Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε την Παρασκευή στην κρατική τηλεόραση ότι το μνημόνιο κατανόησης ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον παραμένει υπό διαμόρφωση, καθώς δεν έχει ακόμη επικυρωθεί και ενδέχεται να υποστεί περαιτέρω τροποποιήσεις.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τα ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα θα εξεταστούν σε επόμενη φάση των συνομιλιών, ενώ σημείωσε πως στο κείμενο περιλαμβάνονται και αναφορές στον Λίβανο. Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι το Ιράν βγήκε κερδισμένο από τη σύγκρουση.
Σύμφωνα με τον Αραγτσί, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναλάβει τη δέσμευση να μην προχωρήσουν σε πολεμικές ενέργειες ούτε να χρησιμοποιούν απειλές. Πρόσθεσε ακόμη ότι οι δύο χώρες συμφώνησαν να αναγνωρίζουν αμοιβαία την εθνική κυριαρχία τους και να απέχουν από κάθε ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις η μία της άλλης.
Ο Ιρανός υπουργός υπογράμμισε ότι το περιεχόμενο του μνημονίου έχει αναθεωρηθεί επανειλημμένα κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων.
Αναφερόμενος στο πυρηνικό θέμα, εξήγησε ότι αυτό μετατίθεται για αργότερα, καθώς η διαδικασία των συνομιλιών εξελίσσεται σε δύο διακριτά στάδια. «Οι πυρηνικές απαιτήσεις των ΗΠΑ δεν ήταν καθόλου αποδεκτές για εμάς σε αυτό το στάδιο», είπε.
Όπως ανέφερε, το Μνημόνιο Συνεργασίας αναμένεται να σηματοδοτήσει τη λήξη των συγκρούσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου και του Λιβάνου, τονίζοντας ότι «δεν θα αφήσουμε ποτέ τον Λίβανο μόνο του».
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν παράλληλα υποστήριξε σήμερα ότι το Ισραήλ προσπαθεί να εμποδίσει την επίτευξη μιας ενδεχόμενης συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, την ώρα που οι βασικές πλευρές κάνουν λόγο για εξελίξεις που φέρνουν μια τέτοια συμφωνία πιο κοντά.
«Η συμφωνία αυτή έχει εχθρούς, με πρώτο το σιωνιστικό καθεστώς, το οποίο ψάχνει προσχήματα για να την εκτροχιάσει», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών στην ιρανική κρατική τηλεόραση.
Πιο κοντά από ποτέ συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν για τον τερματισμό των συγκρούσεων
Μια συμφωνία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών βρίσκεται πιο κοντά από κάθε άλλη φορά, σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί.
Ανάλογο μήνυμα εξέπεμψε και ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, ο οποίος έχει αναλάβει διαμεσολαβητικό ρόλο στις συνομιλίες. Όπως δήλωσε, έχει ήδη διαμορφωθεί το τελικό κείμενο της συμφωνίας ειρήνης και το Ισλαμαμπάντ συνεργάζεται στενά με τις δύο πλευρές προκειμένου να καθοριστούν τα επόμενα βήματα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αναδημοσίευσε τη δήλωση του Ιρανού υπουργού, στην οποία γινόταν επίσης έκκληση προς τα μέσα ενημέρωσης να αποφύγουν τις εικασίες σχετικά με το περιεχόμενο της συμφωνίας.
Διαρροές για τους όρους και έντονη αντίδραση Τραμπ
Παρά τις σχετικές προειδοποιήσεις, ιρανικά μέσα ενημέρωσης δημοσίευσαν πληροφορίες για τους φερόμενους όρους της συμφωνίας. Ο Τραμπ απέρριψε τα δημοσιεύματα, υποστηρίζοντας ότι δεν ανταποκρίνονται σε όσα έχουν συμφωνηθεί και ότι δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα.
Παράλληλα, κατηγόρησε την Τεχεράνη για τη διαρροή των πληροφοριών, χαρακτηρίζοντας τη στάση της «πολύ ανέντιμη» στις διαπραγματεύσεις.
Την Πέμπτη, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αποκαλύψει ότι ακύρωσε προγραμματισμένες στρατιωτικές επιθέσεις κατά του Ιράν, καθώς οι διαπραγματευτές είχαν καταλήξει σε μια σημαντική συμφωνία, η οποία, όπως ανέφερε, επρόκειτο να υπογραφεί σύντομα.
Ο πόλεμος και οι προσπάθειες αποκλιμάκωσης
Οι συνομιλίες διεξάγονται μετά την έναρξη των εκτεταμένων αμερικανικών και ισραηλινών πληγμάτων κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, που πυροδότησαν έναν νέο κύκλο έντασης στην περιοχή.
Η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ και κρατών του Κόλπου που θεωρούνται σύμμαχοι των ΗΠΑ, ενώ προχώρησε ουσιαστικά και στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου παγκοσμίως.
Παρότι οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός τον Απρίλιο, έκτοτε έχουν σημειωθεί επανειλημμένα ανταλλαγές πυρών, μεταξύ των οποίων και δύο γύροι αμοιβαίων επιθέσεων μέσα στην εβδομάδα.
Τι περιλαμβάνει το σχέδιο συμφωνίας
Το Ισραήλ δεν συμμετέχει άμεσα στις διαπραγματεύσεις, οι οποίες πραγματοποιούνται κυρίως με τη μεσολάβηση του Πακιστάν. Στόχος είναι η παράταση της εκεχειρίας και η έναρξη συνομιλιών για κρίσιμα ζητήματα, με βασικότερο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Το πρακτορείο Mehr δημοσίευσε την Παρασκευή στοιχεία που παρουσίασε ως όρους της υπό διαμόρφωση συμφωνίας. Μεταξύ άλλων αναφερόταν η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και η παροχή τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων για την αποκατάσταση των ζημιών που προκάλεσαν τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Τεχεράνη ζητά η τελική συμφωνία να επικυρωθεί με απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Το δημοσίευμα υποστήριζε ακόμη ότι οι τελικές διαπραγματεύσεις δεν θα ξεκινήσουν αν δεν αποδεσμευτεί το ήμισυ των δεσμευμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, αν δεν ανασταλούν οι κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο και αν δεν αρθεί ο ναυτικός αποκλεισμός.
Μεταξύ των ιρανικών αιτημάτων φέρεται να περιλαμβάνεται και ο τερματισμός της σύγκρουσης του Ισραήλ με τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Στο βασικό πλαίσιο της συμφωνίας περιλαμβάνεται το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, καθώς και η άρση του αμερικανικού αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών, βάσει των όρων που έχουν συμφωνηθεί ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Τεχεράνη.
Η συμφωνία προβλέπει επίσης ότι οι ΗΠΑ θα λάβουν εμπλουτισμένο πυρηνικό υλικό, ενώ θα τεθεί σε ισχύ καθεστώς επιθεωρήσεων.
Αμερικανικές πηγές αναφέρουν ότι έχει υπάρξει πρόοδος και στις τεχνικές λεπτομέρειες για την καταστροφή και απομάκρυνση εμπλουτισμένου υλικού, στοιχείο που παρουσιάζεται από την Ουάσινγκτον ως κρίσιμο βήμα για να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Κομβικό σημείο παραμένει το ζήτημα των κυρώσεων και των οικονομικών ανταλλαγμάτων προς την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της αμερικανικής κυβέρνησης, το Ιράν θα έχει σημαντική ελάφρυνση κυρώσεων, αλλά αυτή θα εξαρτηθεί από τις επιδόσεις του στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Η Ουάσινγκτον επιμένει ότι η Τεχεράνη δεν θα λάβει άμεσα οφέλη μόνο με την υπογραφή. Αντίθετα, τα οικονομικά ανταλλάγματα θα δίνονται σταδιακά και ανάλογα με το κατά πόσο το Ιράν τηρεί και εφαρμόζει τις δεσμεύσεις του.
Η αμερικανική εκδοχή
Από την πλευρά της Ουάσινγκτον, ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε στο BBC ότι η συμφωνία προϋποθέτει την καταστροφή και απομάκρυνση του πυρηνικού υλικού του Ιράν, καθώς και τη διάλυση του πυρηνικού του προγράμματος.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να αποδεσμευθούν ιρανικά κεφάλαια προτού η Τεχεράνη εκπληρώσει τις αμερικανικές απαιτήσεις. Παράλληλα, ανέφερε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα πρέπει να επαναλειτουργήσουν κανονικά και ότι το Ιράν θα πρέπει να σταματήσει να στηρίζει ένοπλες οργανώσεις που οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν τρομοκρατικές.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος τόνισε ότι το Ιράν δεν θα λάβει χρήματα ούτε θα αποδεσμευθούν κεφάλαια απλώς και μόνο επειδή υπέγραψε μια συμφωνία ή συμμετείχε σε διαπραγματεύσεις.
Όπως εξήγησε, η συμφωνία έχει σχεδιαστεί ώστε τα οικονομικά οφέλη να συνδέονται άμεσα με την τήρηση των δεσμεύσεων που θα αναλάβει η Τεχεράνη.
Πιθανότητες συμφωνίας έως και 85%
Κατά τη διάρκεια ενημέρωσης δημοσιογράφων την Παρασκευή, ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης εκτίμησε ότι οι πιθανότητες να υπογραφεί τελικά η συμφωνία κυμαίνονται μεταξύ 80% και 85%.
Ο ίδιος απέδωσε τις καθυστερήσεις στην πολυπλοκότητα των διαπραγματεύσεων αλλά και στις εσωτερικές διαφωνίες που καταγράφονται στο πολιτικό σύστημα του Ιράν.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η συμφωνία θα είναι πλήρως συνδεδεμένη με την εφαρμογή συγκεκριμένων όρων. Όπως ανέφερε, κάθε βήμα συμμόρφωσης από την πλευρά της Τεχεράνης θα συνοδεύεται από αντίστοιχα ανταλλάγματα.
Τέλος, υποβάθμισε τις πληροφορίες που δημοσιεύονται από ιρανικά μέσα ενημέρωσης, υποστηρίζοντας ότι απευθύνονται κυρίως στο εσωτερικό ακροατήριο και περιλαμβάνουν ανακρίβειες. Παράλληλα εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι τόσο το Ισραήλ όσο και τα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου θα στηρίξουν τη συμφωνία, διατηρώντας πάντως το δικαίωμα της αυτοάμυνας.
