Οι τιμές στα καύσιμα αεροσκαφών έχουν πάρει απότομη ανηφόρα τις τελευταίες εβδομάδες, μετατρέποντας τον ήδη ακριβό αέρα των ταξιδιών σε πραγματική «πολυτέλεια» για εκατομμύρια Αμερικανούς. Ο πόλεμος στο Ιράν και η αναταραχή στις ροές πετρελαίου από το Στενό του Ορμούζ έχουν προκαλέσει εκτίναξη στο κόστος για τα καύσιμα αεροσκαφών, με τις αεροπορικές εταιρείες να βλέπουν τις δαπάνες τους να αυξάνονται κατά δισ. δολάρια μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες. Την ίδια ώρα, ο Λευκός Οίκος ανησυχεί ότι ο λογαριασμός των ψηφοφόρων στις αντλίες και στα αεροπορικά εισιτήρια μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ στον Ντόναλντ Τραμπ στις επερχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις.
Σύμφωνα με στοιχεία της κυβέρνησης, οι αμερικανικές εταιρείες δαπάνησαν μόνο για τον Μάρτιο πάνω από 5 δισ. δολάρια σε καύσιμα αεροσκαφών, ποσό αυξημένο κατά περίπου 30% σε σχέση με πέρυσι. Οι τιμές στα καύσιμα αεροσκάφους σχεδόν διπλασιάστηκαν σε διάστημα λίγων εβδομάδων από την έναρξη της σύρραξης, συμπιέζοντας τα περιθώρια κέρδους και οδηγώντας τις εταιρείες σε σκληρές αποφάσεις για δρομολόγια και τιμολόγηση. Παράλληλα, δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι σχεδόν τα δύο τρίτα των Αμερικανών ρίχνουν μεγάλο μέρος της ευθύνης για την άνοδο των τιμών καυσίμων στον Τραμπ, ενώ πάνω από 8 στους 10 δηλώνουν ότι ο λογαριασμός στο βενζινάδικο πιέζει σοβαρά τα οικονομικά τους.
Πώς τα καύσιμα αεροσκαφών «φουσκώνουν» τα εισιτήρια
Η άνοδος στις τιμές για τα καύσιμα αεροσκαφών μεταφέρεται με ταχύτητα… του αεροπλάνου στο κόστος των εισιτηρίων. Τον Μάρτιο, η μέση τιμή για ένα εσωτερικό μετ’ επιστροφής εισιτήριο οικονομικής θέσης στις ΗΠΑ έφτασε τα 570 δολάρια, αυξημένη κατά 21% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους. Οι αεροπορικές προσπαθούν να μετακυλίσουν όσο περισσότερο γίνεται από το κόστος των καυσίμων αεροσκαφών στους επιβάτες, αυξάνοντας τις τιμές και «κόβοντας» δρομολόγια που δεν βγαίνουν πλέον οικονομικά.
Παρά τις αυξήσεις, οι κρατήσεις, προς το παρόν, δεν δείχνουν να καταρρέουν, κάτι που δίνει στις εταιρείες περιθώριο να συνεχίσουν να αξιοποιούν την υψηλή ζήτηση για να καλύψουν μέρος από τη «μαύρη τρύπα» που έχουν ανοίξει τα καύσιμα αεροσκαφών στους ισολογισμούς τους. Ωστόσο, το μήνυμα της αγοράς είναι σαφές: οι ταξιδιώτες οδεύουν προς μια ιδιαίτερα ακριβή θερινή περίοδο, με τις επιπτώσεις στα οικογενειακά budget να γίνονται όλο και πιο αισθητές.
Καύσιμα αεροσκαφών, πόλεμος στο Ιράν και πολιτικός κίνδυνος
Το πρόβλημα με τα καύσιμα αεροσκαφών δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά και βαθιά πολιτικό. Σύμβουλοι του Τραμπ, σύμφωνα με πληροφορίες, φοβούνται ότι η εκτόξευση στις τιμές καυσίμων και στα αεροπορικά εισιτήρια θα κοστίσει ακριβά στους Ρεπουμπλικανούς στις εκλογές, ειδικά αν οι ψηφοφόροι συνεχίσουν να «χρεώνουν» στον πρόεδρο τον πόνο στο πορτοφόλι τους. Η επίθεση ΗΠΑ–Ισραήλ στα τέλη Φεβρουαρίου επιδείνωσε τη συμφόρηση στο Στενό του Ορμούζ, τον ζωτικής σημασίας δίαυλο για τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου, ανεβάζοντας τις τιμές σε πετρέλαιο, βενζίνη και καύσιμα αεροσκαφών.
Ο Τραμπ, παρότι χαρακτήρισε το σημερινό επίπεδο τιμών πετρελαίου «μικρό τίμημα» για την αποτροπή ενός ιρανικού πυρηνικού όπλου, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με την οργή των καταναλωτών. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προειδοποίησε ότι, αν το Ιράν αποκτούσε πυρηνικό οπλοστάσιο, θα είχε ακόμη μεγαλύτερη δυνατότητα να κρατά κλειστό το Στενό του Ορμούζ και να σπρώχνει τις τιμές βενζίνης σε επίπεδα 8–9 δολαρίων το γαλόνι.
Πότε μπορεί να αποκλιμακωθούν τα καύσιμα αεροσκαφών
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει αρχίσει να κινείται προς μια διπλωματική λύση, παγώνοντας, μεταξύ άλλων, σχέδιο για την καθοδήγηση εγκλωβισμένων εμπορικών πλοίων εκτός του Στενού του Ορμούζ, με την ελπίδα ότι μια συμφωνία με το Ιράν θα ανοίξει τον δρόμο για αποκλιμάκωση. Ήδη, οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν προσωρινά κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, μετά τις πληροφορίες ότι Ουάσιγκτον και Τεχεράνη επεξεργάζονται, μέσω μεσολαβητών, ένα συνοπτικό πλαίσιο για επανέναρξη συνομιλιών.
Ωστόσο, οι ειδικοί της αγοράς και στελέχη των αεροπορικών προειδοποιούν ότι τα καύσιμα αεροσκαφών δεν θα επιστρέψουν στα προπολεμικά επίπεδα από τη μια μέρα στην άλλη. Ακόμη και αν το Στενό του Ορμούζ ανοίξει πλήρως, οι τιμές στα καύσιμα αεροσκαφών και συνεπώς στα αεροπορικά εισιτήρια εκτιμάται ότι θα παραμείνουν αυξημένες τουλάχιστον μέχρι το καλοκαίρι και το φθινόπωρο, καθώς η αγορά χρειάζεται χρόνο για να απορροφήσει το σοκ.
Στο μεταξύ, η πίεση στα αδύναμα οικονομικά μοντέλα είναι ήδη ορατή: η Spirit Airlines ανακοίνωσε οριστικό κλείσιμο, με την εταιρεία να αποδίδει την κατάρρευσή της στην παρατεταμένη έκρηξη στις τιμές των καυσίμων αεροσκαφών, που τίναξε στον αέρα το σχέδιο εξόδου από το Chapter 11. Παράλληλα, άλλες low–cost εταιρείες έχουν ήδη απευθυνθεί στην κυβέρνηση ζητώντας πακέτο στήριξης 2,5 δισ. δολαρίων και φοροελαφρύνσεις στα εισιτήρια, ώστε να αντέξουν την ενεργειακή καταιγίδα.
Καθώς ο Λευκός Οίκος προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη γεωπολιτική στρατηγική και το πολιτικό κόστος, το μόνο σίγουρο είναι ότι τα καύσιμα αεροσκαφών θα παραμείνουν στο επίκεντρο τόσο των αγορών όσο και της δημόσιας συζήτησης. Για τους ταξιδιώτες, η συζήτηση αυτή μεταφράζεται ήδη σε περιορισμένες επιλογές και ακριβότερα εισιτήρια, και όλα δείχνουν ότι ο «λογαριασμός» θα συνεχίσει να ανεβαίνει για αρκετούς μήνες ακόμη.
