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Η στρατηγική σημασία της Ισλανδίας
Οι Ισλανδοί είχαν ψηφίσει στα τέλη Αυγούστου, με ποσοστό 52,8% έναντι 47,2%, κατά της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες παραμένουν παγωμένες από το 2013.
Ο τελευταίος υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ που είχε επισκεφθεί την Ισλανδία ήταν ο Άντονι Μπλίνκεν, το 2021.
Από την ανεξαρτησία της, το 1944, η Ισλανδία δεν διαθέτει ένοπλες δυνάμεις. Για την ασφάλειά της βασίζεται στο ΝΑΤΟ, καθώς και στη διμερή αμυντική συμφωνία που υπέγραψε με τις Ηνωμένες Πολιτείες το 1951.
SECRETARY RUBIO on ICELAND: They’re a NATO member and have been a good friend of the United States. https://t.co/WAulucikRP
— Department of State (@StateDept) October 5, 2026
Η Ουάσινγκτον δεν διαθέτει μόνιμη στρατιωτική βάση στην Ισλανδία, επιδιώκει ωστόσο να ενισχύσει τον έλεγχό της στις οδούς πρόσβασης προς την Αρκτική, οι οποίες βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τόσο της Ρωσίας όσο και της Κίνας.
Ο Τραμπ επανήλθε την Κυριακή στο ζήτημα της Γροιλανδίας, δημοσιεύοντας στην πλατφόρμα Truth Social μια εικόνα δημιουργημένη με τεχνητή νοημοσύνη, στην οποία το πρόσωπό του δεσπόζει πάνω από ένα τοπίο που παραπέμπει στη Γροιλανδία, συνοδευόμενο από τη φράση «Γεια σου, Γροιλανδία!».
Επόμενος σταθμός η Αθήνα
Μετά την Ισλανδία, ο Ρούμπιο θα μεταβεί στην Αθήνα, όπου θα συμμετάσχει σε «στρατηγικό διάλογο» με την Ελλάδα, με επίκεντρο την περιφερειακή και ενεργειακή ασφάλεια, σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Οι πόλεμοι στο Ιράν και την Ουκρανία έχουν αναδείξει την ευπάθεια των αλυσίδων ενεργειακού εφοδιασμού, ενώ η Ελλάδα επιχειρεί να αναδειχθεί σε κομβικό κέντρο μεταφοράς φυσικού αερίου στη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται επίσης στον απόηχο δημοσιευμάτων σχετικά με πιθανή σύγκρουση συμφερόντων που αφορά την πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, πρώην αρραβωνιαστικιά του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ και πρώην σύζυγο του κυβερνήτη της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ.
Σε επιστολή του προς τον Ρούμπιο, ο βουλευτής Γκρέγκορι Μικς ζήτησε διευκρινίσεις σχετικά με δημοσίευμα της Wall Street Journal, σύμφωνα με το οποίο η Γκίλφοϊλ φέρεται να είχε δηλώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να προκαλέσουν «πολιτική αλλαγή» σε ευρωπαϊκές χώρες.
Ο Μάρκο Ρούμπιο θα ολοκληρώσει την ευρωπαϊκή περιοδεία του με σύντομη στάση στη Λισαβόνα