Εσωτερικές αναταράξεις προκαλεί στη γαλλική Ακροδεξιά το ζήτημα των συντάξεων, καθώς ο Ζορντάν Μπαρντελά, ο οποίος ενδέχεται να κληθεί να αντικαταστήσει τη Μαρίν Λεπέν ως υποψήφιος του Εθνικού Συναγερμού στις προεδρικές εκλογές, φαίνεται να ανοίγει ξανά μια από τις πιο εμβληματικές κοινωνικές δεσμεύσεις της.
Η Λεπέν είχε επενδύσει πολιτικά στην υπεράσπιση του γαλλικού συνταξιοδοτικού μοντέλου, δεσμευόμενη να ανατρέψει τη μεταρρύθμιση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και να διατηρήσει το όριο συνταξιοδότησης στα 62 χρόνια.
Ο Μπαρντελά, όμως, αφήνει πλέον να εννοηθεί ότι το θέμα πρέπει να τεθεί ξανά στο τραπέζι.
Σύμφωνα με το Politico, συνεργάτες του εξετάζουν σχέδιο που θα αλλάζει έναν κρίσιμο κανόνα του σημερινού συστήματος: τη δυνατότητα πλήρους σύνταξης στα 67 χρόνια, ακόμη και για όσους δεν έχουν συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο εισφορών.
Με βάση το υπό εξέταση σενάριο, οι εργαζόμενοι θα πρέπει είτε να έχουν συμπληρώσει 42 χρόνια ασφάλισης είτε να λαμβάνουν μειωμένη σύνταξη.
Η γραμμή Λεπέν και η στροφή Μπαρντελά
Το συνταξιοδοτικό υπήρξε για χρόνια βασικό εργαλείο της Μαρίν Λεπέν στην προσπάθειά της να απευθυνθεί στα λαϊκά και εργατικά στρώματα.
Η υπόσχεση για προστασία των συντάξεων και ανατροπή της μεταρρύθμισης Μακρόν βοήθησε τον Εθνικό Συναγερμό να εμφανιστεί όχι μόνο ως κόμμα διαμαρτυρίας για τη μετανάστευση και την ασφάλεια, αλλά και ως δύναμη κοινωνικής προστασίας.
Η ενδεχόμενη στροφή Μπαρντελά αγγίζει ακριβώς αυτό το σημείο.
Οι συνεργάτες του υποστηρίζουν ότι το κόμμα πρέπει να ενισχύσει την οικονομική και δημοσιονομική του αξιοπιστία, ιδίως αν θέλει να πείσει μετριοπαθείς ψηφοφόρους ότι μπορεί να κυβερνήσει.
Η παλιά φρουρά της Λεπέν, αντίθετα, φοβάται ότι μια τέτοια αλλαγή μπορεί να αποξενώσει την εργατική βάση που αποτέλεσε κρίσιμο στήριγμα της ανόδου του κόμματος.
Οι συντάξεις ως εσωκομματική διαχωριστική γραμμή
Το ζήτημα έχει μετατραπεί σε διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε δύο διαφορετικές στρατηγικές για το μέλλον της γαλλικής Ακροδεξιάς.
Η πρώτη, που συνδέεται περισσότερο με τη Λεπέν, επιμένει στη λαϊκή, κοινωνική και προστατευτική ταυτότητα του Εθνικού Συναγερμού.
Η δεύτερη, που εκφράζεται από το περιβάλλον Μπαρντελά, επιδιώκει να δώσει στο κόμμα προφίλ διακυβέρνησης, με έμφαση στη δημοσιονομική σοβαρότητα και στην προσέγγιση ψηφοφόρων που ανησυχούν για την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών της Γαλλίας.
Η σύγκρουση δεν είναι τεχνική. Είναι πολιτική.
Αφορά το αν ο Εθνικός Συναγερμός θα παραμείνει ένα κόμμα που υπόσχεται κοινωνική προστασία απέναντι στις ελίτ ή αν θα κινηθεί προς μια πιο πραγματιστική οικονομική γραμμή, προκειμένου να εμφανιστεί ως αξιόπιστη δύναμη εξουσίας.
«Οι συντάξεις είναι ιερές»
Η ένταση στο εσωτερικό του κόμματος αποτυπώθηκε και στις δηλώσεις στελεχών που βρίσκονται κοντά στη Μαρίν Λεπέν.
Ο βουλευτής του Εθνικού Συναγερμού Σεμπαστιάν Σενού, κορυφαίος εκπρόσωπος της λεπενικής γραμμής, δήλωσε ότι «οι συντάξεις είναι ιερές», όταν ρωτήθηκε για τις τοποθετήσεις Μπαρντελά.
«Είναι κάτι που χτίσαμε μαζί», ανέφερε, δείχνοντας ότι για ένα τμήμα του κόμματος η υπεράσπιση των συντάξεων δεν είναι απλώς προγραμματική θέση, αλλά συστατικό στοιχείο της πολιτικής ταυτότητας της γαλλικής Ακροδεξιάς όπως τη διαμόρφωσε η Λεπέν.
Ποιοι θα επηρεαστούν περισσότερο
Το ερώτημα που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία είναι ποιοι θα πληγούν περισσότερο από μια τέτοια αλλαγή.
Σύμφωνα με στοιχεία που ανέλυσαν ερευνητές του Ινστιτούτου Δημόσιας Πολιτικής, η κατάργηση της πλήρους σύνταξης στα 67 για όσους δεν έχουν συμπληρώσει τα απαιτούμενα χρόνια εισφορών θα επηρέαζε κυρίως εργαζόμενους χαμηλής ειδίκευσης, των οποίων η σταδιοδρομία διακόπτεται συχνά από περιόδους ανεργίας.
Σε μικρότερο βαθμό, θα επηρεάζονταν επίσης στελέχη και αυτοαπασχολούμενοι που μπήκαν αργότερα στην αγορά εργασίας λόγω μακρών σπουδών.
Αυτό σημαίνει ότι η αλλαγή θα μπορούσε να αγγίξει ακριβώς κοινωνικές κατηγορίες στις οποίες ο Εθνικός Συναγερμός έχει επιχειρήσει να διεισδύσει τα τελευταία χρόνια.
Το βάρος της υπόθεσης Λεπέν
Η συζήτηση για τις συντάξεις αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της δικαστικής εκκρεμότητας που βαραίνει τη Μαρίν Λεπέν.
Στις 7 Ιουλίου, εφετείο αναμένεται να αποφασίσει για την καταδίκη της σε υπόθεση που αφορά ευρωπαϊκά κονδύλια και την ποινή απαγόρευσης πολιτικής δράσης για πέντε χρόνια.
Η ίδια έχει δηλώσει ότι, εάν δεν μπορέσει να είναι υποψήφια στις προεδρικές εκλογές, ο Ζορντάν Μπαρντελά θα εκπροσωπήσει το κόμμα.
Αυτό καθιστά κάθε προγραμματική του κίνηση ιδιαίτερα σημαντική.
Δεν πρόκειται πλέον απλώς για τον πρόεδρο του κόμματος ή για ένα ανερχόμενο πολιτικό πρόσωπο. Πρόκειται για πιθανό προεδρικό υποψήφιο, ο οποίος καλείται να απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα: θα συνεχίσει τη γραμμή Λεπέν ή θα επιχειρήσει να τη διορθώσει;
Το σημερινό σύστημα και η μεταρρύθμιση Μακρόν
Στο ισχύον γαλλικό σύστημα, οι εργαζόμενοι μπορούν να διεκδικήσουν πλήρη κρατική σύνταξη από την ηλικία των 62 ετών και 9 μηνών, ηλικία που αυξάνεται σταδιακά στα 64 χρόνια με βάση τη μεταρρύθμιση Μακρόν, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο εισφορών.
Όσοι δεν έχουν τα απαραίτητα χρόνια μπορούν σήμερα να λάβουν πλήρη σύνταξη στα 67.
Η αλλαγή που εξετάζεται από το περιβάλλον Μπαρντελά θα μετατόπιζε το κέντρο βάρους από την ηλικία στα χρόνια εισφορών.
Οι υποστηρικτές της τη χαρακτηρίζουν πιο δίκαιη, διότι επιβραβεύει τη διάρκεια εργασίας. Οι επικριτές της, όμως, φοβούνται ότι θα τιμωρήσει όσους είχαν ασυνεχή εργασιακή διαδρομή, χαμηλότερες αποδοχές ή περιόδους ανεργίας.
Η προσπάθεια «κανονικοποίησης» του Εθνικού Συναγερμού
Η συζήτηση για τις συντάξεις εντάσσεται στη μεγαλύτερη προσπάθεια του Μπαρντελά να παρουσιάσει τον Εθνικό Συναγερμό ως κόμμα έτοιμο να κυβερνήσει.
Η γαλλική Ακροδεξιά έχει ήδη κάνει βήματα «κανονικοποίησης» τα τελευταία χρόνια, απομακρύνοντας πιο ακραίες αναφορές του παρελθόντος και επιχειρώντας να εμφανιστεί ως θεσμική, σοβαρή και διαχειριστικά ικανή δύναμη.
Το συνταξιοδοτικό, όμως, είναι δύσκολη άσκηση.
Από τη μία, οι μετριοπαθείς ψηφοφόροι και τα οικονομικά ακροατήρια ζητούν αξιοπιστία, αριθμούς και απαντήσεις για το κόστος των προεκλογικών δεσμεύσεων.
Από την άλλη, η κοινωνική βάση του κόμματος περιμένει προστασία από τις μεταρρυθμίσεις που θεωρεί ότι πλήττουν τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα.
Η προεδρική πλατφόρμα του φθινοπώρου
Ο Εθνικός Συναγερμός αναμένεται να παρουσιάσει την πλήρη προεδρική του πλατφόρμα το φθινόπωρο.
Μέχρι τότε, το ζήτημα των συντάξεων θα παραμείνει κεντρικό πεδίο εσωτερικής αντιπαράθεσης.
Η απόφαση που θα ληφθεί δεν θα αφορά μόνο ένα κεφάλαιο κοινωνικής πολιτικής.
Θα δείξει ποια εκδοχή της γαλλικής Ακροδεξιάς θα κυριαρχήσει στην επόμενη φάση: η κοινωνικά προστατευτική γραμμή της Λεπέν ή η πιο τεχνοκρατική και δημοσιονομικά προσεκτική γραμμή Μπαρντελά.
Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση αποκαλύπτει ότι πίσω από την εκλογική άνοδο του Εθνικού Συναγερμού υπάρχουν σοβαρές στρατηγικές αντιφάσεις.
Το κόμμα θέλει να κρατήσει την εργατική του βάση, αλλά και να πείσει ότι μπορεί να διαχειριστεί τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης.
Οι συντάξεις είναι το πρώτο μεγάλο τεστ αυτής της ισορροπίας.
