Νέα αντίδραση από την ελληνική πλευρά προκαλεί η τουρκική NAVTEX 0953/26, με την οποία η Άγκυρα προαναγγέλλει έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο που συνδέονται με τον σχεδιασμό υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου προς τα Κατεχόμενα.
Διπλωματικές πηγές κάνουν λόγο για παράνομες έρευνες σε περιοχές που εμπίπτουν στα κυπριακά χωρικά ύδατα και την υφαλοκρηπίδα, χαρακτηρίζοντας τη νέα τουρκική κίνηση ακόμη μία μονομερή ενέργεια που αυξάνει την ένταση στην περιοχή.
Με τη νέα NAVTEX, η Τουρκία επαναφέρει το ερευνητικό σκάφος Oruc Reis στην Ανατολική Μεσόγειο, με τις εργασίες να συνδέονται με τον σχεδιασμό αγωγού που θα μεταφέρει φυσικό αέριο από την Τουρκία προς τα Κατεχόμενα.
«Με την παράτυπη τουρκική NAVTEX (953/26), η Τουρκία εξήγγειλε παράνομες έρευνες σε περιοχές κυπριακών χωρικών υδάτων και υφαλοκρηπίδας, στο πλαίσιο του σχεδιαζόμενου υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ Τουρκίας και της παράνομης αποσχιστικής οντότητας», αναφέρουν οι ίδιες πηγές.
Όπως προσθέτουν, πρόκειται για «μία ακόμη προκλητική μονομερή ενέργεια».
Επίκληση του Διεθνούς Δικαίου
Οι διπλωματικές πηγές υποστηρίζουν ότι οποιαδήποτε προσπάθεια ανάπτυξης ενεργειακών υποδομών στην περιοχή χωρίς τη συναίνεση της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν διαθέτει νομική βάση.
Στο πλαίσιο αυτό επικαλούνται το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), τονίζοντας ότι η μονομερής κατασκευή ενεργειακών υποδομών παραβιάζει, όπως υποστηρίζουν, την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
«Μονομερείς ενέργειες για την ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών, χωρίς τη συναίνεση της Κυπριακής Δημοκρατίας, στερούνται νομικής βάσης και παραβιάζουν την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα», αναφέρουν.
Παράλληλα, συνδέουν τη νέα τουρκική πρωτοβουλία με την ευρύτερη πολιτική της Άγκυρας στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, υποστηρίζοντας ότι οι συγκεκριμένες κινήσεις εντάσσονται σε προσπάθεια παγίωσης των δεδομένων που έχουν δημιουργηθεί μετά την κατοχή.
«Οι ενέργειες αυτές εντάσσονται σε μία διαρκή προσπάθεια εδραίωσης των τετελεσμένων της κατοχής και αντιβαίνουν προδήλως στους κανόνες του διεθνούς δικαίου», σημειώνουν.
Προειδοποιήσεις για την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο
Οι ίδιες διπλωματικές πηγές αναφέρονται και στη συγκυρία κατά την οποία εκδίδεται η νέα NAVTEX, εκφράζοντας ανησυχία για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η συγκεκριμένη ενέργεια στην περιφερειακή σταθερότητα.
Όπως επισημαίνουν, τέτοιες κινήσεις «επιτείνουν τις εντάσεις, υπονομεύουν την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και λειτουργούν εις βάρος της περιφερειακής σταθερότητας».
Η νέα τουρκική οδηγία αφορά έρευνες του Oruc Reis στην Ανατολική Μεσόγειο και αποτελεί μέρος του σχεδιασμού για τη δημιουργία υποθαλάσσιας ενεργειακής σύνδεσης με τα Κατεχόμενα.
Από την 1η έως τις 25 Οκτωβρίου οι έρευνες
Η NAVTEX 0953/26 εκδόθηκε από τον υδρογραφικό σταθμό της Αττάλειας και προβλέπει τη διεξαγωγή εργασιών από την 1η έως και τις 25 Οκτωβρίου 2026.
Το Oruc Reis θα πραγματοποιεί τις έρευνες με τη συνοδεία των πλοίων Denar Pathfinder, Denar Echo και Kirici.
Η θαλάσσια περιοχή που δεσμεύεται για τις εργασίες ακολουθεί τη διαδρομή του σχεδιαζόμενου αγωγού Anamur – Teknecik. Πρόκειται για το έργο που προβλέπεται να συνδέσει το Ανεμούριο της Τουρκίας με την περιοχή Τεκνετζίκ, ανατολικά της κατεχόμενης Κερύνειας.
Στόχος του σχεδιασμού είναι η μεταφορά φυσικού αερίου από την Τουρκία προς τα Κατεχόμενα, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί μεταξύ άλλων για την τροφοδοσία μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Η συγκεκριμένη NAVTEX δεν αποτελεί την πρώτη σχετική οδηγία της Άγκυρας μέσα στο 2026. Είχε προηγηθεί η NAVTEX 0731/26, η οποία αφορούσε μικρότερη θαλάσσια περιοχή νότια του Ανεμουρίου.
Με τη νέα οδηγία, η περιοχή των προβλεπόμενων εργασιών επεκτείνεται προς τα δυτικά και τα νότια, φτάνοντας κοντά στις ακτές του κατεχόμενου τμήματος της Κύπρου.
