Η απειλή της διετούς σφράγισης φαίνεται πως άρχισε να αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού στην αγορά καυσίμων. Για πρώτη φορά μετά από αρκετά χρόνια συνεχούς επιδείνωσης, η παραβατικότητα στα πρατήρια της Αττικής υποχωρεί αισθητά, με τα προβληματικά πρατήρια να μειώνονται από περίπου ένα στα τρία σε ένα στα τέσσερα. Ωστόσο, παρά τη σημαντική βελτίωση, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το φαινόμενο απέχει ακόμη από το να εξαλειφθεί, καθώς χιλιάδες οδηγοί εξακολουθούν να κινδυνεύουν να παραλάβουν λιγότερο καύσιμο από αυτό που πληρώνουν.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της νέας έρευνας του Εργαστηρίου Τεχνολογίας Καυσίμων και Λιπαντικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, η οποία πραγματοποιήθηκε την άνοιξη του 2026 σε πρατήρια της Αττικής και της Θεσσαλονίκης.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η παραβατικότητα στην Αττική περιορίστηκε στο 23,1%, έναντι 33,1% το 2025. Με άλλα λόγια, πέρυσι περίπου ένα στα τρία πρατήρια παρουσίαζε προβλήματα στις παραδόσεις καυσίμου, ενώ φέτος το ποσοστό έχει μειωθεί σε περίπου ένα στα τέσσερα.
Η αποκλιμάκωση δεν θεωρείται τυχαία. Όπως εξήγησε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών Ελλάδος (ΣΕΕΠΕ), Γιάννης Αληγιζάκης, η σημαντικότερη αλλαγή ήταν η εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου που προβλέπει τη σφράγιση των παραβατικών πρατηρίων για δύο χρόνια.
Το μέτρο, σύμφωνα με τον ίδιο, λειτούργησε αποτρεπτικά, καθώς για πρώτη φορά το οικονομικό κόστος της παρανομίας έγινε ιδιαίτερα υψηλό. Παράλληλα, εκτίμησε ότι τα προηγούμενα χρόνια η παραβατικότητα είχε ενισχυθεί και από το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, το οποίο είχε περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια των επιχειρήσεων.
Παρά τη βελτίωση, οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν επιτρέπουν εφησυχασμό. Το 23,1% εξακολουθεί να αποτελεί ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό για μια αγορά στην οποία ο καταναλωτής δεν έχει πρακτικά τρόπο να διαπιστώσει αν παραλαμβάνει την ποσότητα καυσίμου που πλήρωσε.
Η εικόνα γίνεται πιο αισιόδοξη όταν εξεταστεί το πραγματικό μέγεθος των αποκλίσεων. Οι ελλειμματικές παραδόσεις, δηλαδή οι περιπτώσεις στις οποίες ο οδηγός παρέλαβε λιγότερο καύσιμο από αυτό που χρεώθηκε, περιορίστηκαν στο 10,8% του δείγματος, όταν το αντίστοιχο ποσοστό έφθανε το 28,5% το 2025. Παράλληλα, μειώθηκε και η μεγαλύτερη απόκλιση που καταγράφηκε στις μετρήσεις, από 18,2% πέρυσι σε περίπου 15% φέτος.
Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν με ειδικά εξοπλισμένο όχημα και «τυφλή» διαδικασία, ώστε οι ερευνητές να μην γνωρίζουν από ποιο πρατήριο προερχόταν κάθε δείγμα. Συνολικά ελέγχθηκαν 200 πρατήρια, εκ των οποίων τα 130 βρίσκονταν στην Αττική και τα 70 στη Θεσσαλονίκη.
Το εύρημα που ανέτρεψε τα στερεότυπα
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα της έρευνας αφορά τη σχέση ανάμεσα στην τιμή και την αξιοπιστία των πρατηρίων.
Στην Αττική, τα πρατήρια με τις χαμηλότερες τιμές ήταν εκείνα που εμφάνισαν και τις πιο αξιόπιστες παραδόσεις καυσίμου, διαψεύδοντας την αντίληψη ότι το φθηνό καύσιμο συνοδεύεται υποχρεωτικά από μεγαλύτερο κίνδυνο παραβατικότητας.
Στη Θεσσαλονίκη, όμως, η εικόνα ήταν διαφορετική. Εκεί το πρατήριο με τη χαμηλότερη τιμή ήταν ταυτόχρονα και εκείνο που εμφάνισε ελλειμματικές παραδόσεις, γεγονός που δείχνει ότι δεν υπάρχει ένας ενιαίος κανόνας για ολόκληρη την αγορά.
Η συνολική εικόνα στη Θεσσαλονίκη εμφανίζεται πάντως καλύτερη από εκείνη της Αττικής. Οι ελλειμματικές παραδόσεις περιορίστηκαν στο 18,6%, έναντι 23,1% στην πρωτεύουσα. Ωστόσο, οι πιο σοβαρές παραβάσεις ήταν μεγαλύτερης έντασης, καθώς η μέγιστη απόκλιση έφτασε το 14%, ποσοστό υψηλότερο από το αντίστοιχο της προηγούμενης χρονιάς.
Στο μεταξύ, η αγορά θα χρειαστεί να περιμένει λίγο περισσότερο για την πλήρη εφαρμογή του νέου αναβαθμισμένου συστήματος εισροών-εκροών, καθώς αποφασίστηκε νέα παράταση των σχετικών προθεσμιών. Για τα πρατήρια της Αττικής και της Θεσσαλονίκης η εφαρμογή μετατίθεται έως τις 31 Οκτωβρίου, ενώ για την υπόλοιπη χώρα έως το τέλος του έτους.
Οι εκπρόσωποι του κλάδου εξηγούν ότι η παράταση ήταν απαραίτητη, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι τεχνικές αναβαθμίσεις και κυρίως η πιστοποίηση των νέων συστημάτων, διαδικασία που απαιτεί χρόνο και εξειδικευμένους ελέγχους.
Ένα ακόμα ζήτημα που ανέδειξαν οι εταιρείες εμπορίας καυσίμων αφορά την εφαρμογή της νομοθεσίας για τα παραβατικά πρατήρια. Αν και ο νόμος προβλέπει ότι όταν ο ίδιος επιχειρηματίας συμμετέχει και σε άλλα πρατήρια θα πρέπει να αναστέλλεται και η λειτουργία τους, στην πράξη αυτό δεν εφαρμόζεται πάντοτε, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις τα δικαστήρια επέτρεψαν τη συνέχιση της λειτουργίας τους.
Από την πλευρά του, ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, αναγνώρισε ότι η εικόνα έχει βελτιωθεί σημαντικά μετά την εφαρμογή της αυστηρότερης νομοθεσίας, υπογράμμισε όμως ότι το πρόβλημα παραμένει. Όπως σημείωσε, η παραβατικότητα εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από την απότομη αύξησή της την περίοδο 2023-2025, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνέχιση των στοχευμένων ελέγχων.
Το συμπέρασμα της έρευνας είναι διπλό. Από τη μία πλευρά, οι αυστηρότερες κυρώσεις και η απειλή του λουκέτου φαίνεται ότι λειτουργούν αποτρεπτικά και βελτιώνουν σταδιακά την εικόνα της αγοράς. Από την άλλη, όμως, σχεδόν ένα στα τέσσερα πρατήρια της Αττικής εξακολουθεί να παρουσιάζει προβλήματα στις παραδόσεις καυσίμου, γεγονός που δείχνει ότι η μάχη κατά της παραβατικότητας απέχει ακόμη από το να έχει κερδηθεί.
