Πώς το Πακιστάν βοήθησε στην εξασφάλιση μιας εύθραυστης εκεχειρίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν

Λίγες ώρες πριν ανακοινωθεί η δυο εβδομάδων εκεχειρία μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, είχαν ήδη εμφανιστεί ορισμένα δειλά σημάδια αισιοδοξίας από το Πακιστάν, το οποίο διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο ως ενδιάμεσος στις διαπραγματεύσεις. Σύμφωνα με πηγή από το Πακιστάν που μίλησε ανώνυμα στο BBC, οι συνομιλίες συνεχίζονταν «με γρήγορους ρυθμούς», με το Πακιστάν να μεταφέρει μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών. Η ίδια πηγή ανέφερε ότι όσοι συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις από την πλευρά του Πακιστάν αποτελούσαν «έναν πολύ μικρό κύκλο» και ότι το κλίμα ήταν «βαρύ και σοβαρό, αλλά εξακολουθούσε να υπάρχει ελπίδα ότι θα προκύψει παύση των εχθροπραξιών», προσθέτοντας πως «απομένουν λίγες ώρες». Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η ίδια δεν ανήκε σε αυτόν τον στενό κύκλο.

Το Πακιστάν έχει αναλάβει τον ρόλο του διαμεσολαβητή μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ τις τελευταίες εβδομάδες, αξιοποιώντας τη διαχρονική του σχέση με την Τεχεράνη, τη κοινή συνοριακή γραμμή και τη συχνή αναφορά στη «αδελφική» σχέση μεταξύ των δύο χωρών. Παράλληλα, όσον αφορά τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τον επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων του Πακιστάν, στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, ως τον «αγαπημένο του στρατάρχη», δηλώνοντας επίσης ότι γνωρίζει το Ιράν «καλύτερα από τους περισσότερους».

Παρά τις προσπάθειες, η επίτευξη συμφωνίας παρέμενε αβέβαιη. Μιλώντας στο κοινοβούλιο το βράδυ της Τρίτης, ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, σημείωσε: «Μέχρι χθες ήμασταν πολύ αισιόδοξοι ότι τα πράγματα κινούνται προς μια θετική κατεύθυνση», πριν το Ισραήλ εξαπολύσει επίθεση κατά του Ιράν τη Δευτέρα και το Ιράν επιτεθεί στη Σαουδική Αραβία. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το Πακιστάν «εξακολουθούσε να προσπαθεί να διαχειριστεί την κατάσταση όσο το δυνατόν περισσότερο».

Ακόμη πιο επικριτικός εμφανίστηκε ο στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, ο οποίος, μιλώντας σε στρατιωτικούς αξιωματούχους την Τρίτη, δήλωσε ότι η επίθεση στη Σαουδική Αραβία «υπονομεύει τις ειλικρινείς προσπάθειες για την επίλυση της σύγκρουσης μέσω ειρηνικών μέσων». Πρόκειται για μία από τις πιο αυστηρές τοποθετήσεις του Πακιστάν απέναντι στο Ιράν από την έναρξη της σύγκρουσης.

Ορισμένοι αναλυτές εκτίμησαν ότι αυτή η στάση ενδέχεται να αυξήσει την πίεση προς το Ιράν, καθώς το Πακιστάν διατηρεί αμυντική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία, η οποία ωστόσο δεν έχει ενεργοποιηθεί, παρά τις επανειλημμένες επιθέσεις που έχει δεχθεί το Ριάντ.

Λίγο μετά τα μεσάνυχτα στο Πακιστάν, ο πρωθυπουργός της χώρας ανήρτησε μήνυμα στην πλατφόρμα X, αναφέροντας ότι «οι διπλωματικές προσπάθειες προχωρούν σταθερά, δυναμικά και αποτελεσματικά, με προοπτική να οδηγήσουν σε ουσιαστικά αποτελέσματα στο άμεσο μέλλον», ζητώντας παράλληλα από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να παρατείνει την προθεσμία κατά δύο εβδομάδες και από το Ιράν να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ για το ίδιο χρονικό διάστημα.

Από την πλευρά του Ιράν, ο πρέσβης στο Πακιστάν, Ρεζά Αμίρι Μογκαντάμ, ανέφερε μέσω ανάρτησης στην ίδια πλατφόρμα, ότι είχε σημειωθεί «ένα βήμα προόδου από ένα κρίσιμο και ευαίσθητο στάδιο».

Λίγο πριν τις 05:00, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν ανακοίνωσε ότι επετεύχθη συμφωνία για εκεχειρία, καλώντας τις δύο πλευρές να συναντηθούν στο Ισλαμαμπάντ την Παρασκευή 10 Απριλίου, προκειμένου να «συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις για μια οριστική συμφωνία».

Παρά τη συμφωνία, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Όπως ανέφερε η ίδια πηγή στο BBC, «παραμένουμε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί», τονίζοντας ότι υπάρχει «συνεχιζόμενη ευθραυστότητα» και πλήρης έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών, με τις θέσεις τους να παραμένουν βαθιά εδραιωμένες. Το ερώτημα που παραμένει είναι κατά πόσο οι δύο πλευρές θα καταφέρουν να καταλήξουν σε κοινά αποδεκτή λύση, ακόμη και αν καθίσουν στο ίδιο τραπέζι υπό την αιγίδα του Πακιστάν.