Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο κατάρρευσης της κυβέρνησης της Κούβας ακόμη και μέσα στο καλοκαίρι, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι αποκάλυψαν στο Axios ότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ασκήσεις προσομοίωσης για νέα στρατιωτικά σχέδια αντίδρασης σε περίπτωση που το νησί βυθιστεί στο χάος.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει εγκρίνει εισβολή και προτιμά μια ειρηνική μετάβαση προς μια «ελεύθερη Κούβα». Για τον λόγο αυτό, η αμερικανική κυβέρνηση συνεχίζει να πιέζει μέσω οικονομικών κυρώσεων, επιχειρώντας να στραγγαλίσει σταδιακά το καθεστώς της Αβάνας.
«Ο καλύτερος όρος για να το περιγράψει κανείς είναι η “επιτάχυνση”», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης, αναφερόμενος στη φιλοσοφία της επιτάχυνσης της κοινωνικής κατάρρευσης. «Αλλά δεν θέλουμε να καταστρέψουμε το καθεστώς ακόμη. Υπάρχει μέθοδος σε αυτό. Γίνεται σε στάδια», συμπλήρωσε.
Η στρατηγική πίεσης προς το κομμουνιστικό καθεστώς της Κούβας έχει σχεδιαστεί ώστε να δώσει χρόνο στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος βρίσκεται αυτή την περίοδο επικεντρωμένος στις ειρηνευτικές συνομιλίες με το Ιράν, προκειμένου αργότερα να ασχοληθεί πιο ενεργά με την Κούβα και να αποφασίσει πώς θα επιφέρει αλλαγές στη χώρα.
«Το Ιράν δεν έχει τελειώσει και ο πρόεδρος δεν βιάζεται», δήλωσε δεύτερος ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης. «Ο Τραμπ θέλει να εξαντλήσει όλα τα μέσα που διαθέτει. Αλλά σε αυτό το σημείο, δεν υπάρχουν τόσα πολλά εργαλεία όπως παλαιότερα». Τρίτος ανώτερος αξιωματούχος ανέφερε: «Διαθέτουμε αρκετά βαθιά εργαλειοθήκη, ειδικά όταν πρόκειται για κυρώσεις και την επιβολή τους. Έρχονται κι άλλα».
Η επιχείρηση για την Κούβα έχει στόχο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, να εξαλείψει την πηγή μαρξιστικής αναταραχής και αντιαμερικανικής δράσης στη Λατινική Αμερική από την εποχή που ο Φιντέλ και ο Ραούλ Κάστρο ηγήθηκαν της επανάστασης του 1959.
Για να οδηγήσει την Κούβα σε αδιέξοδο μέσα στη φετινή χρονιά, η αμερικανική κυβέρνηση επικεντρώθηκε αρχικά στη Βενεζουέλα και στον σοσιαλιστή ηγέτη της, Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος διατηρούσε οικονομικά ζωντανή την Αβάνα μέσω αποστολών πετρελαίου που τροφοδοτούσαν τη χώρα και παρείχαν έσοδα από εξαγωγές.
Ο Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος είχε κατηγορηθεί στις ΗΠΑ το 2020 για «ναρκο-τρομοκρατία», συνελήφθη σε αμερικανική επιχείρηση στις 3 Ιανουαρίου. Μετά από αυτή την εξέλιξη, οι δωρεάν αποστολές πετρελαίου από τη Βενεζουέλα σταμάτησαν, βυθίζοντας την Κούβα σε νέα οικονομική κρίση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδίδουν στην Κούβα την ευθύνη για τα οικονομικά της προβλήματα, ενώ η Κούβα κατηγορεί τις ΗΠΑ.
Τον προηγούμενο μήνα, η Νότια Διοίκηση των ΗΠΑ, η οποία επιβλέπει στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Καραϊβική, πραγματοποίησε πολυυπηρεσιακή άσκηση «tabletop» για την προετοιμασία στρατιωτικής δράσης στην Κούβα, σύμφωνα με έναν από τους ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους.
«Όλα βρίσκονται στο τραπέζι, αλλά δεν σχεδιάζεται εισβολή ούτε θεωρείται άμεση», δήλωσε ο αξιωματούχος, συμπληρώνοντας πως: «όταν ο πρόεδρος δώσει εντολή, είμαστε έτοιμοι για τα πάντα».
Κατά τη διάρκεια της άσκησης, σύμφωνα με άλλη πηγή, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι συζήτησαν την κατοχή drones από την Κούβα και το πώς θα μπορούσαν να αντιδράσουν σε πιθανές κοινωνικές αναταραχές εν μέσω έντονης ζέστης καθώς η άνοιξη μετατρέπεται σε καλοκαίρι.
Κατά τις εξεγέρσεις της 11ης Ιουλίου 2022 στο νησί, οι κουβανικές αρχές κατέστειλαν βίαια και φυλάκισαν διαδηλωτές που ζητούσαν περισσότερες ελευθερίες. Τώρα, σύμφωνα με τις πηγές, οι συνθήκες είναι ακόμη χειρότερες.
«Θα κάνει ζέστη. Ο κόσμος δεν θα έχει ρεύμα. Τα τρόφιμα χαλούν χωρίς ψύξη. Οι άνθρωποι εξοργίζονται. Μπορεί να βγουν στους δρόμους. Και μετά τι θα συμβεί; Δεν μπορώ να φανταστώ τον πρόεδρο να μην κάνει τίποτα αν υπάρξει καταστολή», ανέφερε η ίδια πηγή.
Ωστόσο, άλλος σύμβουλος του Ντόναλντ Τραμπ διαφώνησε, λέγοντας: «Ο πρόεδρος δεν θέλει αμερικανικά στρατεύματα στο έδαφος για περισσότερο από 48 ώρες. Πρόκειται για βάλτο που μπορεί να εξελιχθεί σε χάος. Η κατάσταση μπορεί να γίνει πολύ περίπλοκη».
Σύμφωνα με προεδρικό σύμβουλο, η προσέγγιση απέναντι στην Κούβα αποτελεί «κλασικό Τραμπ»: «Πιέζεις τον αντίπαλό σου να χάσει την ισορροπία του. Ασκείς πίεση, παρακολουθείς την αντίδραση, ασκείς περισσότερη πίεση, παρακολουθείς την αντίδραση και συνεχίζεις».
Την 1η Μαΐου, ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που επέβαλε «δευτερογενείς κυρώσεις» σε εταιρείες, πολλές εκ των οποίων ξένες, ώστε να σταματήσουν τις επιχειρηματικές δραστηριότητες με τον τεράστιο κουβανικό στρατιωτικο-βιομηχανικό οργανισμό GAESA.
Το διάταγμα οδήγησε την καναδική μεταλλευτική εταιρεία Sheritt International και τις ναυτιλιακές εταιρείες CMA CGM και Hapag-Lloyd να αναστείλουν τις δραστηριότητές τους στην Κούβα. Παράλληλα, αναμένεται να αποχωρήσουν από τη χώρα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και ξενοδοχειακές εταιρείες από χώρες όπως η Ισπανία, ο Παναμάς και το Μεξικό.
Οι συγκεκριμένες κυρώσεις διαφέρουν από το αμερικανικό εμπάργκο, το οποίο ουσιαστικά απαγορεύει το εμπόριο με την Κούβα και ισχύει, με διάφορες μορφές, από το 1962.
«Δεν έχουμε ξαναδεί αυτού του είδους την πίεση», δήλωσε ο Μαξ Μέιζλις, πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών με εξειδίκευση στις κυρώσεις κατά της Κούβας. «Είναι ένα εντελώς νέο παιχνίδι», τόνισε.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο θεωρείται βασικός αρχιτέκτονας της πολιτικής Τραμπ για τη Λατινική Αμερική και ηγείται της επικοινωνιακής εκστρατείας κατά της GAESA. Στις 7 Μαΐου ανακοίνωσε τις κυρώσεις κατά της GAESA και τις ανέδειξε ως κεντρικό θέμα σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του προς τους πολίτες της Κούβας στις 20 Μαΐου, ημέρα της Κουβανικής Ανεξαρτησίας.
Την ίδια ημέρα, το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης δημοσιοποίησε ομοσπονδιακό κατηγορητήριο για ανθρωποκτονία εις βάρος του Ραούλ Κάστρο, κατηγορώντας τον ότι διέταξε την κατάρριψη των αεροσκαφών της οργάνωσης Brothers to the Rescue το 1996. Παράλληλα, η SOUTHCOM ανακοίνωσε την άφιξη της ομάδας κρούσης του αεροπλανοφόρου Nimitz στην περιοχή.
Στις 21 Μαΐου, ο Μάρκο Ρούμπιο ανακοίνωσε τη σύλληψη της αδελφής της γυναίκας που διοικεί τη GAESA, αφού προηγουμένως είχε ακυρώσει την πράσινη κάρτα της.
Δύο ημέρες αργότερα, το Fox News μετέδωσε ότι αξιωματούχοι του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών εξετάζουν τον αριστερό streamer Χασάν Πάικερ και την ακτιβιστική οργάνωση Code Pink για πιθανή παραβίαση των αμερικανικών κυρώσεων κατά τη διάρκεια ταξιδιού τους στην Κούβα τον Μάρτιο.
Το κατηγορητήριο κατά του Ραούλ Κάστρο οδήγησε σε συγκρίσεις με την επιχείρηση αλλαγής καθεστώτος στη Βενεζουέλα, ωστόσο αξιωματούχοι και σύμβουλοι του Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζουν ότι υπάρχουν τρεις κρίσιμες διαφορές.
Πρώτον, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν εντοπίσει ούτε έχει επιλέξει ο Ντόναλντ Τραμπ Κουβανούς αξιωματούχους που θα μπορούσαν να σχηματίσουν προσωρινή κυβέρνηση στην Αβάνα σε περίπτωση κατάρρευσης του σημερινού καθεστώτος.
Αντίθετα, στην περίπτωση της Βενεζουέλας, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αποφασίσει πριν από την επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου στο Καράκας ότι ο Νικολάς Μαδούρο θα μπορούσε να αντικατασταθεί με ασφάλεια από την αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες.
«Το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν υπάρχει “Ντέλσι” στην Κούβα. Θα μπορούσαν να υπάρχουν πρόσωπα παρόμοια με τη Ντέλσι. Αλλά δεν υπάρχει ακόμη πράσινο φως από τον Τραμπ για ουσιαστική εμπλοκή», δήλωσε αξιωματούχος.
Δεύτερον, η σύλληψη του Ραούλ Κάστρο με τον ίδιο τρόπο που απήχθη ο Νικολάς Μαδούρο δεν θα οδηγούσε την Κούβα σε θεαματική στροφή προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, επειδή οι αδελφοί Κάστρο είχαν ξεκινήσει εδώ και 30 χρόνια τη μετάβαση από τη μονοπρόσωπη εξουσία.
«Το πρόβλημα με αυτή την αποκέντρωση είναι ότι δημιουργεί έλλειψη λήψης αποφάσεων και πολλή ανικανότητα», ανέφερε ο αξιωματούχος.
Τρίτον, το εμπάργκο κατά της Κούβας είναι κατοχυρωμένο και στην αμερικανική νομοθεσία και μπορεί να αρθεί μόνο αν το νησί απελευθερώσει πολιτικούς κρατούμενους, πραγματοποιήσει ελεύθερες εκλογές και εγγυηθεί άλλα πολιτικά δικαιώματα.
Αυτό περιορίζει τη δυνατότητα του Ντόναλντ Τραμπ να εξομαλύνει τις σχέσεις με μια νέα κυβέρνηση μέσω προεδρικού διατάγματος, όπως είχε συμβεί στη Βενεζουέλα, όπου οι κυρώσεις είχαν επιβληθεί από την αμερικανική εκτελεστική εξουσία.
«Το πρόβλημα είναι ότι το Κογκρέσο έχει λόγο», δήλωσε ο αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι οι τρεις Κουβανοαμερικανοί βουλευτές του Μαϊάμι διατηρούν σκληρή στάση απέναντι στην Κούβα, αντανακλώντας τις απόψεις της συντηρητικής κοινότητας Κουβανών εξόριστων στη Νότια Φλόριντα.
Η πολιτική των ΗΠΑ απέναντι στην Κούβα δεν περιλαμβάνει μόνο πιέσεις αλλά και κίνητρα. Αυτόν τον μήνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν πακέτο βοήθειας ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων προς την Κούβα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα καταλήξει στην κυβέρνηση αλλά θα διοχετευθεί μέσω της Καθολικής Εκκλησίας και άλλων φιλανθρωπικών οργανώσεων. Επίσης, είχαν προσφέρει 6 εκατομμύρια δολάρια στην Κούβα μετά τον τυφώνα Μελίσα πέρυσι.
«Αν θέλαμε να επιταχύνουμε την κατάρρευση, δεν θα είχαμε στείλει καμία βοήθεια», δήλωσε ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος, περιγράφοντας την πολιτική των ΗΠΑ ως «εκστρατεία που δείχνει στους ανθρώπους ότι μπορούν να έχουν καλύτερη ζωή αν το καθεστώς σταματήσει να τους εμποδίζει».
Ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας, Μπρούνο Ροντρίγκες Παρίγια, δήλωσε στο Fox News την Κυριακή ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και ειδικότερα ο Μάρκο Ρούμπιο χειραγωγούν την κοινή γνώμη προκειμένου να δικαιολογήσουν στρατιωτική επέμβαση.
«Η πολιτική είναι περίπλοκη και στις δύο πλευρές των Στενών της Φλόριντα», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους. «Αλλά εμείς έχουμε χρόνο. Το καθεστώς δεν έχει».
