Στις 1 Ιουλίου 2004, o Τραϊανός Δέλλας έκανε όλη την Ελλάδα να παραληρεί. Σε φάση κόρνερ, ο αγαπημένος παίκτης της Εθνικής κάνει το 1-0 ενάντια στην Τσεχία και η Ελλάδα παίρνει για πρώτη φορά το εισιτήριο για τον τελικό του Euro 2004.
Η Τσεχία θεωρούνταν τότε από τα φαβορί της διοργάνωσης. Είχε εντυπωσιάσει στη φάση των ομίλων και είχε αποκλείσει τη Δανία με 3-0 στα προημιτελικά, διαθέτοντας παίκτες όπως ο Πάβελ Νέντβεντ, ο Μίλαν Μπάρος και ο Κάρελ Πομπόρσκι. Η Ελλάδα, όμως, είχε ήδη πάει κόντρα στις προβλέψεις, αποκλείοντας την πρωταθλήτρια Ευρώπης Γαλλία στους «8».
Ο ημιτελικός ήταν σκληρός και κλειστός, με τους Τσέχους να έχουν περισσότερες επιθετικές πρωτοβουλίες και την ελληνική άμυνα να αντέχει στην πίεση. Το 0-0 παρέμεινε έως τη λήξη της κανονικής διάρκειας και το παιχνίδι οδηγήθηκε στην παράταση.
Στο τέλος του πρώτου δεκαπεντάλεπτου, στο 105ο λεπτό, ο Βασίλης Τσιάρτας εκτέλεσε κόρνερ και ο Τραϊανός Δέλλας σηκώθηκε στο πρώτο δοκάρι. Η κεφαλιά του κατέληξε στα δίχτυα και έδωσε στην Ελλάδα το προβάδισμα.
Το γκολ καταγράφηκε ως «ασημένιο γκολ», έναν κανονισμό που ίσχυε τότε στις διοργανώσεις της UEFA. Σε αντίθεση με το «χρυσό γκολ», που έληγε αμέσως έναν αγώνα, το «ασημένιο γκολ» επέτρεπε να ολοκληρωθεί το ημίχρονο της παράτασης. Επειδή όμως το τέρμα του Δέλλα σημειώθηκε στην εκπνοή του πρώτου μέρους, ο διαιτητής Πιερλουίτζι Κολίνα σφύριξε σχεδόν αμέσως τη λήξη.
Η Ελλάδα είχε προκριθεί στον τελικό, όπου στις 4 Ιουλίου θα συναντούσε ξανά την οικοδέσποινα Πορτογαλία, την ομάδα που είχε νικήσει με 2-1 στην πρεμιέρα της διοργάνωσης. Λίγες ημέρες αργότερα, με το γκολ του Άγγελου Χαριστέα στη Λισαβόνα, το απίθανο ταξίδι θα ολοκληρωνόταν με την κατάκτηση του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος.
Το τέρμα του Δέλλα παραμένει μία από τις πιο αναγνωρίσιμες στιγμές του ελληνικού ποδοσφαίρου: ένα γκολ από έναν κεντρικό αμυντικό, σε μια στατική φάση, που έστειλε μια ομάδα-αουτσάιντερ στον τελικό της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής διοργάνωσης εθνικών ομάδων και έκανε τους Έλληνες να πανηγυρίζουν.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
552: Στη μάχη των Βουσταγαλλώρων, στη βόρεια Ιταλία, οι βυζαντινές δυνάμεις του στρατηγού Ναρσή νικούν τους Οστρογότθους του βασιλιά Τωτίλα. Ο Τωτίλας τραυματίζεται θανάσιμα κατά την υποχώρηση, γεγονός που επιταχύνει την κατάρρευση της οστρογοτθικής κυριαρχίας στην Ιταλία και ενισχύει προσωρινά τη βυζαντινή παρουσία στη Δύση.
1097: Οι Σταυροφόροι επικρατούν των Σελτζούκων στη μάχη του Δορυλαίου, στη Μικρά Ασία. Η νίκη απέναντι στις δυνάμεις του Κιλίτζ Αρσλάν Α΄ ανοίγει τον δρόμο προς την Αντιόχεια και την Ιερουσαλήμ, αποτελώντας μία από τις κρίσιμες στρατιωτικές επιτυχίες της Α΄ Σταυροφορίας.
1569: Υπογράφεται η Ένωση του Λούμπλιν, με την οποία το Βασίλειο της Πολωνίας και το Μεγάλο Δουκάτο της Λιθουανίας συγκροτούν την Πολωνο-Λιθουανική Κοινοπολιτεία. Το νέο κράτος εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες και πολυεθνικότερες πολιτικές οντότητες της Ευρώπης της εποχής.
1766: Ο νεαρός Γάλλος ευγενής Φρανσουά-Ζαν ντε λα Μπαρ εκτελείται στην Αμπεβίλ, έπειτα από καταδίκη για βλασφημία και ασέβεια προς καθολική πομπή. Η υπόθεση, που συνδέθηκε συμβολικά με τον Βολταίρο και τον αγώνα κατά του θρησκευτικού φανατισμού, έγινε εμβληματική για τον ευρωπαϊκό Διαφωτισμό.
1828: Αρχίζει η λειτουργία της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων, με την επωνυμία «Λόχος Ευελπίδων», διοικητή τον Ιταλό λοχαγό Σαλτάλι και ανώτερο επόπτη τον Βαυαρό συνταγματάρχη Έιδεκ. Το διάταγμα της ίδρυσής της θα υπογραφεί αργότερα, στις 21 Δεκεμβρίου 1828. Το μότο της σχολής: «Άρχεσθαι μαθών άρχειν επιστήσει»
1858: Στη Linnean Society του Λονδίνου παρουσιάζονται από κοινού οι εργασίες του Κάρολου Δαρβίνου και του Άλφρεντ Ράσελ Γουάλας για τη φυσική επιλογή. Η παρουσίαση προηγήθηκε της έκδοσης του βιβλίου «Η καταγωγή των ειδών» και θεωρείται κομβικό βήμα στη διαμόρφωση της θεωρίας της εξέλιξης.
1863: Αρχίζει η μάχη του Γκέτισμπεργκ, η πιο αιματηρή σύγκρουση του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου. Η τριήμερη μάχη στην Πενσυλβάνια θα καταλήξει σε νίκη των Βορείων και θα ανακόψει την προέλαση των Συνομόσπονδων του στρατηγού Ρόμπερτ Λι στον Βορρά.
1867: Τίθεται σε ισχύ η Πράξη για τη Βρετανική Βόρεια Αμερική, ιδρύοντας την Καναδική Συνομοσπονδία. Η ημερομηνία αυτή τιμάται ως Ημέρα του Καναδά.
1903: Ξεκινά ο πρώτος ποδηλατικός Γύρος της Γαλλίας.
1913: Κατά τον Β’ Βαλκανικό Πόλεμο, υπογράφεται ανακωχή μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας και η Δράμα απελευθερώνεται από τον Ελληνικό Στρατό.
1914: Ο Αμερικανός Τζον Μούντι ιδρύει τον οίκο πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody’s.
1916: Αρχίζει η μάχη του Σομ στο δυτικό μέτωπο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η πρώτη ημέρα της βρετανικής επίθεσης καταγράφεται ως η φονικότερη στην ιστορία του βρετανικού στρατού, με περίπου 19.240 νεκρούς και δεκάδες χιλιάδες τραυματίες.
1921: Στη Σαγκάη ιδρύεται το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας, που θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στον 20ό αιώνα.
1932: Δύο μήνες μετά τη χρεωκοπία της Ελλάδας διοργανώνεται συλλαλητήριο στο Πεδίον του Άρεως ενάντια στις αυξήσεις των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος και του νερού. Η Χωροφυλακή επιτίθεται στους συγκεντρωμένους και αρχίζουν συγκρούσεις που επεκτείνονται σε όλη τη γύρω περιοχή.
1942: Αρχίζει η πρώτη μάχη του Ελ Αλαμέιν στην Αίγυπτο, ανάμεσα στις βρετανικές και τις γερμανοϊταλικές δυνάμεις του Έρβιν Ρόμελ. Η προέλαση του Άξονα προς το Σουέζ ανακόπτεται, σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής για τον πόλεμο στη Βόρεια Αφρική.
1944: Αρχίζει στο Μπρέτον Γουντς του Νιου Χάμσαϊρ η διεθνής διάσκεψη 44 χωρών που θα θέσει τις βάσεις της μεταπολεμικής οικονομικής τάξης. Από τις αποφάσεις της θα προκύψουν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Διεθνής Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, ο πυρήνας της σημερινής Παγκόσμιας Τράπεζας.
1968: Υπογράφεται η Συνθήκη μη διάδοσης πυρηνικών όπλων από δεκάδες κράτη στην Ουάσινγκτον, το Λονδίνο και τη Μόσχα. Η συμφωνία έγινε ο βασικός διεθνής μηχανισμός περιορισμού της εξάπλωσης των πυρηνικών όπλων, συνδέοντας την ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας με ελέγχους και δεσμεύσεις αφοπλισμού.
1991: Διαλύεται επίσημα το Σύμφωνο της Βαρσοβίας, σηματοδοτώντας το τέλος του Ψυχρού Πολέμου στην Ανατολική Ευρώπη.
1944: Αρχίζει η Σύνοδος του Μπρέτον Γουντς, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, για τη χάραξη της μεταπολεμικής παγκόσμιας οικονομικής τάξης. Θα αποφασιστεί η σύσταση δύο νέων οργανισμών: του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Το δολάριο θα αντικαταστήσει τον χρυσό ως μέσο των διεθνών συναλλαγών.
1961: Γεννιέται στο Πάρκ Χάουζ, κοντά στο Σάντρινγκχαμ του Νόρφολκ, η Νταϊάνα Φράνσις Σπένσερ, η μετέπειτα πριγκίπισσα της Ουαλίας. Με τον γάμο της με τον τότε πρίγκιπα Κάρολο το 1981 έγινε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα της βρετανικής μοναρχίας, ενώ η δημόσια δράση της συνέβαλε στην ευρύτερη ενημέρωση για το AIDS, τις νάρκες ξηράς και ζητήματα ψυχικής υγείας.
1967: Αρχίζει τη λειτουργία της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν), που αποτελεί την «κυβέρνηση» της ΕΟΚ (νυν Ευρωπαϊκής Ένωσης).
1968: Υπογράφεται από 62 χώρες στην Ουάσινγκτον, το Λονδίνο και τη Μόσχα η Συνθήκη μη διάδοσης πυρηνικών όπλων.

1979: Η Sony παρουσιάζει το Walkman.
1997: Το Χονγκ Κονγκ περνά από τη βρετανική κυριαρχία στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, ύστερα από 156 χρόνια αποικιακής διοίκησης. Η μεταβίβαση έγινε με το καθεστώς «μία χώρα, δύο συστήματα», που προέβλεπε ευρύ βαθμό αυτονομίας για την περιοχή.
2004: Η εθνική Ελλάδας ποδοσφαίρου Ανδρών πλησιάζει ακόμη πιο κοντά στο απόλυτο όνειρο, την κατάκτηση του Euro 2004, καθώς νικά την Τσεχία με 1-0 στον ημιτελικό και περνά στον τελικό για να αντιμετωπίσει την οικοδέσποινα Πορτογαλία. Το γκολ για τη «γαλανόλευκη» πετυχαίνει με κεφαλιά, στην εκπνοή του πρώτου ημιχρόνου της παράτασης, ο Τραϊανός Δέλλας.
2015: Το ΔΝΤ θέτει σε καθεστώς καθυστέρησης πληρωμής την Ελλάδα, καθώς δεν αποπλήρωσε τη δόση των περίπου 1,5 δισ. ευρώ που όφειλε. Με ανακοίνωση του EFSF λήγει και το ευρωπαϊκό πρόγραμμα και η χώρα βρίσκεται πλέον χωρίς χρηματοδοτική κάλυψη.
2015: Να ψηφίσουν «όχι» στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου καλεί τους πολίτες ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, επισημαίνοντας ότι έτσι θα ενισχύσουν τη διαπραγματευτική προσπάθεια της κυβέρνησης, με στόχο μία καλύτερη συμφωνία. «Δεν έχω κρυφό σχέδιο εξόδου της χώρας από το ευρώ», τονίζει.
Γεννήσεις

1961 – Νταϊάνα Φράνσις, πριγκίπισσα της Ουαλίας, μία από τις πιο λαοφιλείς και φωτογραφημένες γυναίκες του 20ού αιώνα. Αγαπήθηκε παγκοσμίως για τη φυσική της γοητεία, την ευαισθησία και τη φιλανθρωπική δράση, ιδίως σε θέματα όπως το AIDS και οι νάρκες. Ο τραγικός της θάνατος το 1997 σόκαρε την παγκόσμια κοινή γνώμη και την καθιέρωσε ως σύμβολο ανθρωπιάς και εμβληματική μορφή της σύγχρονης Ιστορίας.

1977 – Λιβ Τάιλερ (Liv Tyler), Αμερικανίδα ηθοποιός και μοντέλο, γνωστή για τον ρόλο της ως Άργουεν στην επική τριλογία The Lord of the Rings. Κόρη του ροκ σταρ Στιβ Τάιλερ, διέγραψε ξεχωριστή πορεία με συμμετοχές σε ανεξάρτητες και καλλιτεχνικές παραγωγές, ενώ διακρίνεται και για τη διακριτική της παρουσία στον χώρο της μόδας.
Θάνατοι

2004 – Μάρλον Μπράντο (Marlon Brando), από τους κορυφαίους ηθοποιούς όλων των εποχών, επαναπροσδιόρισε την κινηματογραφική υποκριτική με τη φυσικότητα και την εσωτερικότητα των ερμηνειών του. Άφησε ανεξίτηλο στίγμα με ρόλους όπως ο Στάνλεϊ στο «Λεωφορείον ο Πόθος», ο Τέρι στο «Λιμάνι της αγωνίας» και ο Ντον Κορλεόνε στον «Νονό», κερδίζοντας δύο Όσκαρ και αλλάζοντας για πάντα το πρόσωπο του αμερικανικού σινεμά.

2018 – Τζέσυ Παπουτσή, Ελληνίδα ηθοποιός, αγαπητή στο κοινό για τις τηλεοπτικές και θεατρικές της ερμηνείες. Ξεχώρισε με το χαρακτηριστικό της χιούμορ και τη ζεστή παρουσία της σε δημοφιλείς σειρές, όπως «Καλημέρα Ζωή» και «Η Λάμψη», αλλά και σε πλήθος παραστάσεων και κινηματογραφικών παραγωγών.
Εορτολόγιο Ιουλίου
Ανάργυρος, Δαμιανός, Κοσμάς, Μαυρίκιος
