Η αλλαγή στις φιλίες αποτελεί αναπόφευκτο κομμάτι της ανθρώπινης ζωής. Καθώς μεγαλώνουμε, οι ρόλοι μας μεταβάλλονται, οι ευθύνες αυξάνονται και οι προτεραιότητές μας επαναπροσδιορίζονται. Το αποτέλεσμα είναι οι φιλικές σχέσεις να εξελίσσονται, να μεταμορφώνονται ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, να εξασθενούν.

Σύμφωνα με επιστημονική μελέτη, μετά την ηλικία των 25 ετών οι άνθρωποι αρχίζουν σταδιακά να χάνουν φίλους έως περίπου τα 45. Από τα 45 έως τα 55, ο αριθμός των στενών κοινωνικών σχέσεων τείνει να σταθεροποιείται. Το εύρημα αυτό επιβεβαιώνει ότι η απώλεια φίλων δεν είναι προσωπική αποτυχία, αλλά δομικό στοιχείο της ενήλικης ζωής.

Η εκπαιδεύτρια φιλίας Danielle Bayard Jackson το συνοψίζει εύστοχα: «Κάποιες φιλίες θα κρατήσουν και κάποιες όχι, και αυτό δεν αποτελεί απόδειξη για την αξία ή την αξιαγάπητη φύση σας. Δεν σημαίνει ότι οι φιλίες που τελείωσαν ήταν ψεύτικες. Είναι απλώς η άμπωτη και η ροή της ζωής. Συχνά, νέοι άνθρωποι έρχονται στη ζωή μας και ταιριάζουν καλύτερα με τη φάση στην οποία βρισκόμαστε».

Φιλίες στα 20: Η εγγύτητα παίζει τον καθοριστικό ρόλο

Στα σχολικά και φοιτητικά χρόνια, οι φιλίες δημιουργούνται σχεδόν αυτόματα. Κοινό ωράριο, κοινά ενδιαφέροντα και συνεχής φυσική παρουσία ενισχύουν τη σύνδεση. Ωστόσο, μπαίνοντας στα 20, η εγγύτητα γίνεται ο βασικός παράγοντας διατήρησης των σχέσεων.

Η εργασία, οι μετακινήσεις και οι νέες συνθήκες ζωής διαμορφώνουν το κοινωνικό μας περιβάλλον. «Αυτός είναι συχνά ο λόγος που οι άνθρωποι κάνουν φίλους στη δουλειά, ακόμη και μεγαλύτερους ηλικιακά», εξηγεί η Kelley Kitley, κοινωνική λειτουργός. «Περνάμε πολλές ώρες μαζί τους και η επαγγελματική σχέση μπορεί εύκολα να εξελιχθεί σε φιλία».

Παράλληλα, όσοι μετακομίζουν σε μεγάλες πόλεις τείνουν να είναι πιο ανοιχτοί στη δημιουργία νέων κοινωνικών δεσμών σε σύγκριση με άτομα που ζουν στο ίδιο μέρος για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους.

Στα 30 και 40: Όταν η φιλία απαιτεί πρόθεση

Η δεκαετία των 30 χαρακτηρίζεται από σημαντικά ορόσημα: γάμος, παιδιά, επαγγελματική σταθεροποίηση. Οι κοινές εμπειρίες μπορούν να ενδυναμώσουν τις φιλίες, ωστόσο ο χρόνος γίνεται δυσεύρετος.

Έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι στα 30 και 40 έχουν τον λιγότερο ελεύθερο χρόνο σε σύγκριση με άλλες ηλικιακές ομάδες. «Σε αυτή τη φάση, το ζητούμενο δεν είναι να αποκτήσουμε νέες φιλίες, αλλά να διατηρήσουμε εκείνες που ήδη έχουμε», τονίζει η Bayard Jackson.

Φίλοι που δεν περνούν παρόμοιες φάσεις ζωής ενδέχεται να απομακρυνθούν. «Αυτό δεν σημαίνει ότι κάτι πήγε λάθος», επισημαίνει η Kitley. «Μπορούμε να αποδεχτούμε την απόσταση χωρίς θυμό, αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για μια φυσιολογική εξέλιξη και ευγνωμονώντας για όσα μοιραστήκαμε».

Στα 40, οι επιλογές γίνονται πιο συνειδητές. Η εξισορρόπηση εργασίας, οικογένειας και φροντίδας ηλικιωμένων γονέων οδηγεί σε πιο επιλεκτικές φιλίες. Παράλληλα, η νοσταλγία αυξάνεται και πολλοί επανασυνδέονται με φίλους από το παρελθόν.

Φιλία μετά τα 50: Νέοι κύκλοι, νέες ανάγκες

Στα 50 και 60, αλλά και μετά τη συνταξιοδότηση, το κοινωνικό δίκτυο αλλάζει εκ νέου. Φίλοι από τη γειτονιά ή από τον κύκλο των παιδιών συχνά μετακομίζουν ή αλλάζουν τρόπο ζωής.

«Η δημιουργία νέας φιλίας στη μέση ηλικία δεν είναι τόσο αυθόρμητη όσο στο σχολείο ή στον χώρο εργασίας», εξηγεί η Kitley. «Η συμμετοχή σε λέσχες βιβλίου, ομάδες περιπάτου, εθελοντισμό ή κοινές δραστηριότητες βοηθά τους ανθρώπους να βρουν ομοϊδεάτες και να μειώσουν τη μοναξιά».

Πέντε στρατηγικές για να διατηρήσετε τις φιλίες σας σε κάθε ηλικία

Επικεντρωθείτε στους ανθρώπους-κλειδιά

Όταν ο χρόνος είναι περιορισμένος, είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσετε ποιες φιλίες έχουν προτεραιότητα. Η Bayard Jackson επισημαίνει ότι πολλοί εξωστρεφείς άνθρωποι νιώθουν ενοχές επειδή δεν μπορούν να διατηρήσουν επαφή με όλους.

«Η στρατηγική σκέψη γύρω από τη φιλία μπορεί να ακούγεται ψυχρή, αλλά είναι απαραίτητη για να υπάρξει σαφήνεια και ισορροπία», σημειώνει.

Δηλώστε ξεκάθαρα τις προθέσεις σας

Η ανοιχτή επικοινωνία μειώνει τις παρεξηγήσεις. Ζητήστε από τους φίλους σας να είστε συνειδητοί στο να παραμένετε συνδεδεμένοι, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει πιο συχνή επικοινωνία.

«Πολλοί άνθρωποι φοβούνται να φανερώσουν ότι θέλουν περισσότερο χρόνο μαζί για να μη φανούν απαιτητικοί», εξηγεί η Bayard Jackson. «Στην πραγματικότητα, συχνά και οι δύο πλευρές νιώθουν το ίδιο».

Καλλιεργήστε την κατανόηση

Ακόμη κι αν οι ζωές σας διαφέρουν, η ενσυναίσθηση παραμένει θεμέλιο της φιλίας. «Δεν χρειάζεται να καταλαβαίνεις κάθε λεπτομέρεια για να δείξεις φροντίδα», τονίζει η Bayard Jackson. Αντί να εστιάζετε στις διαφορές, αναζητήστε τρόπους να προσαρμοστείτε.

Ενσωματώστε τη φιλία στην καθημερινότητα

Οι μεγάλες έξοδοι μπορεί να μην είναι ρεαλιστικές. Μικρές, σταθερές συνήθειες όπως ένας περίπατος, μια κοινή δραστηριότητα, μια προγραμματισμένη κλήση, κάνουν τη διαφορά.

«Ζήστε τη ζωή μαζί», αναφέρει χαρακτηριστικά η Bayard Jackson. «Όσο λιγότερη οργάνωση απαιτείται, τόσο πιο βιώσιμη γίνεται η φιλία».

Ακόμη και ένα σύντομο μήνυμα, όπως «Σε σκέφτομαι», μπορεί να διατηρήσει τον δεσμό, προσθέτει η Kitley.

Μην φοβάστε τις υγιείς συγκρούσεις

Η απουσία συγκρούσεων δεν εγγυάται τη μακροβιότητα μιας φιλίας. Αντιθέτως, έρευνες δείχνουν ότι οι υγιείς συγκρούσεις μπορούν να ενισχύσουν τη σύνδεση.

«Η ειλικρινής συζήτηση για όσα μας ενοχλούν φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά», εξηγεί η Bayard Jackson. «Μια μακροχρόνια φιλία πρέπει να είναι χώρος όπου χωρούν ανάγκες, επιθυμίες και όρια».

Συμπερασματικά

Οι φιλίες αλλάζουν μορφή, όχι αξία. Η απομάκρυνση δεν είναι αποτυχία, αλλά ένδειξη εξέλιξης. Με πρόθεση, κατανόηση και ευελιξία, οι ανθρώπινοι δεσμοί μπορούν να προσαρμοστούν σε κάθε ηλικία και να συνεχίσουν να λειτουργούν ως πυλώνας συναισθηματικής στήριξης σε όλη τη διάρκεια της ζωής.