Σε μια απρόσμενη αντιστροφή των ενεργειακών ροών, η Ρωσία ξεκίνησε για πρώτη φορά εισαγωγές βενζίνης μέσω θαλάσσης από την Ινδία, προκειμένου να θωρακίσει την εγχώρια επάρκεια καυσίμων.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως άμεση συνέπεια των αλλεπάλληλων πληγμάτων που έχουν καταφέρει ουκρανικά drones σε ρωσικές υποδομές διύλισης, αναγκάζοντας το Κρεμλίνο να αναζητήσει έτοιμα πετρελαιοειδή από τη χώρα που μέχρι πρότινος αποτελούσε τον βασικότερο αγοραστή του δικού της αργού πετρελαίου.
Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς που επικαλείται το Reuters, ήδη δύο δεξαμενόπλοια έχουν ναυλωθεί μεταφέροντας περίπου 60.000 μετρικούς τόνους ινδικής βενζίνης προς τη Ρωσία.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι ανάγκες της Μόσχας ενδέχεται να αγγίξουν έως και τους 400.000 τόνους μηνιαίως, με παράλληλη αναζήτηση φορτίων και από έτερους συμμάχους, όπως η Λευκορωσία.
Η κατάσταση αυτή ανάγκασε τη ρωσική κυβέρνηση να επισπεύσει φορολογικές ελαφρύνσεις και επιδοτήσεις, με τον Βλαντίμιρ Πούτιν να παραδέχεται εμμέσως τις δυσκολίες στην ομαλή τροφοδοσία ορισμένων επαρχιών.
Η Ινδία ως παγκόσμιος κόμβος διύλισης ρωσικού αργού
Την ίδια στιγμή που η Μόσχα αγοράζει καύσιμα, οι ινδικές αρχές συνεχίζουν να απορροφούν ρωσικό πετρέλαιο σε επίπεδα ρεκόρ, αξιοποιώντας τις χαμηλές τιμές για να τροφοδοτήσουν τα δικά τους διυλιστήρια και να επανεξάγουν τα παράγωγα προϊόντα στη διεθνή αγορά.
Τα στοιχεία της Kpler δείχνουν ότι τον Ιούνιο οι ινδικές εισαγωγές αργού ανήλθαν σε 4,93 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, με τη Ρωσία να καλύπτει περισσότερο από το ήμισυ αυτής της ποσότητας. Ο αναλυτής της Kpler, Sumit Ritolia, δήλωσε στο PTI αναφορικά με τη σταθερότητα των συγκεκριμένων ροών:
«Οι ινδικές εισαγωγές δείχνουν ανθεκτικότητα παρά τις γεωπολιτικές πιέσεις, σημειώνοντας ότι η χώρα έχει καταφέρει να διατηρήσει σταθερές ροές μέσω διαφοροποίησης προμηθευτών και στρατηγικών αγορών».
Ο ίδιος πρόσθεσε επίσης ότι, παρά την ένταση στη Μέση Ανατολή, οι ρωσικές ποσότητες αυξήθηκαν εκ νέου, επιβεβαιώνοντας τη Ρωσία ως τον σημαντικότερο προμηθευτή της Ινδίας.
Η γεωμετρική αυτή άνοδος αποτυπώνεται στα δεδομένα του Al Jazeera, καθώς πριν το 2022 η Ρωσία κάλυπτε μόλις το 2,5% των αναγκών της Ινδίας. Το 2024, το κόστος των ινδικών αγορών από τη Ρωσία ανήλθε στα 52,7 δισεκατομμύρια δολάρια, καθιστώντας το Νέο Δελχί τον δεύτερο μεγαλύτερο πελάτη της Μόσχας παγκοσμίως, πίσω μόνο από την Κίνα.
Το «αγκάθι» των πληρωμών και ο σκιώδης στόλος
Η εδραίωση αυτής της συνεργασίας δεν στερήθηκε εμπορικών εμποδίων, κυρίως λόγω του αποκλεισμού των ρωσικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από το σύστημα SWIFT. Η αρχική προσπάθεια για συναλλαγές σε ρούβλια και ρουπίες προκάλεσε ανισορροπία, εγκλωβίζοντας μεγάλο όγκο ινδικού νομίσματος στις ρωσικές τράπεζες.
Η λύση δόθηκε εν μέρει με τη χρήση του ντιράμ των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και την άδεια προς τη Μόσχα να επενδύει τις πλεονάζουσες ρουπίες σε ινδικά κρατικά ομόλογα και μετοχές.
Για την παράκαμψη των δυτικών περιορισμών και τη μεταφορά των φορτίων, επιστρατεύτηκε ο λεγόμενος «σκιώδης στόλος» (shadow fleet), ένα δίκτυο παλαιών δεξαμενόπλοιων με αδιαφανές ιδιοκτησιακό καθεστώς.
Σύμφωνα με το Kyiv Independent, ο στόλος αυτός μεταφέρει περίπου το 65% των θαλάσσιων εξαγωγών ρωσικού πετρελαίου, παρά το γεγονός ότι εκατοντάδες από αυτά τα πλοία έχουν τεθεί υπό καθεστώς κυρώσεων.
Η στρατηγική της Ινδίας να μετατρέπει το φθηνό ρωσικό αργό σε ντίζελ και βενζίνη με προορισμό την Ευρώπη προκάλεσε την αντίδραση των Βρυξελλών, οι οποίες επέβαλαν πρόσθετα μέτρα, στοχοποιώντας μεταξύ άλλων και την εταιρεία Nayara Energy, στην οποία διατηρεί μετοχικό μερίδιο η Rosneft. Παρά την εντατικοποίηση των αμερικανικών πιέσεων και των δασμών, η ανάγκη για φθηνή ενέργεια κρατά τις εμπορικές γέφυρες των δύο χωρών ανοιχτές και πλήρως προσαρμοσμένες στα νέα δεδομένα.
