«Το θρασύτατον ληστρικόν κρούσμα του Λαρισσαϊκού», «Λησταί με περρούκαις και ψεύτικα γένεια». Με αυτά τα λόγια οι εφημερίδες της εποχής θα περιγράψουν ένα αρκετά συχνό για την… άγρια Δύση στις ΗΠΑ, αλλά ανήκουστο για την Ελλάδα περιστατικό: την πρώτη ληστεία τρένου! Μέχρι τότε ποτέ άλλοτε αμαξοστοιχία στην Ελλάδα δεν είχε αποτελέσει στόχο ληστών.

Όλα ξεκίνησαν το βράδυ της 9ης Απριλίου 1924, όταν μία ομάδα 12 ληστών καταλαμβάνει τον σταθμό του τρένου στον Δοξαρά Λάρισας. Αρχικά φιμώνουν τον σταθμάρχη και καταστρέφουν το τηλεγραφικό μηχάνημα που υπάρχει, ενώ διακόπτουν τη σιδηροδρομική συγκοινωνία περιμένοντας το τρένο που έχει ξεκινήσει από την Αθήνα με κατεύθυνση τη Θεσσαλονίκη.

Το σύνολο των ληστών φορούσε μάσκες, περούκες και ψεύτικα γένια, ενώ ήταν οπλισμένοι με πολεμικά τυφέκια, πιστόλια και μαχαίρια. Ανάμεσα στους επιβάτες του τρένου ήταν ο τότε υπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας, Δημήτριος Πάζης και ο διοικητής Μακεδονίας, Ιωάννης Βαλαλάς. Ταξίδευαν μαζί με δικαστές ενόψει του επικείμενου δημοψηφίσματος για την αβασίλευτη δημοκρατία.

ληστεία τρένο

Γύρω στη 01:00 μετά τα μεσάνυχτα κι ενώ το ημερολόγιο δείχνει πλέον 10 Απριλίου 1924, το τρένο μπαίνει στον σταθμό του Δοξαρά και αναγκάζεται σε ακινητοποίηση. Οι 12 ένοπλοι ληστές πραγματοποιούν ρεσάλτο, ακινητοποιούν τον μηχανοδηγό και αρπάζουν τα λεφτά της χρηματαποστολής (σ.σ. μέχρι σήμερα δεν έχουμε μάθει το ακριβές ποσό, καθώς άλλοι κάνουν λόγο για 400.000 κι άλλοι για ένα εκατομμύριο δραχμές), αλλά και όσα είχαν πάνω τους κάποιοι από τους επιβάτες. Όλα τελειώνουν μετά από ένα συνθηματικό πυροβολισμό που ρίχνει στον αέρα κάποιος τσιλιαδόρος – συνεργός τους.

Η τυχαία καθυστέρηση Παπαναστασίου και Πάγκαλου

Φώτης Γιαγκούλας, o λήσταρχος
Ο λήσταρχος Φώτης Γιαγκούλας

Μία τυχαία καθυστέρηση είχε ως αποτέλεσμα να μην επιβιβαστεί τελικά στην αμαξοστοιχία ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας, Αλέξανδρος Παπαναστασίου, ο οποίος βρίσκονταν σε μία εκδήλωση στον Βόλο. Μαζί του και ο τότε υπουργός Δημόσιας Τάξης, Θεόδωρος Πάγκαλος, ο οποίος δεν πρόλαβε ούτε αυτός το τρένο για τη Θεσσαλονίκη.

Οι εφημερίδες της εποχής θα γράψουν ότι πολύ πιθανό οι ληστές να μην είχαν στόχο μόνο τα χρήματα αλλά να βλάψουν τον τότε πρωθυπουργό, γι’ αυτό και ρωτούσαν επίμονα ποιοι ήταν οι επίσημοι επιβάτες στο τρένο. Πρόκειται, πάντως, για μία φήμη που ουδέποτε κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθεί…

Από το ξημέρωμα ξεκινάει η έρευνα της Χωροφυλακής και οι υποψίες πέφτουν στη συμμορία του διαβόητου ληστή Φώτη Γιαγκούλα, ο οποίος δρα στην περιοχή. Μάλιστα της έρευνας προΐστατο ο ίδιος ο Θεόδωρος Πάγκαλος, με τους χωροφύλακες στις 14 Απριλίου 1924 να συλλαμβάνουν έναν κακοποιό με το όνομα Αθανάσιος Πέτρου και λίγες ημέρες αργότερα ακόμη τρία άτομα, όλοι τους μέλη της συμμορίας του Κωνσταντίνου Μπλαντέμη. Λόγω και του βεβαρημένου ποινικού παρελθόντος τους, κατηγορούνται για τη ληστεία στο τρένο και καταδικάζονται εις θάνατον. Μέχρι σήμερα, 98 χρόνια μετά, κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ποιοι ήταν οι πραγματικοί σκοποί της πρώτης εν Ελλάδι ληστείας σε τρένο!

TAGS